Το μυστικό δωμάτιο…

Είναι μικρό, σκοτεινό και εντελώς άδειο, με μοναδική πηγή φωτός ένα παράθυρο κάπου στο βάθος. Εκεί σε μια γωνιά, κάθεται κατάχαμα, αγκαλιάζοντας τα γόνατα της, ένα μικρό κορίτσι. Το φως από το παράθυρο, που φωτίζει το πρόσωπό της, της θυμίζει ότι υπάρχει και άλλος κόσμος εκεί έξω, όμως δεν αισθάνεται ότι ανήκει σ’ αυτόν. Έχει από καιρό γίνει παρατηρητής, καθισμένο στη γωνιά του, χωρίς να περιμένει τίποτα, και χωρίς να την ξαφνιάζει τίποτα. Νιώθει ήρεμη και γαλήνια θλίψη. Η μοναξιά της κρατάει χρόνια τώρα συντροφιά, την χτυπάει παρηγορητικά στην πλάτη, της χαμογελάει με κατανόηση.

Το πραγματικό της πρόσωπο έχει πάψει πια να είναι μικρού παιδιού. Μικρές ρυτιδούλες έχουν κάνει ήδη την εμφάνιση τους και γκρίζες τριχούλες ξεπρόβαλαν ύπουλα στα μαλλιά της. Όμως το δωμάτιο είναι το καταφύγιό της. Είναι ασφαλής εκεί, και απλησίαστη, απ’ όλους και απ’ όλα.

Ο κόσμος έξω από το παράθυρο την κάνει να νιώθει περίεργη και ξεπερασμένη. Μια ξεχασμένη βαλίτσα σε πλατφόρμα τραίνου, που βλέπει το βιαστικό πλήθος να παρελαύνει μπροστά της, και κάθε τόσο κάποιος να γυρνάει για να την κοιτάξει με απορία: «μα τι ζητάει αυτή εδώ;» . Και αυτό δεν το αντέχει.

Κάποτε κυνηγούσε με αγωνία αυτά τα βλέμματα με το δικό της, μήπως και διαβάσει το μεγάλο μυστικό που θα έδιωχνε τις σκιές από το δωμάτιο και θα το έκανε ηλιόλουστο, όμως το μόνο που κατάφερε να βρει ήταν μικρές αναλαμπές φωτός, που όταν έσβηναν έκαναν τις σκιές πιο έντονες. Έτσι τις συνήθισε τις σκιές....Αφήνει το βλέμμα να ξεκουράζεται στο μισοσκόταδο και το μυαλό της πλάθει εικόνες φωτεινές, σαν αυτές που συναντάει κανείς μόνο στο παραμύθια. Αυτό την κάνει να χαμογελάει με το πιο ξένοιαστο παιδικό χαμόγελο. Τι και αν ο κόσμος την κοιτάει με απορία; Στο δωμάτιό της νιώθει οικεία, και ας έχει παρέα μόνο τις φευγαλέες φιγούρες που παρεμβάλλονται κάθε τόσο στο φώς του παραθύρου.

Σε αντίθεση με όλα τα υπόλοιπα πράγματα που μπορεί να έχει, το μυστικό της δωμάτιο είναι το μόνο που δεν μπορεί να της το πάρει κανείς. Και αυτό είναι κάτι που θα μπορούσε να ονομάσει κανείς ευτυχία….

Σκαλίζοντας τον λαβύρινθο των ανθρωπίνων σχέσεων.

Ένας DVD-μαραθώνιος πάντα σε αφήνει με ένα κάρο εντυπώσεις και συναισθήματα που συνωστίζονται άτακτα αναζητώντας μονοπάτι διαφυγής. Όπως σε όλα τα πράγματα που αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας, μέσα στα δρώμενα και τους διαλόγους που εκτυλίσσονται στην οθόνη, αναζητούμε κάτι δικό μας, κάτι που να μας αγγίζει, προσθέτοντας ένα ψίχουλο αυτογνωσίας.

Ομολογώ ότι σε γενικές γραμμές είμαι λάτρης των ταινιών που σου κρατάνε την αδρεναλίνη σε κάπως ανεβασμένα επίπεδα. Όμως ένα λάθος μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με γνωστή διεύθυνση αποστολέα, επανέφερε στην επιφάνεια το θέμα των ανθρωπίνων σχέσεων.

Το μήνυμα σε έβαζε στο τρυπάκι να ανοίξεις λογαριασμό σε κάτι που αποδείχτηκε κοινωνικό δίκτυο γνωριμιών. Η φυσική περιέργεια, ως συνήθως, υπερίσχυσε της κοινής λογικής και μπήκα στον πειρασμό να δώ πως λειτουργεί.

Όντας γυναίκα, στο πρώτο 24ωρο δέχτηκα καταιγισμό μηνυμάτων από άρρενα μέλη, κάθε ηλικίας, σε βαθμό να αναρωτηθώ μήπως είμαι η τελευταία εκπρόσωπος του γυναικείου φύλου σ’ αυτόν τον πλανήτη. Το δεύτερο που σόκαρε ήταν η ωμή αμεσότητα με την οποία τα μέλη προσέγγιζαν το βασικό ένστικτο της αναπαραγωγικής διαδικασίας. Απέχω πολύ από το να είμαι πουριτανή, όμως και το «ψεκάστε, σκουπίστε, τελειώσαμε» έρχεται κάπως βαρύ για το πεπτικό μου σύστημα.

Αναζήτησα «χωνευτικό» στην ταινιοθήκη του υπολογιστή μου.

Στο «Before sunset» άκουσα την ηρωίδα να επαναλαμβάνει τις σκέψεις μου:

”… νιώθω σαν φρικιό, που δεν μπορώ να ξεπεράσω

εύκολα μια σχέση.

Πολλοί έχουν κανονική σχέση χωρίζουν και απλά, την ξεχνούν. Συνεχίζουν τη ζωή τους λες και δεν έγινε τίποτε.

Ξέρω ότι δε θα ξεχάσω κανέναν από τους εραστές μου. Ο καθένας τους είχε τη δική του ξεχωριστή ύπαρξη. Δεν αντικαθίσταται κανείς. Ότι χάνεται, χάνεται.

Η κάθε σχέση όταν τελειώνει με σακατεύει. Ποτέ δε γιατρεύομαι.

Γι’ αυτό φοβάμαι τις σχέσεις, γιατί πονάνε πολύ. Και δε μ’ αρέσει ούτε το πήδημα της μιας βραδιάς γιατί χάνω τα πιο μικρά και πολύτιμα πράγματα απ' αυτόν τον άνθρωπο…”

Πήρα βαθειά ανάσα: Όχι, δεν έχω γονιδιακό προφίλ που να με κατατάσσει στα πράσινα ανθρωπάκια τα οποία επισκέπτονται τον πλανήτη μας καβάλα σε ιπτάμενους δίσκους. Ή τουλάχιστον δεν είμαι η μόνη…

Στην καταληκτική σκηνή του Breakfast at Tiffany’s ο πρωταγωνιστής δηλώνει αποφασιστικά:

«Ξέρεις τι συμβαίνει με σένα, δις Όποια-Κι-Αν-Είσαι;

Είσαι κότα. Δεν έχεις κότσια.

Φοβάσαι να πεις: Εντάξει, η ζωή είναι ένα δεδομένο.

Οι άνθρωποι ερωτεύονται. Οι άνθρωποι ανήκουν σε άλλους γιατί είναι η μόνη τους ευκαιρία να γίνουν ευτυχισμένοι.

Αποκαλείς τον εαυτό σου wild thing. Φοβάσαι πως κάποιος θα σε κλείσει σ’ ένα κλουβί. Λοιπόν, μωρό μου, είσαι ήδη μέσα στο κλουβί.

Το έχτισες μόνη σου. Και δεν έχει όρια στο Τούλιπ, το Τέξας ή το Σομάλιλαντ. Βρίσκεται όπου κι αν πας.

Γιατί όπου κι αν τρέξεις καταλήγεις να τρέχεις πίσω στον εαυτό σου.»

Αυτό και αν είναι γεγονός! Αναρωτιέμαι πόσοι ακόμα Όποιοι –Και-Αν –Είναι, άνδρες και γυναίκες, προσπαθούν να αποφύγουν αυτήν την αλήθεια πίσω από το προπέτασμα του «χωρίς δεσμεύσεις σεξ».

Δεν βγάζω τον εαυτό μου απ’ έξω. Έχω υπάρξει κότα. Μπορεί να είμαι και ακόμα. Όμως μου είναι αδύνατο να αρνηθώ την προοπτική εκείνης της κατάστασης ευφορίας, όταν η σκέψη και μόνο ενός ανθρώπου σε κάνει να περπατάς στο δρόμο χαμογελώντας σαν χαζός, με τα χρώματα γύρω σου να φαίνονται πιο λαμπερά, και τον αέρα που εισπνέεις- ευχάριστα δροσερό στα πνευμόνια σου, και ας έχεις μόλις φάει στα μούτρα το φτύσιμο από εξάτμιση λεωφορείου.

Και είναι και εκείνοι οι στοίχοι του Pablo Neruda, που συμπληρώνουν:

«Ήμουνα μόνος κι έρημος, σαν το τούνελ καληώρα.

Με βλέπαν τα πουλιά και φεύγανε,

Και μέσα μου όρμαγε η νύχτα πανίσχυρη και καταλυτική,

Για να μείνω εγώ ζωντανός, έφτιαξα εσένανε όπλο,

Σ’ έβαλα βέλος στο τόξο μου, στη σφεντόνα μου πέτρα…»

Αχ, γιατί οι άνθρωποι να είναι τόσο κότες;

Ανακαλύπτοντας για άλλη μια φορά το νησί της Αφροδίτης...

Άλλο ένα καλοκαίρι παρελαύνει αγέρωχο στην κυλιόμενη πλατφόρμα του χρόνου. Και να 'μια πάλι εδώ, στο νησί της Αφροδίτης, περιμένοντας για το θαύμα που αρνείται πεισματικά να συμβεί.
Όταν επιστρέφεις σε έναν τόπο δεύτερη φορά, το βλέπεις με άλλο μάτι. Η έξαψη του άγνωστου και καινούριου έχει αντικατασταθεί με την χαλαρότητα της οικειότητας, και με την άκρη του ματιού σου απλά ψαρεύεις για γραφικές λεπτομέρειες που είχαν περάσει απαρατήρητες, πίσω από την μεγάλη εικόνα...

Βέβαια, το Καλαδί δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως λεπτομέρεια. Μάλλον ως ξεχασμένη σκηνή μιας καλογυρισμένης ταινίας, όπου δεν ξέρεις που να πρωτοεστιάσεις.


Η γοητεία του δεν εξαντλείται μόνο στον εντυπωσιακό σχηματισμό των βράχων.
Είναι και το φωτεινό γαλάζιο των νερών που ακόμα και κάτω από την επιδρομή των μελτεμιών αρνείται πεισματικά να θολώσει, αλλά και οι παχιές σκιές από τους πέτρινους όγκους, που εξασφαλίζουν έναν δροσερό παραλιακό υπνάκο, σε πείσμα του πρόωρου καύσωνα που πασχίζει να σκάσει τα τζιτζίκια.








Στα βόρια του νησιού βρίσκει κανείς τους Φούρνους. Δεν ξέρω από πού προήλθε η ονομασία τους, όμως νομίζω ότι είναι οι πιο δροσεροί φούρνοι που έχω δει. Χαλάλι και ο καρόδρομος που πρέπει να διασχίσεις για να τους βρεις. Αν μάλιστα έρθεις αρκετά νωρίς για να πιάσεις τις γωνίες, την έχεις κάνει ζάχαρη!
Μέχρι να σε βρει βοριάς, βέβαια. Τότε απλά παίρνεις τα μπογαλάκια σου, πριν στα πάρει το κύμα, και πας σ' άλλη παραλία...






Εκείνο που δεν σε προϊδεάζει με τίποτα για το τι πρόκειται να δεις, είναι το Αυγό. Όχι αυτό της κότας, αλλά του Καψαλίου. Μια μεγαλούτσικη πετρούλα ριγμένη καταμεσής στο πέλαγος, με σχήμα που θυμίζει αυγό γιγάντιας χελώνας.

Θα μπορούσε μάλιστα να είναι απολιθωμένο απομεινάρι μακρινής προγόνου των συμπαθέστατων καβουκοφερόμενων πλασμάτων, που βολτάρουν νωχελικά το σούρουπο, στον κόλπο του Καψαλίου. Όμως αυτό μόνο από μακριά.

Αν το πλευρίσεις από δυτικά, θα διαπιστώσεις ότι είναι κούφιο, οπότε μάλλον για αναποδογυρισμένη Χύτρα σου κάνει (όχι ταχύτητος, αλλά από εκείνες που τις κρεμούσαν παλιά πάνω από το τζάκι), που στη δύση του ήλιου παγιδεύει τις τελευταίες ηλιαχτίδες σε μια πανδαισία αποχρώσεων από μωβ-γαλάζιο-πράσινο. Έτσι και βρεθείς βουτηγμένος στη θάλασσα του Αυγού-Χύτρας εκείνη την ώρα, μετατρέπεσαι και εσύ σε γαλάζιο στρουμφάκι που επιπλέει σε μια δροσερή σούπα από φώς. Αρκεί όμως ο πουνέντες να κουνήσει την γροθιά του, και η γαλήνια σιέλ σπηλιά μετατρέπεται σε επικίνδυνη παγίδα, που φημολογείται ότι αφαίρεσε στο παρελθόν, την ζωή σε έξι ανθρώπους που έψαξαν να βρουν καταφύγιο στα σπλάχνα της.








Καθώς πέφτει η νύχτα, την εκκωφαντική χορωδία των τζιτζικιών αντικαθιστά ο ρυθμικός ψίθυρος των τριζονιών, και το φλύαρο κουτσομπολιό των μπούφων και λοιπών νυκτόβιων φτερωτών πλασμάτων. Ο ουρανός ξάστερος, το αεράκι ευχάριστα δροσερό... Φέρνει μαζί του μυρωδιές του χωριού: καπνός από μισοσβησμένα κάρβουνα με μια ιδέα τσίκνας, κάτι λίγο από θυμάρι και φρεσκοποτισμένου χώματος, και μια διάχυτη χροιά από νοτισμένη θαλάσσια αύρα. Τα λιγοστά φώτα κάπου στο βάθος, συμπληρώνουν την εικόνα απολαυστικής , σχεδόν μεθυστικής, γαλήνης που σε ταξιδεύει, σαν φυσικό ναρκωτικό, μακριά από τις αγχωτικές σκέψεις της ρουτινιάρικης καθημερινότητας.
Σχεδόν μπορώ να νιώσω ένα χέρι να απλώνεται για να μ' αγκαλιάσει απαλά από τους ώμους . Το αόρατο χάδι παίρνει μαζί του την ένταση της ημέρας, και οι θλιμμένες σκέψεις ανακατεύονται με το θρόισμα των φύλλων μέχρι που να ξεθωριάσουν, αφήνοντας πίσω τους ένα αδιάφορο κενό...

Η επόμενη μέρα...

Και υπό το φώς του Αγίου Πνεύματος ξημέρωσε η επομένη των Ευρωεκλογών. Και τι επομένη! Για το κυβερνόν κόμμα μας, η επομένη ενός τυφώνα θα δημιουργούσε μικρότερη αίσθηση απώλειας, η αξιωματική αντιπολίτευση πανηγυρίζει την νίκη, που όμως καμιά μεταβολή στην κοινοβουλευτική αντιπροσώπευση τους δεν έχει, και οι παραδοσιακή αριστερά αναζητάει στα συντρίμμια του τυφώνα που λέγαμε, το χαμένο κλειδί της επιτυχίας.

Και ενώ στα παράθυρα των τηλεοπτικών εκπομπών το εκλογικό αποτέλεσμα ερμηνεύεται ως άλλη μια δημοσκόπηση, εν' όψη πιθανών εθνικών εκλογών, το δικό μου ανίδεο από πολιτική μάτι κόλλησε σε μερικές γαργαλιστικές λεπτομέρειες.

Η αυξημένη αποχή από τις κάλπες συζητήθηκε απ' όλους, καθώς το ποσοστό συμμετοχής μόλις που ξεπέρασε το μισό των ψηφοφόρων. Ένταξη, βοήθησε και η ξαφνική επιδρομή του καύσωνα, σε έναν θανατηφόρο συνδυασμό με προκλητικό τριήμερο για τους δημοσίους υπαλλήλους, όμως αν απομακρύνουμε το βλέμμα από τον στενό εθνικό μας "πορτραίτο" και δούμε το ευρύτερο πλαίσιο, ο μεσογειακός μας ήλιος μπαίνει σε έκλειψη. Έχουμε και λέμε: ο μέσος όρος συμμετοχής για το σύνολο των σχεδόν 400 εκατομμυρίων ψηφοφόρων, μετά βίας έφτασε το 42.94%, ενώ το χαμηλότερο ποσοστό παρατηρήθηκε στη Σλοβακία όπου έμεινε κάτω από 20% (19.64% για την ακρίβεια) !!! Αν μάλιστα λάβουμε υπ' όψη μας πως στη Μ. Βρετανία, μία από τις 9 ιδρυτικές χώρες της ΕE, το ποσοστό σ' όλη την ιστορία των Ευρωεκλογών δεν ξεπέρασε το 38%, θα πρέπει να αποφανθούμε πως είμαστε από τους πιο συνειδητούς Ευρωπαίους!

Το ακόμα πιο γαργαλιστικό όμως, είναι η σταθερή καθοδική τάση που ακολουθεί το εν λόγο ποσοστό, και η οποία από στατιστικής απόψεως είναι προκλητικά γραμμική. Τόσο γραμμική, που με μια αφελής πρόβλεψη μπορεί κανείς να διαπιστώσει πως αν ο ρυθμός καθόδου δεν μεταβληθεί, στον εορτασμό των 100 χρόνων από το πρώτο αιρετό Κοινοβούλιο δεν θα υπάρξει κανένας που να θέλει να εκλέξει το νέο! (βλέπε το παρακάτω σχήμα)


Με άλλα λόγια παραιτούμαστε οι ίδιοι από το δημοκρατικό μας δικαίωμα του να εκλέγουμε. Να είναι άραγε λόγο αδιαφορίας, έλλειψη εμπιστοσύνης ή μήπως απογοήτευση για την αδυναμία των αιρετών να χειριστούν τα φλέγοντα προβλήματα που ταλαιπωρούν τον κόσμο; Το παράδοξο είναι ότι ο ρυθμός ένταξης των κρατών στην Ευρωπαϊκή ένωση δεν φαίνεται να έχει αντίστοιχες τάσεις, καθώς από το 2004 έχουν προστεθεί 17 νέα κράτη-μέλη, αριθμός ρεκόρ, μιας και από την ίδρυση της ΕΕ το 1952 μέχρι το 2004 τα μέλη δεν είχαν ξεπεράσει τα 10!!

Μια άλλη ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια, που προκύπτει από το εκλογικό αποτέλεσμα της Κυριακής, είναι η σημαντική αύξηση του ποσοστού των οικολόγων που πλέον παίρνουν 52 από τις 736 έδρες, έναντι των 42 από τις 785 που είχαν στην προηγούμενη πενταετία. Όμως αυτό που πραγματικά χτυπάει στο μάτι είναι το 12.6% των "λοιπών", που πλέον αντιστοιχεί σε 93 έδρες έναντι 30 στο προηγούμενο κοινοβούλιο. Παρά του ότι αρκετοί από τους 93, μετά την ταξινόμηση θα βρεθούν ενδεχομένως σε κάποιες από τις υπάρχουσες πολιτικές ομάδες, το γεγονός ότι είναι αταξινόμητοι, άρα και φρέσκοι στο κουρμπέτι, δηλώνει την διάθεση του κόσμου να στραφεί σε κάτι νέο, όχι απαραίτητα καλύτερο αλλά σίγουρα διαφορετικό.Δεν είμαι ειδική στις πολιτικές αναλύσεις και φαντάζομαι η προσωπική μου άποψη λίγο μετράει, όμως νομίζω ότι πλησιάζουμε σε καιρούς έντονων πολιτικών αλλαγών. Το όλο κλίμα μοιάζει με προζύμη που το έχουν βάλει να φουσκώσει, και με τη χαλαρότητα του " άστο λίγο ακόμα" αυτό παραφούσκωσε και απειλεί να ξεχειλίσει από τη λεκάνη του. Και αν το προζύμη που θα ξεχειλίσει θα δώσει καλύτερο ψωμί, το εν λόγο πολιτικό κλίμα κατά πάσα πιθανότητα θα οδηγήσει σε ραγδαίες αλλαγές, που όμως δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι πόσο καλές για το πετσί μας θα είναι. Επειδή όμως το καλό ή το κακό δεν είναι ποτέ απόλυτο, και κάθε αλλαγή είναι καλύτερη από τη στασιμότητα, ας βάλουμε ο καθένας τα δυνατά μας να σπρώξουμε την μυλόπετρα, μπας και φτιάξουμε ένα καλό αλεύρι για το αχνιστό ζυμωτό ψωμάκι, που θα θέλαμε να μας περιμένει στο τραπέζι μας...


Σημείωση: Τα στατιστικά δεδομένα είναι απο την επίσημη ιστοσελίδα των Ευροεκλογών 2009 (http://www.elections2009-results.eu/)

Η φυσικομαθηματική πλευρά της ανθρώπινης βούλησης

Μυστήριο ον ο άνθρωπος. Παρά την πεπερασμένη φύση του, ως άλλο ένα υλικό κατασκεύασμα , ενέχει τη ρευστότητα που θα τη ζήλευαν και τα πιο «άτακτα» αέρια.

Μέσα σ’ αυτή τη ρευστότητα, τα «όρια» φαντάζουν ως ένα κολάρο που φοριέται για να προστατέψει, δήθεν, αυτό το πεπερασμένο όν από την υπερβολική αύξηση της εντροπίας, που πιθανών να είχε καταστρεπτικές συνέπειες γι’ αυτόν και (κυρίως) για τους υπόλοιπους ομοίους του.

Και εδώ έρχεται η «βούληση». Θυμάμαι μια χαρακτηριστική ταινία που βασίζεται σ’ αυτήν ακριβώς την ανθρώπινη ιδιότητα, το Gattaca (1997). Ένας γενετικά μη προικισμένος άνθρωπος καταφέρνει να υποσκελίσει αυτούς που είχαν τις τέλειες γενετικές προδιαγραφές. Το μυστικό της επιτυχίας του; Η τόλμη, κατ’ άλλους θράσος, να μην δεσμεύεται στο κολάρο του, και αντί να «τον πηγαίνουν βόλτα», να πηγαίνει αυτός βόλτα τους άλλους. Ή με άλλα λόγια να βλέπεις πως η διαφορά του προσδοκώμενου από το πραγματικό αποτέλεσμα να είναι αρνητική και παρ’ όλα αυτά να ποντάρεις στο προσδοκώμενο. Φαντάζομαι αυτό είναι το είδος τον ανθρώπων που γράφουν τελικά την ανθρώπινη ιστορία…

Προσωπικά δεν ξέρω αν διαθέτω αυτήν την ψυχική δύναμη. Πολύ θα ήθελα να το πιστέψω πως ναι… Όμως, ο χρόνος είναι ο καλύτερος κριτής και η ιστορία δεν έχει γραφτεί ακόμα!

Αληθώς ανέστη ο Κύριος!

Οι ημέρες κατάνυξης έδωσαν την θέση τους σε μέρες γιορτής. Το Άγιο Πάσχα είναι άλλη μια ευκαιρία να αναζητήσει κανείς τις ρίζες της ιδέας του θεανθρώπου αλλά και τις μορφές που παίρνει αυτή η ιδέα στα μάτια των απλών ανθρώπων.

«Άκου, λέει, η « ψυχή» του ανθρώπου δεν πεθαίνει και ζει αιώνια! Τι ανοησίες είναι αυτές…» αυτή είναι η ειλικρινής και αυθόρμητη αντίδραση μιας ηλικιωμένης γυναίκας, στην προσπάθεια ενός δυστυχή να της εξηγήσει τα βασικά της χριστιανικής θρησκείας. Το εικονοστάσι της το έχει όμως, και όσο τα πονεμένα πόδια της το επιτρέπουν, πάει και εκκλησία. « Και οι φτωχοί και ταλαιπωρημένοι αυτού του κόσμου θα πάνε, λέει, στον παράδεισο γιατί ο Θεός τους αγαπάει. Αφού τους αγαπάει, λοιπόν, γιατί βοηθάει τους πλούσιους;» Καπιταλιστής και ονειροπαρμένος, λοιπόν, ο Θεός…. «Αυτά είναι καμώματα των Ιεχωβάδων…» καταλήγει, με έκφραση που υποδηλώνει πως το «Ιεχωβάς» είναι κάτι φοβερά μιαρό και βλάσφημο. Άραγε τι ποσοστό ανθρώπων μπορεί να αντιπροσωπεύει αυτή η ταλαίπωρη γιαγιούλα;

Θυμάμαι πριν λίγο καιρό το σάλο που δημιουργήθηκε από την ανακάλυψη του Ευαγγελίου του Ιούδα, όπου ο Ιησούς εμφανίζεται να ονομάζει το ίνδαλμα του κάθε προδότη, ως τον καλύτερο μαθητή του, γιατί ανέλαβε το χρέος να βοηθήσει τον θεάνθρωπο να απαλλαγεί από το ανθρώπινο σώμα του, απελευθερώνοντας έτσι το θεϊκό πνεύμα του. Αρκετά διαφορετική εκδοχή, δηλαδή, από την μέχρι τώρα γνωστή μας. Και εξοστρακισμένη για αιώνες στο σκοτάδι της λήθης, από τους επίσημους προπαγανδιστές της «ορθής» χριστιανικής θρησκείας.

Υπάρχει επίσης και εκείνο το ζιζάνιο της αμφιβολίας, που διατύπωσαν ορισμένοι μελετητές της Ιεράς Σινδόνης, του λινού υφάσματος, δηλαδή, που φαίνεται να φέρει την μορφή του θεανθρώπου, και είναι αυτό, λέει, πάνω στο οποίο ακούμπησαν τον Ιησού μετά την αποκαθήλωση. Το ζιζάνιο περιγράφεται από την ιδέα ότι μπορεί (ένα μεγάλο «μπορεί» ή ένα μικρό «ίσως», πάρτε ότι προτιμάτε) ο θεάνθρωπος να μην ήταν νεκρός, αλλά σε κώμα, και μεταφέρθηκε στον λαξευτό τάφο όχι για να ταφεί αλλά για να θεραπευτεί. Άλλωστε οι δύο ουσίες, που αναφέρεται ότι χρησιμοποιήθηκαν για να αλείψουν το σώμα του Ιησού, αλόη και μύρο, είναι γνωστές για τις επουλωτικές (αλόη) και τις αντισηπτικές (μύρο) τους ιδιότητες. (Οπότε και το λινό ύφασμα δεν είναι άλλο από το προστατευτικό κάλυμμα για να προφυλάξει τις πληγές από έντομα και μολύνσεις.) Και, βέβαια, αφού συνήλθε μετά από δύο μέρες, έφυγε σε μέρη μακρινά όπου έζησε αυτός καλά και εμείς καλύτερα.

Την ιστορική αλήθεια περί των παθών φαντάζομαι θα αργήσουμε πολύ να τη μάθουμε, ΑΝ ποτέ την μάθουμε. Ωστόσο η ιδέα του παντοδύναμου «κάποιου» που παίρνει την μορφή του άνθρωπου, αλλά δεν υποτάσσεται σ’ αυτόν, συνεχίζει να υπάρχει ως ένα αιώνιο φως στο τούνελ, για τους μικρούς και κατατρεγμένους. Υπήρχε πάντα, λένε οι ειδήμονες, και παντού ανά τον κόσμο. Τουλάχιστον όσο έχουμε γνώση της ανθρώπινης συνείδησης μας. Κανείς δεν μπορεί με σιγουριά να οριοθετήσει την απαρχή του. Είναι σαν το πρόβλημα περί της απαρχής της κότας: το αυγό κάνει την κότα ή η κότα το αυγό;

Τελικά όμως, τι σημασία έχει αν υπήρχε ο Χριστός, και αν κυριολεκτικά αναστήθηκε από τους νεκρούς ή απλά δημιούργησε αυτήν την εντύπωση; Θα μπορούσε μάλιστα να λέγεται Βούδας ή Βράχμα ή Μωάμεθ. Η ουσία είναι ότι προσφέρει μια κατευθυντήρια γραμμή, γι’ αυτούς που αδυνατούν να την χαράξουν μόνοι τους. Είναι η ενσάρκωση της ελπίδας πως κάποτε θα βιώσουν όλα αυτά που ονειρευτήκαν, έστω και αν αυτό θα γίνει σε μια άλλη διάσταση. Και καθώς πλήρης περιγραφή του παράδεισου δεν υπάρχει, ο καθένας τον οραματίζεται κατά πώς των βολεύει… Ίσως γι’ αυτό το «πίστευε και μη ερεύνα» είχε τόση μεγάλη πέραση πριν μερικούς αιώνες. Τι νόημα έχει κανείς να ψάξει, αν αυτό που πρόκειται να βρει είναι το γκρέμισμα της τελευταίας του ελπίδας για ένα καλύτερο αύριο;

Προσωπικά, αυτό που πραγματικά με συγκινεί στη γιορτή του Πάσχα είναι η ομαδικότητα των εκδηλώσεων εορτασμού του. Εκτός από το γλέντι γύρω από τον οβελία με όλους τους ξεχασμένους συν-σοϊότες επιτέλους μαζεμένους, είναι και το γλέντι των απανταχού ζουζουνιών, αρωμάτων και άνθεων. Αυτό και αν είναι Ανάσταση! Η ανάσταση της φύσης μετά τον φαινομενικό θάνατο του χειμώνα. Πιο κατάλληλη εποχή του χρόνου για να αναστηθεί, δεν θα μπορούσε να βρει ο θεάνθρωπος! Να ‘ναι καλά τα κοκαλάκια του, αν υπάρχουν….

Και έτσι, στην μουντάδα του σήμερα, με το αύριο να διαγράφεται ακόμα πιο γκρίζο, αναφωνούμε, καθώς το «μήλο» της ανάστασης πέφτει στο κεφάλι μας, και μας κάνει να τιναχτούμε αλαφιασμένοι: «Και όμως ο τροχός γυρίζει...» Και η γή ανθίζει, ζουζουνίζει και μοσχοβολάει, αδιαφορώντας για τις κακοτράχαλες λακκούβες, που συναντάει το κάρο της ανθρώπινης ιστορίας στο διάβα του.

Χριστός Ανέστη, βρε παιδιά! Να ‘μαστε καλά εμείς και η μαμά γη, για να τον δούμε να αλαφροπατεί και του χρόνου στα καταπράσινα σπαρτά των χωραφιών, μοσχοβολώντας άνθη νεραντζιάς και πασχαλιά, και συνοδευόμενος από το αεικίνητο και πολύβουο πλήθος μελισσών και πεταλούδων…

Βαθύ γαλάζιο...

Μ΄ αρέσει να ονειρεύομαι στον ξύπνιο μου. Ένα από τα αγαπημένα μου όνειρα είναι ένα παράθυρο με θέα την θάλασσα. Κατά προτίμηση κάπου ψηλά, έτσι που να μπορεί το μάτι να αράξει και να πλανηθεί χωρίς το άγχος μην τυχών και χάσει κάποια σημαντική λεπτομέρεια. Λίγο πρίν το σούρουπο, μάλιστα, με καθάριο το στερέωμα , η γραμμή του ορίζονται εξαφανίζεται και η θάλασσα με τον ουρανό μετατρέπονται σε ένα απέραντο βαθύ γαλάζιο.

Για πολλούς το γαλάζιο σημαίνει γαλήνη και ηρεμία, για μένα σημαίνει ελευθερία. Σημαίνει να δραπετεύεις από την μουντή πραγματικότητα και να αφήνεσαι να ταξιδέψεις στο χείμαρρο των σκέψεων, όπως ταξιδεύει ένα κοπάδι δελφινιών στην θάλασσα.

Μυστήριο πράγμα η ελευθερία. Πολλοί την πόθησαν και λίγοι την απέκτησαν. Και αυτοί που νομίζουν ότι την απέκτησαν, βολεύτηκαν απλά στην εικονική τους πραγματικότητα, ως τρόφιμοι της κυψέλης του Matrix.

Ίσως το μόνο που μπορεί πραγματικά να είναι ελεύθερο, είναι η θέληση. Μπορούμε να θέλουμε τα πάντα. Όταν όμως έρχεται η στιγμή να αντικρίσουμε το σχέδιο υλοποίησης των "θέλω" μας, βρισκόμαστε, ως παγιδευμένοι γλάροι Ιωνάθαν, σε ένα κλουβί τόσο στενό, που σε κάθε προσπάθεια για ξεμούδιασμα των φτερών μας μαδάμε και λίγο από το πούπουλο. Μετά από κάποια χρόνια, τα φτερά μας είναι τόσο μαδημένα που δεν κάνουμε καν τον κόπο να τα ξεμουδιάσουμε...Από γλάροι έχουμε μετατραπεί σε ξεπουπουλιασμένα κοτόπουλα, που περιμένουν αποχαυνωμένα το τελικό ζεμάτισμα στην κατσαρόλα.

Να φταίει άραγε η κακή μας η τύχη, οι κακοί μας πολιτικοί, η το στραβό μας το κεφάλι που επιμένει , σε πείσμα των καιρών και των ανθρώπων , να δουλεύει με δικές του στροφές, και να δημιουργεί έννοιες άπιαστες;

Δεν νομίζω ότι υπάρχει ελευθερία για το είδος homo sapiens. Έχουμε χτίσει τόσο καλά το τσόφλι γύρω μας, που κάθε προσπάθεια ενός Νίο να ανακαλύψει τα πραγματικά όρια του εαυτού του, καταλήγει σε μια κραυγή αγωνίας στην απόλυτη σιωπή του μαύρου κενού. Τι τραγική ειρωνεία ο πλανήτης μας να λέγεται "γαλάζιος"!

Ακολουθώ αχόρταγα εκείνο το σμήνος των δελφινιών που με ξεκολλάει από την καρέκλα μου και με ταξιδεύει. "Καβάλα στο δελφίνι τον κόσμο γύρισα" που λέει και το τραγούδι...

"Τι είναι το πιο γρήγορο πράγμα στον κόσμο;" ήταν ένας γρίφος από παιδικό παραμύθι. Γρήγορο μπορεί, ελεύθερο όμως είναι; Πόσο ελεύθερη μπορεί να είναι η σκέψη; Μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε, με όλους τους περιορισμούς που μπορεί να σημαίνει η έννοια "μαθαίνω". Θέτουμε το πρώτο καλούπι όταν ξεστομίζουμε τη λέξη "μαμά". Και μετά ανακαλύπτουμε τον κόσμο, σαν την Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων. Είναι φορές που ζηλεύω τους τρελούς. Αναρωτιέμαι αν θα μπορούσα να είμαι και εγώ μία. Αν δεχτούμε ότι "από μικρό και από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια" από το να είμαι ξεμωραμένη προτιμώ να είμαι τρελή!

Η γαλάζια μου διάθεση παίρνει μια χροιά από το μελαγχολικό ταξιδιάρικο ύφος των blues... Δεν μπορώ να δω την γραμμή του ορίζοντα: μου την κρύβουν κάτι τόνοι από τσιμέντο. Θα πρέπει να αρκεστώ στο πάνω μέρος της, που ακόμα διαφαίνεται ανάμεσα από τις κεραίες. Κατά διαολεμένη σύμπτωση και αυτό έχει γκριζάρει και ετοιμάζεται να κλαψουρίσει. Μένει ένα μικρό παραθυράκι στο πίσω μέρος του μυαλού μου, όπου μπορώ να δω μια ιδέα από λαμπερό γαλάζιο. Κάτι από τις φωτεινές μέρες που πέρασαν, κάτι για να μου θυμίζει τη θαυματουργή ιδιότητα του απέραντου γαλάζιου...

Love is...

enduring centuries together.

Διανύουμε μήνα ερωτικό. Τι και αν η μέρα του Αγίου Βαλεντίνου πέρασε αθόρυβα… «Love is in the air» , όπως λέει και το τραγούδι. Είναι αυτή η γλυκιά προσμονή πως κάτι νέο, ελπιδοφόρο θα συμβεί και ας είναι μόνο τα μπουμπούκια που θα κάνουν την πανηγυρική τους εμφάνιση. Φημολογείται μάλιστα πως αυτή η ίδια η μέρα του Αγίου Βαλεντίνου είναι εκφυλιστικό κατάλοιπο αρχαίας Ρωμαϊκής γιορτής, που ήθελε τους άνδρες ντυμένους σε προβιές να κυνηγάνε παρθένες για να τις… «τις βρέξουν», ώστε να αυξηθεί η γονιμότητά τους.

Έρωτας, γονιμότητα, αγάπη, συντροφικότητα… Εκ πρώτης όψεως τόσο διαφορετικές μεταξύ τους έννοιες γίνονται ένα κουβάρι για να καταλήξουν σ’ αυτό που αποκαλούμε «σχέσεις ζωής». Μέσα στο γενικότερο κλίμα της απομυθοποίησης που με διακατέχει αυτήν την περίοδο της ζωής μου, δεν ήθελα να αφήσω τίποτα όρθιο. Ούτε καν τα ροζ συννεφάκια με τις καρδούλες που έχουν ιδιαίτερη πέραση στο γυναικείο φύλλο.

Μεταξύ άλλων, λοιπόν, ανακάλυψα , πως στους ερωτικούς παραλληλισμούς με δρώμενα του ζωικού βασιλείου, τα…κουνέλια ξεπεράστηκαν πια και το καινούριο πιασάρικο σλόγκαν είναι «κάντε το σαν τα ινδικά χοιρίδια». Σε όσους είναι άγνωστο το είδος, αναφέρω πως πρόκειται για τρωκτικά, λίγο μεγαλύτερα από χαμστεράκια, και ιδιαίτερα αγαπητά στους ανά τον κόσμο ερευνητές των βιολογικών επιστημών. Το μεγάλο πλεονέκτημα του είδους είναι ότι αναπαράγεται κατά δεκάδες (τη φορά), και γι’ αυτό είναι βολικό εξιλαστήριο θύμα στο βωμό της επιστήμης.

Όμως δεν είναι η υπογεννητικότητα, που μαστίζει της ανεπτυγμένες χώρες τα τελευταία χρόνια, που έφερε στο προσκήνιο τα συμπαθέστατα τρωκτικά, αλλά μάλλον ο αυξημένος αριθμός των διαζυγίων. Εκτός λοιπόν από εξαιρετικά καρποφόρα, τα ζωάκια αυτά είναι και υποδειγματικοί εραστές, καθώς διαλέγουν το ταίρι τους μια φορά στη ζωή τους και για όλη την υπόλοιπη ζωή τους.

Άραγε, εκτός από πειραματόζωα για την ανακάλυψη της λειτουργίας των γονιδίων θα γίνουν και πειραματόζωα για την ανακάλυψη της λειτουργίας του έρωτα; Το σίγουρο πάντως είναι ότι η καρδιά είναι μάλλον το λάθος όργανο για να συμβολίζει τα τρυφερά αισθήματα των εραστών. Ο εγκέφαλος θα ήταν πιο κοντά στην πραγματικότητα, για να μην μιλήσουμε για τους ενδοκρινείς αδένες που στερούνται παντελώς καλαισθητικής καταλληλότητας ως ρομαντικά σύμβολα. Επομένως λοιπόν, γιατί να μην ξεπερνάμε την ερωτική απογοήτευση με…ερωτικά χαπάκια, κατά τρόπο αντίστοιχο που χειριζόμαστε τον υποθυρεοειδισμό; Ή, όπως προτείνει στο παρακάτω βίντεο ο John Hodgman, κατά τρόπο πιο σύγχρονο, με …εισπνεόμενα σπρέι για πριν το κρεβάτι.

The Daily Show With Jon StewartM - Th 11p / 10c

Why is Love?

Daily Show Full Episodes
Important Things With Demetri Martin

Funny Political News
Joke of the Day

Το διεστραμμένο μου μυαλό ήδη φαντάζεται την σουρεαλιστική απεικόνιση του «Love is in the air» , μετά από ρήψη βόμβας …ερωτικού αερίου.

Επομένως, ο έρωτας ή και η αγάπη δεν είναι τίποτα άλλο από παιχνίδια του μυαλού, πολύ παρόμοια με αυτά που γεννούν οι παραισθησιογόνες ουσίες. Άλλο ένα τέχνασμα της φύσης, ώστε να διασφαλίσει τον επαρκή ρυθμό διασταυρώσεων που θα διαιωνίσει το είδος. Όπως λέει και ο Erich Fromm: «Η αγάπη είναι η μόνη λογική και ικανοποιητική απάντηση στο άλυτο πρόβλημα της ανθρώπινης ύπαρξης.». Ακούγεται σκληρό και πικρόχολο, όμως καλύτερα να δεις την πραγματικότητα κατάματα παρά να βιώνεις διαρκώς μια φαντασίωση.

Βέβαια, το γιατί διαλέγουμε το άτομο που τελικά αποδιοργανώνει τον εγκέφαλό μας, συνεχίζει να είναι πρόβλημα της ψυχολογίας. Απ’ ότι φαίνεται, το «Μου θυμίζεις τη μάνα μου» του λαϊκού άσματος ίσως να είναι μια μεγάλη επιστημονική αλήθεια για τον τρόπο που διαλέγουμε τον σημαντικό «κάποιον». Λυπηρό, κατά την γνώμη μου, γιατί καταλήγουμε συχνά να ανακυκλώνουμε πρότυπα σχέσεων και συμπεριφορών, που απέχουν πολύ από αυτό που πραγματικά ποθεί η ψυχή μας…

Μετά απ’ όλη αυτή τη φιλολογία, μπορώ με σιγουριά να ισχυριστώ πως προτιμώ να είμαι ερωτευμένη παρά ναρκομανής, ακόμα και αν οι τελικές συνέπειες των δύο καταστάσεων μπορεί να καταλήξουν πολύ παρόμοιες. Ίσως τελικά είναι αυτό που λέει και ο Mark Twain: «Είναι εντελώς ακαταμάχητη η επιθυμία του να είσαι ακαταμάχητα επιθυμητός», κατάσταση την οποία ορίζει ως αγάπη.

Φωτογραφία της ανάρτησης είναι τα απομεινάρια ενός Ρωμαίου και μιας Ιουλιέτας 5000 ετών που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα στη Βερόνα της Ιταλίας. Μπορεί βέβαια να ήταν απλά αδέρφια, όμως η ρομαντική εκδοχή φαντάζει πολύ πιο ελκυστική και φυσικά ταιριάζει περισσότερο στο μεσογειακό μας ταμπεραμέντο.

The answer, my friend, is blowing in the wind…

Το 1961, σε μια ομιλία του στη συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, ο John F. Kennedy δήλωνε: «Η ανθρωπότητα θα πρέπει να βάλει ένα τέλος στον πόλεμο, πριν ο πόλεμος βάλει τέλος στην ανθρωπότητα». Αυτό βέβαια δεν τον εμπόδισε να επιχειρήσει απόβαση στην Κούβα και να εγκρίνει την αποστολή στρατευμάτων στο Βιετνάμ…

Δεν είμαι σίγουρη ότι μπορώ να καταλάβω την αναγκαιότητα ενός πολέμου. Το φτωχό μου μυαλό απλά αδυνατεί να συλλάβει τη φιλοσοφία της επιβολής με κάθε μέσο. «Ο πόλεμος έρχεται μες στη νύχτα σαν τον κλέφτη.» γράφει ο Ambrose Bierce στο «Αλφαβητάρι του Διαβόλου» «Οι προπαγανδιστές της αιώνιας συναδέλφωσης, τρέφουν τη νύχτα…». Και σε ένα άλλο σημείο του βιβλίου ορίζει την μάχη ως « μέθοδος να λύνεις με τα δόντια ένα πολιτικό κόμπο που δεν λύνεται με τη γλώσσα.» Έχοντας υπάρξει ο ίδιος βετεράνος ενός εμφυλίου (αυτού της Αμερικής) βίωσε στο πετσί του αυτό, που στη συνέχεια καυτηρίασε με την πένα του.

Υπάρχει άραγε ένας αντικειμενικά σωστός λόγος που να μπορεί να δικαιολογήσει έναν πόλεμο και όλες τις «παράπλευρες απώλειές» του; Προφανώς όχι, γιατί τότε δεν θα υπήρχε κανένας λόγος οι υποκινητές του να προσπαθούν να περιορίσουν τις… ορατές συνέπειες στο επίπεδο του «πολιτικά ορθού» (άραγε τι είναι politically correct ενός πολέμου;), πιθανών σκεφτόμενοι πως οποιαδήποτε καταδίκη είναι δυνατή μόνο όταν υπάρχει «χειροπιαστή απόδειξη»…

Όταν λοιπόν οι «χειροπιαστές αποδείξεις» παρ’ όλα αυτά σκάνε μύτη, κάνουν κάτι πολύ απλό: τις απαγορεύουν. Έτσι, για παράδειγμα ο πολεμικός φωτορεπόρτερ Zoriah Miller απομακρύνθηκε από την θέση του ως επίσημου φωτογράφου του αμερικάνικου πεζικού, όταν φωτογράφισε και δημοσίευσε νεκρούς αμερικανούς στρατιώτες από μια βόμβα αυτοκτονίας στο Ιρακ. Το παράπτωμά του: επέτρεψε να φανεί ότι σε έναν πόλεμο οι απώλειες είναι αμφίπλευρες, και ότι οι μόνοι νικητές είναι οι μικροοργανισμοί αποσύνθεσης.

Το blog-οπαίγνιδο που πρότεινε πριν μερικές μέρες το Giusurum ήταν για μια φωτογραφία και ένα τραγούδι εμπνευσμένο από τις εχθροπραξίες στην λωρίδα της Γάζας. Όμως τι διαφορετικό έχει ο πόλεμος στο Ισραήλ από τον πόλεμο στο Βιετνάμ, ή τον πόλεμο στο Ιράκ, ή τον πόλεμο στο Αφγανιστάν, ή τους εμφυλίους πολέμους σε εκείνα τα ξεχασμένα, από Θεό και ανθρώπους, κράτη της Αφρικανικής ηπείρου;

Κοιτάζοντας τις φωτογραφίες του Zoriah Miller δυσκολεύτηκα να αποφασίσω ποια ήταν η πιο εκφραστική, και δεν μπόρεσα να αντισταθώ στον πειρασμό να ενσωματώσω μερικές στην εικονογράφηση του τραγουδιού του Bob Dylan, που αν και πρωτοακούστηκε πριν από 45 χρόνια, κατά ένα περίεργο τρόπο, φαίνεται να ταιριάζει γάντι στις εικόνες του σήμερα.

How many roads must a man walk down,
before you call him a man?

How many seas must a white dove fly,before she sleeps in the sand?
And how many times must a cannon ball fly, before they're forever banned?

The answer my friend is blowing in the wind, the answer is blowing in the wind...

How many years can a mountain exist, before it is washed to the sea?

How many years can some people exist, before they're allowed to be free?

And how many times can a man turn his head, and pretend that he just doesn't see?
The answer my friend is blowing in the wind, the answer is blowing in the wind...

How many times must a man look up,before he sees the sky?
And how many ears must one man have,before he can hear people cry ?

And how many deaths will it take till we know,that too many people have died?

The answer my friend is blowing in the wind,the answer is blowing in the wind...

Χμ, τώρα μένει να δώσω σε κάποιον την σκυτάλη....

Κατ΄αρχήν θα ήθελα να δώσω το λόγο στους λίγους ανθρώπους που πρόλαβα να γνωρίσω διαδυκτιακά ως ερασιτέχνης μπλόγκερ τον σχεδόν έναν χρόνο που έχει περάσει από την πρώτη μου ανάρτηση. Είμαι σίγουρη ότι κάτι καλό θα έχουν να πούν:

Το πατσιούρι, ο Τζονάκος, η Λιακάδα, ο Παράφωνος , η Γλαύκη και βέβαια τα Αντικείμενα, που υπήρξε και εμπνευστής μου στο να ξεκινήσω το blogging.

Και κατά δεύτερο, θα ήθελα να προσκαλέσω εσένα, τον τυχαίο αναγνώστη της ανάρτησης να ζωγραφίσεις με εικόνα και ήχους αυτό που η λέξη "πόλεμος" σου φέρνει στο νού...

Μικρή νυχτερινή ποίηση…

Ένα από τα τελευταία μου αποκτήματα είναι τα “Eίκοσι ερωτικά ποιήματα” του Pablo Neruda …

Δεν είχα βρει χρόνο να τα ξεφυλλίσω… Σήμερα, μέσα στη σιωπή της νύχτας, το μάτι έπεσε στο βιβλιαράκι που είχε λουφάξει στο ράφι της βιβλιοθήκης.

Ανοίγω στην τύχη :

Μ’ αρέσει άμα σωπαίνεις, επειδή στέκεις εκεί σαν απουσία

κι ενώ μεν απ’ τα πέρατα με ακούς

η φωνή μου εμένα δε σε φτάνει

Μου φαίνεται ακόμα ότι τα μάτια μου σε σκεπάζουν πετώντας κι ότι ένα φιλί, μου φαίνεται, στα χείλη σου τη σφραγίδα του βάνει.

Και όπως τα πράγματα όλα ποτισμένα είναι από την ψυχή μου,

έτσι αναδύεσαι κι εσύ μεσ’ απ’ τα πράγματα,

ποτισμένη απ’ τη δική μου ψυχή.

Του ονείρου πεταλούδα, της ψυχής μου εσύ της μοιάζεις έτσι,

Σαν όπως μοιάζεις και στη λέξη μελαγχολία…

Ο ήχος του ρολογιού που μετράει τα δευτερόλεπτα, μπλέκεται με τους απόηχους της νωθρής νυχτερινής κίνησης. Μ’ αρέσει η νύχτα. Νιώθω ότι είναι η ώρα που η συλλογική συνείδηση πάει για ύπνο, και έτσι το μυαλό αφήνεται να δραπετεύσει στα ιδιαίτερα μονοπάτια του.

Μ’ αρέσεις άμα σωπαίνεις, επειδή στέκεις εκεί σαν απουσία.

Μακρινή και απαρηγόρητη, σα να σε σκέπασε χώμα.

Μια λέξη μόνο αν πεις, ένα χαμόγελο - μου αρκεί για να πανηγυρίσω που είσαι εδώ κοντά μου ακόμα…

Μετά από μια ολόκληρη μέρα μέσα στην ηχορύπανση της μεγαλούπολης, η σιωπή φαντάζει σαν βάλσαμο ψυχής. Εύχεσαι να μπορούσες να κρατήσεις για λίγο ακόμα την διαύγεια του πνεύματος, ώστε να ρουφήξεις από δαύτην όσο περισσότερο γίνεται .

Όμως τα βλέφαρα ανυπάκουα βαραίνουν…

Όλα τα πρωινά του παιδικού μας κόσμου...

Τα κιτρινισμένα φύλλα των παλιών παιδικών βιβλίων αναδύουν μυρωδιά μούχλας και αραχνιασμένων αναμνήσεων. Παρατημένα για χρόνια στα ράφια της παλιάς αποθήκης περιμένουν υπομονετικά να έρθει η ώρα που θα ξαναδούν το φώς της ημέρας, και θα ζωντανέψουν τις μνήμες ενός σχεδόν ξεχασμένου κόσμου. Φανταστικά πλάσματα με ανθρώπινη λαλιά, μαγεμένα ξύλινα σπιτάκια, με πόδια κότας που περιστρέφονται προτείνοντας φιλόξενα την είσοδό τους στον ανύποπτο επισκέπτη, κακές μάγισσες και αιθέριες νεράιδες, ξεπηδούν σαν χείμαρρος, κουβαλώντας μαζί τις καθημερινές εικόνες του παρελθόντος, που έγιναν ένα με τα παλιά χιλιοδιαβασμένα παραμύθια. Τα συρταράκια της μνήμης ανοίγουν για να αποκαλύψουν τα πολύτιμα πετράδια των στιγμών που χάραξαν την πλακέτα της ψυχής μας, φτιάχνοντας τελικά αυτό που είμαστε σήμερα.

Οι οπαδοί της αναλυτικής ψυχολογίας ισχυρίζονται ότι το αγαπημένο παραμύθι των παιδικών χρόνων, αποτελεί ένα είδους σεναρίου για τις μετέπειτα επιλογές που κάνουμε στη ζωή μας. Κατά κάποιον τρόπο εμείς οι ίδιοι ενσαρκώνουμε τους κεντρικούς ήρωες και η ζωή μας ξετυλίγεται σύμφωνα με τις σκηνές του παραμυθιού. Το παραμύθι για το παιδί είναι εξίσου σημαντικό με τις εμπειρίες, για την διάπλαση της προσωπικότητας του. Μέσα από αυτό βιώνει αυτά που δεν μπορεί να βιώσει στον πραγματικό κόσμο. Ξεπερνάει τις δυσάρεστες εμπειρίες, τιμωρεί αυτούς που τον αδίκησαν. Ερμηνεύει και κωδικοποιεί την πραγματικότητα έτσι ώστε να μπορέσει να την καταλάβει και να τη φέρει στα μέτρα του. Ακριβώς σ΄ αυτή την ικανότητα του παιδικού μυαλού χτίζει ο Γκιλιελμο ντελ Τόρο μια ταινία. Στο " Λαβύρινθος του Πάνα" η Οφέλια χτίζει ένα παραμύθι, γιατί απλά το παιδικό μυαλό της δεν μπορεί να χωρέσει τον τραυματικό παραλογισμό της πραγματικότητάς της.

.
Το παραμύθι χαρακτηρίζει την παιδική ηλικία, αλλά δεν σταματάει εκεί. Το συναντούμε σε όλες τις εκδηλώσεις τέχνης των ενηλίκων. Το βλέπουμε κάθε φορά που πάμε θέατρο, το ζούμε στις αίθουσες των κινηματογράφων, το διαβάζουμε στις σελίδες του αγαπημένου μας μυθιστορήματος. Είναι η ίδια σκέψη, που ξεφεύγοντας από την πορείας της ευθείας γραμμής, αναζητάει νέα μονοπάτια ώστε να εμπλουτίσει την ζωή μας με νέες εμπειρίες, πρωτόγνωρες, και εντελώς άφθαστες στην ρηχή πραγματικότητα της καθημερινότητας.

Ο Τζιάνο Ροντάρι, ιταλός παιδαγωγός και συγγραφέας παιδικών βιβλίων, έλεγε πως τα παραμύθια για τον άνθρωπο είναι εξίσου "άχρηστα" με την μουσική ή την ποίηση. Είναι απαραίτητα μόνο όταν μιλάμε για ολοκληρωμένους ανθρώπους. Και η κοινωνίας μας έχει ανάγκη από ολοκληρωμένους ανθρώπους. Αυτούς που μπορούν να χρησιμοποιήσουν την φαντασία τους δημιουργικά και να οραματιστούν έναν διαφορετικό, καλύτερο κόσμο, ώστε τελικά να οδηγήσουν τον κόσμο μας στην υλοποίηση αυτού του οράματος.

Οι μεγάλοι έχουν να μάθουν πολλά πράγματα από τα παιδιά, έλεγε ο Ροντάρι. Και πρώτα απ' όλα αυτό που ονομάζει "αισιοδοξία της βούλησης". Είναι αυτό που κάνει ένα παιδί, τη στιγμή που βιώνει μια ζοφερή πραγματικότητα η οποία φαίνεται να καταλήγει σε ακόμα ζοφερότερο τέλος, να ρωτάει: "τι πρέπει να κάνουμε τώρα για να το αλλάξουμε;". Γι' αυτό και τα παραμύθια έχουν πάντα καλό τέλος.

Αυτό είναι που ενσαρκώνεται στο ήρωα του Τζ. Μπάρι, τον Πιτερ-Παν. Ο Πίτερ Παν είναι ένα αγόρι που αρνείται να μεγαλώσει. Η αστείρευτη αισιοδοξία του, του δίνει την δύναμη να πετάει. Οι ευχάριστες σκέψεις τον εκτινάζουν στα ύψη και οι μαύρες σκέψεις τον κρατάνε καθηλωμένο στο έδαφος. Μήπως όμως αυτό δεν είναι που συμβαίνει με όλους μας;

Τελικά τι σημαίνει άραγε "μεγαλώνω", πέρα από την προφανή έννοια του μεγέθους; Η στυγνή κοινωνιολογική προσέγγιση θέλει το "μεγάλωμα" να περιλαμβάνει πέντε βασικά στάδια κοινωνικής ενσωμάτωσης: αποφοίτηση από το σχολείο, εγκατάλειψη πατρικής στέγης, απόκτηση οικονομικής ανεξαρτησίας, γάμος και απόκτηση παιδιού. Η φιλοσοφική-ψυχολογική προσέγγιση όμως είναι πιο κοντά στα γούστα μου. Σύμφωνα μ'αυτήν η "ωριμότητα" ορίζεται ως η ικανότητα να αντιμετωπίζεις, και όχι απλά να αποφεύγεις, κάθε νέα κρίση που σου χτυπάει την πόρτα. Γι' αυτό και τα παραμύθια, που στην παιδική ηλικία είναι η μόνη πραγματικότητα, στην ζωή των ενηλίκων γίνονται πράξεις μικρής πολυτέλειας, που τους βοηθούν να ανασυντάξουν τις δυνάμεις τους για το επόμενο...χτύπημα στην πόρτα.

Σε μια εύστοχη παρατήρηση ο Σερ Πήτερ Ουστίνοβ δηλώνει πως :"Όταν είναι κανείς πολύ ηλικιωμένος, γνωρίζει ότι τα παιδιά έχουν δίκιο. Κρίμα που δε διαθέτουν και την απαραίτητη εξουσία." Φανταστείτε την ζωή σας στη "χώρα του ποτέ-ποτέ". Τότε το μεγαλύτερο πρόβλημα της ζωής σας θα ήταν ο Καπτεν Χουκ, και η πιο στενάχωρη σκέψη της ημέρας, για το ποια θα μπορούσε να είναι η επόμενη περιπέτεια. Δεν είναι κακό! Αρκεί να κρατάει για λίγο...

Ηθικής εγκώμιο….

Η Αθήνα και η Ελλάδα ολόκληρη παραδόθηκε στις φλόγες….

Τι το ξεχωριστό είχε αυτός ο θάνατος; Χιλιάδες παιδιά κάθε λεπτό σκοτώνονται σ’ ολόκληρο τον κόσμο, και αντίδραση καμιά. Και ξαφνικά, μια σφαίρα βρίσκει ένα παιδί, και μια χώρα ολόκληρη βρίσκεται στο κατώφλι της αναρχίας…

Η κατάθεση του δράστη είναι εκπληκτική… Ούτε λίγο ούτε πολύ ισχυρίζεται ότι το «βουτυρόπαιδο» των βορίων προαστίων ήρθε στην παρακμιακή συνοικία για να το παίξει νταής μπροστά στους λιγότερο ευνοημένους αυτού του κόσμου. Και γι’ αυτό έπρεπε να πάρει ένα μάθημα.. Μία και καλή. Μπαμ και κάτω, που λέμε.

Η λογική τετράγωνη και, τουλάχιστον για τον δράστη, απολύτως ηθική . Θυμίζει άλλες ιστορικά καταγεγραμμένες πράξεις «άμεπτης ηθικής», όπως το κάψιμο στην πυρά οποιουδήποτε είχε συμπεριφορά που ξεχώριζε από το συνηθισμένο, ο λιθοβολισμός της «άπιστης» συζύγου , ο εξαναγκασμένος εκχριστιανισμός των «βαρβάρων» από τους σταυροφόρους ή το ίδιο το σταύρωμα του Χριστού, αν το θεωρήσουμε ιστορικό γεγονός.

Τα επεισόδια που ακολούθησαν, κατά την άποψη αυτών που τα προκάλεσαν, είχαν επίσης άμεπτο ηθικό υπόβαθρο: για ένα κράτος που καταρρέει, το να κάψεις τα απομεινάρια του συθέμελα, ώστε να αναγεννηθεί από τις στάχτες του, εμφανίζεται να είναι η μοναδική σανίδα σωτηρίας.

Η ακρογωνιαία λίθος όλων αυτών είναι ένας όρος , που γεννήθηκε στα πρώτα φιλοσοφικά σκιρτήματα του πολιτισμού, και έχει διαγράψει μια εξαιρετικά πλούσια, σε διαμάχες και επαναπροσδιορισμούς, ιστορική πορεία. Ο μπαμπάς του όρου, Αριστοτέλης, θέλησε να βαφτίσει έτσι το σύνολο των κανόνων και αρχών που βρίσκονται κάπου μεταξύ της ψυχολογίας και της πολιτικής, και θεωρούνται θεμελιώδεις για την «ευδαιμονία» και το «εύ ζην» του ανθρώπου. Η πιο μοντέρνα εκδοχή διατείνεται πως «η ηθική αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα ιδεών για την κοινωνική ζωή, που εμπεριέχει μια ορισμένη αντίληψη για την ουσία της κοινωνίας, της ιστορίας, του ανθρώπου και της ύπαρξής του.» (1)

Κατά συνέπεια, η πολιτική της διακυβέρνησης ενός τόπου, από την μία πρέπει να σέβεται την ηθική που υπαγορεύει η ιστορία του τόπου, από την άλλη να εισάγει νέους ηθικούς κανόνες που εκφράζουν τις ιδιαίτερες πεποιθήσεις της εκάστοτε πολιτικής παράταξης, και, συνταιριάζοντας όλα αυτά, να προάγει την γενικότερη «ευδαιμονία» των υπό διακυβέρνηση ανθρώπων.

Η φιλοσοφία του φιλελευθερισμού, εξ ορισμού, επικεντρώνεται σε σύνολο αξιών που προσπαθούν να διασφαλίσουν μεγαλύτερη ελευθερία. Παρ’ ότι αυτό ακούγεται πάρα πολύ δελεαστικό, κατά περίεργο τρόπο, είναι αρκετοί αυτοί που υποστηρίζουν πως η επιδίωξη αυτή της μεγαλύτερης ελευθερίας, επικεντρώνεται στα ατομικά δικαιώματα σε τέτοιο βαθμό, που παραγνωρίζει την ιδιότητα του ανθρώπου ως κοινοτικής οντότητας. Πως μπορεί αυτό να εκφράζεται στην πολιτική ζωή;

Μπορώ να σκεφτώ μερικά επίκαιρα παραδείγματα:

Πολιτική και θρησκευτική ηγεσία που λειτουργεί με βάση το ατομικό καλό των λειτουργών του.

Πολιτική ηγεσία που παινεύεται για την αύξηση των κρατικών εσόδων από φόρους, την στιγμή που το μεγάλο πλήθος αγκομαχάει κάτω από την επιβαλλόμενη φορολογία.

Πολιτική ηγεσία που αναγγέλλει αυξήσεις σε αγαθά πρώτης ανάγκης, την στιγμή που το μεγάλο πλήθος σφίγγει τα δόντια για να διατηρήσει την αξιοπρέπεια που το πορτοφόλι του δεν του επιτρέπει.

Κατά συνέπεια, η πορεία της πολιτικής διακυβέρνησης αυτής της χώρας θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως συστηματικό ξεφλούδισμα των ιστορικά και πολιτιστικά κερδισμένων ηθικών αξιών, με τελική κατάληξη την ολοκληρωτική απογύμνωση ενός έθνους. Ουσιαστικά, τα επεισόδια των τελευταίων ημερών είναι η παύλα μετά την τελεία, μιας μακράς περιόδου διάβρωσης του συνόλου των ηθικών αρχών της ελληνικής κοινωνίας.

Ίσως, τελικά, πάνω στο άψυχο κορμί του 15χρονου αγοριού θρηνήσαμε κάτι πολύ περισσότερο από ένα παιδί. Κάτι που φαίνεται να είναι ανεπίστρεπτα πια χαμένο. Θρηνήσαμε την χαμένη μας ηθική ταυτότητα…

Ας ελπίσουμε ότι το πνεύμα των Χριστουγέννων, ή ότι αυτό αντιπροσωπεύει, ζεστάνει το «καλό» που είναι βαθειά κρυμμένο μέσα μας, και θυμηθούμε τον «μπαμπά» Αριστοτέλη, που είχε την (αφελή) πεποίθηση πως ένας καλός τρόπος να αντιμετωπίσει κανείς τις «ψυχολογικές αδυναμίες της ανθρώπινης φύσης»- μη εγκράτεια, πλεονεξία, κακία – είναι… αποκτώντας καλές συνήθειες!

(1) «Φιλοσοφικό Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό», Εκδ. Καπόπουλος, 1985

Το βλέμμα μέσα από τον καθρέπτη

Είναι αυτό το αίσθημα, σαν να σου ξύνουν πέντε γάτες ταυτόχρονα την ψυχή σου με τα νύχια τους, που από τη μία ποθείς όσο τίποτα άλλο να το διώξεις και από την άλλη δεν σε εγκαταλείπει που να χτυπιέσαι κάτω… Εκείνες τις στιγμές νιώθεις σαν να βρίσκεσαι σε μια γυάλα, απ’ όπου μπορείς να δεις τον κόσμο απ’ έξω να διασκεδάζει, να ακούσεις τους ήχους του να φτάνουν υπόκωφοι στ’ αυτιά σου, όμως εσύ είσαι πολύ μακριά για να μπορούν να σε αγγίξουν.

Όσο περνάει ο καιρός βυθίζεσαι λίγο περισσότερο στη γυάλα σου, οι ήχοι σχεδόν δεν ακούγονται και οι εικόνες του κόσμου που διασκεδάζει γίνονται θαμπές μουντζούρες σε γκρίζο φόντο. Οι δημόσιες εμφανίσεις παύουν να είναι πηγή ευχαρίστησης, αλλά γίνονται μάλλον αγγαρείες τις οποίες θα πρέπει να τις υποστείς για να γλυτώσεις μεγαλύτερες ενοχλήσεις…

Δεν ξέρω τι είναι αυτό που ξεκινάει αυτόν το φαύλο κύκλο της αποκοινωνικοποίησης. Ούτε ξέρω που μπορεί να καταλήξει, αν κάποιος ή κάτι δεν σε ταρακουνήσει δυνατά ώστε να λυθούν τα μάγια και η γυάλα να γίνει χίλια θρύψαλα, αφήνοντας σε έκθαμβο να παρατηρείς τον πολύχρωμο κόσμο γύρω σου.

«Φαντάσου την αιώνια κλεψύδρα της ύπαρξης να γυρνάει ξανά και ξανά και να ζεις την ζωή σου από την αρχή αμέτρητες φορές» είχε πει ο Νίτσε στο βιβλίο του Γιάλομ. «Αν η σκέψη αυτή σε τρομάζει, τότε ζήσε τη ζωή σου με τέτοιον τρόπο ώστε να φτάσεις να την αγαπήσεις.[…] Η κάθε στιγμή υπάρχει για πάντα, γι’ αυτό και η τούτη ζωή είναι αθάνατη εξίσου με τις στιγμές που την αποτελούν. »
Amore fati-αγάπησε τη μοίρα σου, ή άλλαξε την…

Δεν ωφελεί να είσαι απλά παρατηρητής, γιατί τότε θα έχεις φτάσει στο νεκροκρέβατο με την πικρή γεύση του ανεκπλήρωτου στα χείλη, που είναι χειρότερο και από την νεκρική ακαμψία. Πιστεύω ότι η αγγλική λέξη struggle περιγράφει αυτό που οφείλει κανείς να κάνει: να μπει στο χωράφι με τα αγκάθια και να το διασχίσει για να φτάσει απέναντι, ακόμα και αν αυτό του κοστίζει κάποια κομμάτια σάρκας. Η σάρκα αναπλάθεται, η σαπίλα όμως είναι ύπουλο πράγμα. Στην αρχή δεν την προσέχεις, όταν όμως την ανακαλύψεις το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να προσφέρεις ένα ανώδυνο τέλος.

Τίποτα δεν είναι απόλυτα αληθινό ή απόλυτα σωστό. Το να αποδεχτείς όμως το αληθινό και το σωστό του άλλου ως μοναδικό και απόλυτο, είναι χειρότερο από το να μην έχεις κανένα. Το άσπρο είναι άσπρο, μόνο αν δεν έχεις ένα πρίσμα για να δεις τα χρώματα που το συνθέτουν.
Όχι, το βλέμμα μέσα από τον καθρέπτη δεν μπορεί να είναι διαφορετικό από το πρόσωπο που βρίσκεται μπροστά του, γιατί τότε η πραγματικότητα γίνεται αυλή των θαυμάτων και το ψυχιατρικό ίδρυμα, ο μόνιμος τόπος κατοικίας σου…

Pavlov-DNA: 1-1

Για κάποια χρονική περίοδο της ζωής μου σύχναζα σε ένα καφενεδάκι, μιας μικρής πλατείας του Παγκρατίου. Ένα βράδυ καλοκαιριού ήρθε στο καφενεδάκι ένα κοριτσάκι που πουλούσε χαρτομάντιλα. Το όλο της παρουσιαστικό, ο τρόπος που σε προσέγγιζε, θύμιζε το κοριτσάκι με τα σπίρτα, ή τουλάχιστον όπως θα έπρεπε να είναι, κατά τους αδερφούς Γρήν: διάφανο δέρμα στα μάγουλα, φωνούλα που ίσα που ακουγόταν , με τη θλίψη στα μάτια έτοιμη από στιγμή σε στιγμή να ξεσπάσει σε ρυάκια δακρύων, και με μια διάχυτη προσμονή πως κάποιος θα βρεθεί να της απλώσει ένα χέρι βοήθειας. Δεν θα ήταν πάνω από δέκα χρονών. Κάποιος από τους θαμώνες, ενοχλημένος από την παρουσία της, της μίλησε άσχημα. Τα ρυάκια των δακρύων ξεχύθηκαν με τη μία και το κοριτσάκι χαμήλωσε το κεφάλι και το έβαλε στα πόδια.

Έκανε αρκετό καιρό να ξαναεμφανιστεί. Ίσως και μήνες. Όταν όμως ξαναεμφανίστηκε, δεν είχε καμία σχέση με το αθώο κοριτσάκι του παραμυθιού. Το βλέμμα δεν είχε ίχνος θλίψης, ήταν σκληρό και θρασύ και η φωνούλα, ενοχλητικά έντονη και απαιτητική. Σε μια όχι ιδιαίτερα ευγενική απάντηση κάποιου πελάτη του καφέ, η αντίδρασή της ήταν εξίσου αυθάδης, με λεξιλόγιο που σε άφηνε με ανοιχτό το στόμα. Η μεταστροφή ήταν τόσο έντονη που προκαλούσε σοκ.

Όταν πρωτοδιατυπώθηκε η έννοια του γονιδίου, έγινε ο αποδιοπομπαίος τράγος για όλα τα κακώς κείμενα της δομής και οργάνωσης της ανθρώπινης κοινωνίας. «Δεν φταίμε εμείς. Είναι η φύση η κακιά που τα φταίει .» Από τους πρώτους αμφισβητίες, ο Ivan Pavlov, υποστήριξε την θεωρία ότι δεν είναι όλα τα πρότυπα των κοινότυπων αντιδράσεων ένστικτα με αποκλειστικά γενετική καταβολή. Αρκετά από αυτά είναι «εξαρτημένα αντανακλαστικά», που τα μάθαμε κάποια στιγμή της ζωής μας και συνεχίσαμε να τα διατηρούμε, χωρίς να αναρωτιόμαστε το «γιατί».

Ένα δημοφιλές σχετικό «πείραμα» (με άγνωστο, ως τόσο ερευνητή και εργαστήριο διεκπεραίωσης) είναι αυτό που αναφέρεται σε 5 (άλλοτε σε 8) πιθήκους, κλεισμένους σ’ ένα κλουβί, που προσπαθούν να φτάσουν μια αρμαθιά μπανάνες. Ανεξάρτητα από την πραγματική (ή μη) υπόστασή του, το πείραμα αποτελεί μια εύγλωττη περιγραφή για το πώς λειτουργούν τα πράγματα στις «καλά οργανωμένες» κοινωνίες. (Για λεπτομέρειες στην παράπλευρη παρουσίαση)

Όταν έγινε η αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου DNA, οι επιστήμονες βρέθηκαν προ εκπλήξεως. Με βάση την ποικιλομορφία των φαινοτύπων, περιμένανε να ανακαλύψουν κάτι κοντά στο 100.000 γονίδια. Ο αριθμός όμως δεν ξεπέρασε το 30.000. Το δε ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι το ότι αρκετά από τα γονίδια ήταν κοινά σε όλους τους ζωντανούς οργανισμούς, και το ποσοστό των κοινών γονιδίων αύξανε, όσο οι οργανισμοί βρίσκονταν πιο κοντά μεταξύ τους, στην εξελικτική αλυσίδα.

Το 1933 ο W. Kelloggs τάραξε τις συμβατικές κοινωνικές αντιλήψεις της εποχής του, κάνοντας ένα πρωτότυπο πείραμα: «υιοθέτησε» ένα βρεφικής ηλικίας χιμπατζή και για 9 μήνες το μεγάλωνε μαζί με τον βρεφικής ηλικίας γιό του. Σκοπός του ήταν, όπως δήλωσε, να μελετήσει τις «ανθρώπινες καταβολές» του χιμπατζή. Τα αποτελέσματα όμως έδειξαν πολύ περισσότερα από αυτό.

Ο Gua, ο χιμπατζής, έμαθε να παίζει με τον Donald, ενστερνίστηκε τις συνήθειές του και ακολούθησε από κοντά την αντιληπτική εξέλιξη του παιδιού. Η ψαλίδα άνοιξε μόνο όταν ήρθε η ώρα να αρθρώσουν λέξεις, κάτι που ο Gua τελικά δεν κατάφερε ποτέ. Και αυτό είναι, απ’ ότι φαίνεται, το μεγάλο πλεονέκτημα του Homo sapiens έναντι των υπολοίπων θηλαστικών. Βέβαια, το αν τελικά μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε το πλεονέκτημα αυτό, εξαρτάται από το αν στα πρώτα χρόνια της ζωής μας βρεθούμε σε περιβάλλον ανθρώπων, και όχι σε αγέλη ζώων. Το γενικότερο συμπέρασμα που διατυπώθηκε στο τέλος του πειράματος ήταν ότι το ψυχολογικό περιβάλλον, τους πρώτους μήνες μετά την γένεση, είναι καθοριστικής σημασίας για την νοητική και αντιληπτική ανάπτυξη των πρωτευόντων και των ανώτερων θηλαστικών, και ως εκ τούτου και του ανθρώπου.

Αυτό δεν σημαίνει βέβαια πως αυτό που κουβαλάμε από την μαμά μας και τον μπαμπά μας δεν μετράει. Ούτε ότι μπορούμε να κάνουμε τούμπα την φύση μας. Ο Gua δεν πρόκειται ποτέ να μάθει να μιλάει, όση προσπάθεια και αν καταβάλουμε. Όμως παρά τις επίμονες έρευνες, κανένας ερευνητής δεν κατάφερε να αποδώσει σε κάποιο(-α) γονίδιο(-α) την αποκλειστική ευθύνη της εγκληματικής συμπεριφοράς. Και παρ’ ότι η διανοητική καθυστέρηση σχετίζεται με ορισμένες κληρονομικές ασθένειες, κανένας δεν τόλμησε να αποφανθεί ότι βρήκε το γονίδιο της ευφυΐας.

Αυτό όμως είναι και το ευτύχημα. Όσο πιο πολύπλοκη είναι η σχέση μεταξύ γονιδίων και περιβάλλοντος τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα να γίνει ένα τυχαίο σφάλμα. Ή και πολλά σφάλματα, για να μας δώσει την μονάδα που θα ξεχωρίσει. Ο Άλντους Χάξλεϋ στο βιβλίο του « Ο θαυμαστός καινούριος κόσμος» περιγράφει μια κοινωνία τέλειας αρμονίας, όπου τα πάντα ελέγχονται και καθορίζονται με βάση τις ανάγκες του συνόλου. Μια τέτοια κοινωνία στερείται ορισμένων βασικών ιδιοτήτων: της ιδιότητας της ελεύθερης επιλογής, της ποικιλομορφίας των ιδεών, και τελικά, της εξελικτικής ικανότητας. Παραμένει στάσιμη, και όπως τα στάσιμα νερά, καταδικασμένη να πνιγεί στην μπόχα της αποσύνθεσης.

Το κοριτσάκι με τα χαρτομάντιλα είναι ένα παράδειγμα αδύνατου κρίκου της «οργανωμένης» κοινωνίας μας. Η μεταστροφή στη συμπεριφορά, σου σπαράζει την καρδιά και σοκάρει. Όμως δεν παύει να είναι μια υγιής αντίδραση σε ένα σαθρό περιβάλλον. Σημαίνει ότι υπάρχει ακόμα κάτι ζωντανό μέσα της. Κάτι που όταν βρει γόνιμο έδαφος μπορεί δειλά -δειλά να απλώσει ρίζες και να δώσει ένα γερό δέντρο.

Η φύση έχει φροντίσει να μας δώσει ένα πολύτιμο αγαθό: την προσαρμοστικότητα. Αυτό που μας μένει, είναι να φροντίσουμε να προσφέρουμε το κατάλληλο περιβάλλον, ώστε η προσαρμογή να είναι ελπιδοφόρα.

Εσείς έχετε ISO ; (UPDATED)

Η επιστροφή εντός των τειχών δεν είναι ποτέ εύκολη. Έχοντας μοιράσει κοντά δύο μήνες μεταξύ των δύο άκρων της Ελλάδας , έπρεπε να ξαναανακαλύψω το ...κέντρο! Και το ανακάλυψα με το παραπάνω...

Ο κόσμος μουδιασμένος από την επίδραση των διακοπών, εκδηλώνει την δυσαρέσκειά του για την επιστροφή με αυξημένη γκρίνια και νωχελικότητα, οι δημόσιες υπηρεσίες είναι σε αποδιοργάνωση, και η κίνηση στους δρόμους αυξημένη, με το ποσοστό των αφηρημένων οδηγών να χτυπάει κόκκινο. Και σαν να μην έφτανε αυτό, να σου και η απεργία των τελωνειακών, και δωσ’ του οι ουρές στα βενζινάδικα! Η εικόνα άρχισε να θυμίζει σκηνικό ταινίας όπου αναμένεται επερχόμενη καταστροφή. Ευτυχώς η καταστροφή δεν ήρθε και η τεράστια ρόδα της καθημερινής ρουτινιάρικης αθηναϊκής ζωής, τρίζοντας και αγκομαχώντας άρχισε να μπαίνει στην αέναη περιστροφική της πορεία.

Πριν όμως μπεις στη ρόδα σαν καλό χαμστεράκι, έχεις την πολυτέλεια μερικών στιγμών διαύγειας όπου αισθάνεσαι ως εξ αποστάσεως παρατηρητής. Σε μια από αυτές τις στιγμές αναρωτήθηκα τι να σημαίνει άραγε η έννοια που έχει γίνει ψωμοτύρι στα προγράμματα της κοινωνικής πολιτικής των κομμάτων, και που τιτλοφορείται ως «ποιότητα ζωής».

Οι «ειδικοί» λοιπόν, λένε πως με τον εν λόγο όρο εννοούμε την ύπαρξη, των συνθηκών εκείνων που εξασφαλίζουν την ευτυχία σε μια δεδομένη κοινωνία ή περιοχή. Συμπεριλαμβανομένου και της δυνατότητας πρόσβασης στις συνθήκες αυτές. Επειδή όμως η έννοια «ευτυχία» είναι επίσης αμφιβόλου ορισμού, γίνονται πιο συγκεκριμένοι, τονίζοντας την αναγκαιότητα της ύπαρξης «αντικειμενικών» και «υποκειμενικών» δεικτών... ευτυχίας. Μάλιστα λένε πως «έγκυροι δείκτες είναι η υγεία, το φυσικό περιβάλλον, η ποιότητα του χώρου στέγασης και άλλες υλικές προϋποθέσεις». Και η ύπαρξη των κατάλληλων δεικτών είναι απολύτως απαραίτητα για να διατηρήσουμε «σώας τας φρένας» μας και να μην εκδηλώσουμε προβλήματα ψυχικής υγείας. (1). Η αναφορά σε δείκτες μου έφερε στο μυαλό άλλο τερτίπι της βιομηχανοποιημένης κοινωνίας μας, το ΙSO.

Για να μπορέσουν να είναι ανταγωνιστικά τα όποια νέα προϊόντα εισέρχονται στην αγορά, θα πρέπει να τηρούν κάποιες προδιαγραφές που είναι αυστηρά καθορισμένες. Να είναι δηλαδή σύμφωνα με το αντίστοιχο, για το προϊόν τους, ISO standard. Για του αμύητους σαν και ‘μένα, ISO προέρχεται από το Ελληνικό «ίσο» (πάλι γράψαμε ως Έλληνες!) και είναι συμβατικά ακρωνύμια για το International Organization of Standardardization. Από την άλλη, σε άρθρο που είχε δημοσιευτεί το 2005 στο περιοδικό ECONOMIST αναφέρονται εννέα στατιστικά μεγέθη που καθορίζουν τον «δείκτη ποιότητας ζωής» (quality-of-life index). Κάποια από αυτά είναι η συχνότητα ....προσέλευσης στην εκκλησία, η πολιτική σταθερότητα και ασφάλεια, οι κλιματολογικές συνθήκες αλλά και η ισότητα μεταξύ των φύλων. Δεν είμαι η ειδική να κρίνω την αξιοπιστία του δείκτη και την καθολικότητα της ισχύς του ανά τα έθνη, αλλά αν δεχτούμε ότι ισχύει, αναρωτιέμαι κατά πόσο δεν είμαστε και εμείς ένα προϊόν του σύγχρονου κοινωνικο-οικονομικού συστήματος και ο εν λόγο δείκτης δεν αποτελεί κάποιο είδος ISO ζωής...

Προεκτείνοντας τον ISO ζωής η Unesco ανέπτυξε και το ΙSO της ανθρώπινης ανάπτυξης (HDI=human development index), όπου εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι η ΕΛΛΑΔΑ βρίσκεται στη 24 θέση, μόλις δύο θέσεις πιο κάτω από την Γερμανία και σε απόσταση αναπνοής από την Σιγκαπούρη και την Δημοκρατία της Κορέας. Όσο δε αφορά το ISO ζωής, τρώμε την Αγγλία για λάχανο! Υποθέτω ότι φταίει ο ήλιος που μας φτιάχνει την διάθεση και η ...δημοφιλής κυριακάτικη λειτουργία, και ξεχνάμε την χαμηλή αγοραστική δύναμη και την έλλειψη της πολιτικής σταθερότητας!

Νομίζω τελικά ότι θα πρέπει να είμαστε ευτυχείς ως Έλληνες, καθώς περιμένουμε ότι θα ζήσουμε τουλάχιστον μέχρι τα 78.9 μας χρόνια, ενώ υπάρχουν κάποιοι στη Ζάμπια που νιώθουν γέροι στα 40.5, και το ακαθάριστο οικογενειακό μας εισόδημα είναι μόλις 2.000 δολάρια μικρότερο από αυτό των Αραβικών Εμιράτων, που φτάνει τα 25.000 δολάρια, ακριβώς όσα χρειάζονται για να περάσεις μια νύχτα σε σουίτα του ξενοδοχείου ATLANTIS του Dubai. Να υποθέσουμε ότι οι κακόμοιροι Άραβες δουλεύουν ένα χρόνο για να απολαύσουν μια νύχτα στο Atlantis ;

(UPDATE) Διαβάζοντας τα σχόλια που μου άφησαν οι φίλτατες Λιακάδα και Γλαύκη, και χωνεύοντας κάποιες συζητήσεις με φίλους καταλήγω σε δύο συμπεράσματα:

1) το ISO standard δεν εγγυάται βέλτιστη ποιότητα προϊόντων. Δίνει όμως ένα φιλικό «χτύπημα στην πλάτη» σε προϊόντα που το διαθέτουν, και που τυχαίνει να είναι συνήθως αυτά που παράγονται σε μεγάλους αριθμούς (από αντίστοιχα μεγάλες εταιρίες).

2) Το ISO standard της ζωής ενσωματώνει στατιστικά μεγέθη που ευνοούν την διατήρηση της δεδομένης κοινωνικής δομής και ισορροπίας των πραγμάτων. Κατά συνέπεια είναι ένα χρήσιμο εργαλείο στις πολιτικές παρατάξεις που στοχεύουν στην διατήρηση αυτής της δομής ή ισορροπίας, καμία σχέση δεν έχει όμως με την ποιότητα ζωής που βιώνει ο μέσος πολίτης αυτής της δεδομένης κοινωνίας. Ή με άλλα λόγια: οι στατιστικές μπορεί να λένε ότι είμαστε από τους προνομιούχους του κόσμου ετούτου, και εμείς να νιώθουμε ότι ζούμε σ’ ένα κακό όνειρο που κάποια στιγμή θα τελειώσει, για να ξυπνήσουμε και να δούμε το χαμόγελο του ήλιου ακριβώς από πάνω μας. Μόνο που αυτό το κακό όνειρο δεν λέει να τελειώσει!!!

(1) Οικονόμου Μ, Κοκκώση Μ, Τριανταφύλλου Ε, Χριστοδούλου Γ (2001) Ποιότητα ζωής και ψυχική υγεία. Εννοιολογικές προσεγγίσεις, κλινικές εφαρμογές και αξιολόγηση. Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής 18(3): 239-253.

Ακολουθώντας τα χνάρια των ήχων.

Φαντάζομαι όλα ξεκίνησαν όταν οι πρώτοι ήχοι ενός πιάνου, που ενοχλείται από το αδέξιο παίξιμο ενός αρχάριου, ενόχλησαν με τη σειρά τους τα αυτιά μου, σε μια ηλικία που δεν μπορούσα ακόμα να εκφράσω την δυσαρέσκειά μου παρά μόνο με το κλάμα. Ένα-δυο χρόνια αργότερα ακολούθησαν κάποιες ιστορικές οικογενειακές ηχογραφήσεις, με βάση τις οποίες μάλλον δεν θα μπορούσα να χαρακτηριστώ ως το παιδί θαύμα, καθώς το παιδικό τραγουδάκι : μι-ντο, μι- ντο, φα-μι-ρε, σολ-σολ-λα-σι-ντο-ντο-ντο, απαιτούσε συλλογικές προσπάθειες για να ακουστεί από τα δάκτυλά μου. Έτσι έμαθα τη λέξη «μουσική».

Δεν με απασχόλησε για πολύ καιρό τι μπορεί να σημαίνει. Έλεγα απλά «αυτό μ’ αρέσει» ή «αυτό δεν μ’ αρέσει», στα ερεθίσματα που έφταναν στα ακουστικά κέντρα του εγκεφάλου μου. Κάποια στιγμή μάλιστα δοκίμασα να αναπαράγω τους ήχους που μου άρεσαν, είτε με την φωνή, είτε αργότερα, με το αγαπημένο μου έγχορδο.

Κατά περίεργο τρόπο, η συμβατική μουσική εκπαίδευση δεν με συγκινούσε. Παρ’ ότι έμαθα τελικά τις βασικές αρχές της αρμονίας και όλη την σχετική θεωρία των διαστημάτων, το έκανα περισσότερο σαν αναγκαίο κακό παρά αναγνωρίζοντας την χρησιμότητά τους. Οι ερωτήσεις : «γιατί να το κάνω;» και «τι χρησιμότητα μπορεί να έχουν» συναντούσε το κενό ή την εξίσου συμβατική απάντηση πως είναι απαραίτητα για να καταλάβει κανείς την μουσική (ή απλά να καταλήξει να πάρει το πτυχίο). Απαντήσεις που μου θύμιζαν τις περιπτώσεις καθηγητών, που ζητάγαν να μάθεις τις ταυτότητες της άλγεβρας (τυποποιημένες λύσεις σύνθετων αλγεβρικών παραστάσεων) χωρίς να σου έχουν δείξει ποτέ την απόδειξη, αφήνοντας να πλανάται μια αόριστη αντίληψη πως πρόκειται για κάποιο «μαγικό κόλπο».

Στην περίπτωση βέβαια της μουσικής υπάρχει όντος κάτι μαγικό, όχι όμως ως προς τη γένεση του ακουστικού ερεθίσματος που χαρακτηρίζεται με τον όρο «μουσική», αλλά μάλλον ως προς το αποτέλεσμα που επιφέρει. Πιθανόν να ήταν αυτό που έκανε τον Πυθαγόρα να φαντάζεται στα βασικά διαστήματα τη θεϊκή παρέμβαση, που τα ήθελε να αντιστοιχούν με αποστάσεις των πλανητών του ηλιακού μας συστήματος μεταξύ τους.

Η «αρμονία των σφαιρών», όπως ονόμασε την θεωρία του, ήταν η μουσική που παρήγαγαν οι πλανήτες με την κίνησή τους, αλλά οι άνθρωποι αδυνατούσαν να την ακούσουν γιατί είτε ήταν τόσο δυνατή που θα τους κούφαινε , είτε απλά, επειδή την άκουγαν από την γένεση τους, δεν την πρόσεχαν. Περίεργο, που μετά από δυόμισι χιλιάδες χρόνια βρέθηκε πως κάποια αστέρια όντως μπορούν να τραγουδούν , όχι όμως με την κίνησή τους, αλλά λίγο πριν το θάνατό τους, κάτι σαν κύκνειο άσμα...

Τώρα ξέρουμε πως ο ήχος δεν είναι μαγικό κόλπο. Είναι απλά ένα κύμα. Αγνή μεταφορά ενέργειας δηλαδή. Χωρίς την παραμικρή μετατόπιση ούτε ενός μορίου ύλης. Η μουσική είναι φυσική! (Κάτι που έκανε τον Αϊνστάιν να λέει πως αν δεν γινόταν φυσικός, θα κατέληγε μουσικός...) Κάθε μουσικό όργανο δεν είναι τίποτα άλλο από κατασκευή, που προορίζεται να μετατρέψει την ενέργεια, την οποία συνεισφέρει ο μουσικός, σε κατάλληλα κύματα, τα οποία καλείται ο κάθε ακροατής να τα αφουγκραστεί, και σαν καλός σερφίστας να απογειωθεί, ακολουθώντας τις θάλασσες τις φαντασίας του.

Η «αρμονία των σφαιρών» έγινε η «αρμονία των αριθμών»: μια σειρά ήχων είναι αρμονικοί μεταξύ τους όταν οι συχνότητες των κυμάτων τους συνδέονται με συγκεκριμένες αναλογίες. Και τώρα τίθεται το ερώτημα: είναι το αυγό που κάνει την κότα ή η κότα το αυγό; Είναι οι αναλογίες που καθορίζουν τις αρμονίες ή είναι το όργανο-υποδοχέας που καθορίζει το αρμονικό και το μη αρμονικό; Ο υποδοχέας, βέβαια, δεν είναι άλλο από το ακουστικό μας νεύρο, που τελικά καταλήγει σ’ αυτό που θεωρητικά πρέπει να γεμίζει το εσωτερικό της κρανιακής μας κοιλότητας.

Οι τελευταίες εξελίξεις στην ψυχολογία της μουσικής δείχνουν πως οι αναλογίες των συχνοτήτων, που χαρακτηρίζουν τους αρμονικούς ήχους, και μόνο αυτές, είναι ικανές να διεγείρουν τα μουσικά κέντρα του εγκεφάλου με τέτοιο τρόπο, ώστε να δημιουργήσουν το αίσθημα της ευφορίας, ανάλογο με αυτό που νιώθουμε με το φαγητό ή το σεξ, ή κατά την επήρεια παραισθησιογόνων ουσιών (1). Βρέθηκαν και κάποιοι που σύνδεσαν το ερέθισμα της μουσικής με την μεταβολή του επιπέδου βασικών ορμονών, που επηρεάζουν την γενικότερη συμπεριφορά των ανθρώπων, όπως είναι η τεστοστερόνη (2). Η «πολυτέλεια» της μουσικής μετατρέπεται ξαφνικά σε αναγκαιότητα, αν όχι σε ένστικτο...

Νομίζω πως επιτέλους μπορώ να αποδώσω έναν ορισμό στη λέξη «μουσική». Είναι μια διαρκώς παλλόμενη ενέργεια, που συντονίζεται με την ενέργεια του δικού μας οργανισμού, για να μας εξιτάρει, να μας γαληνεύσει, και τελικά να μας προσφέρει διόδους φυγής. Ο Albert Schweitzer-φυσικός , μουσικός και φιλάνθρωπος- συνήθιζε να λέει «Υπάρχουν δύο μέσα , για τους φυγάδες από την μιζέρια της ζωής: η μουσική και οι γάτες.» Προσωπικά έχω κάνει κατάχρηση και στους δύο!

Η σχέση μου με το αγαπημένο μου έγχορδο παραμένει εντελώς προσωπική και αυστηρά ακατάλληλη για τα αυτιά του ευρύτερου κοινού. Όμως αυτό δεν αλλοιώνει σε τίποτα την χρηστική του αξία ως προς εμένα. Δεν χρειάζεται να είναι μουσικός κάποιος για να μπορεί να ακούει, ούτε χρειάζεται να έχει γνώσεις ανώτερων θεωρητικών για να μπορεί να νιώθει την αρμονία. Η μουσική έχει ψυχή- την δική μας, έχει αισθήματα-αυτά που της εμπιστευόμαστε εμείς. Και αυτό είναι κάτι που δεν χρειάζεται να διδαχτεί...

(1) Blood AJ and Zatorre RJ (2001) Intensely pleasurable responses to music correlate with activity in brain regions implicated in reward and emotion. PNAS 98(20):11818–11823
(2) Fukui, H.(2001).Music and testosterone. A new hypothesis for the origin and function of music. In Robert J.Zatorre,(Eds.),Annals of the New York Academy of Sciences.Vol.930,448-451.
(3) Hawkins, Sir J. A. General history of the science and practice of music (Vol.1). London: Dover, 1963. (Originally published, 1853.)

To be or not to be?

Μια επέτειος γενεθλίων (ειδικά όταν πια τα κεράκια αρχίζουν να γίνονται τόσα, που προτιμάς να μην τα βάλεις σε μια τούρτα συνηθισμένων διαστάσεων, για να μην την κάνεις κοφίνι χιλιοτρύπητο) φέρνει ανάκατα συναισθήματα και σκέψεις. Πας, λοιπόν, βρίσκεις έναν καθρέπτη, στέκεσαι απέναντι, και προσπαθείς να εκμαιεύσεις, από το είδωλο που βλέπεις, μια πιθανή απάντηση στο ερώτημα που τόσο καιρό βασανίζει τον Σαιξπηρικό ήρωα: « Να ζει κανείς ή να μη ζει;».

Και μη μου πείτε ότι δεν σας έτυχε ποτέ να αναρωτηθείτε πιο είναι το νόημα της ζωής;

Η μάλλον: υπάρχει άραγε ο προορισμός ή είναι η πορεία ο αυτοσκοπός;

Οι οπαδοί του big bang ισχυρίζονται ότι η προέλευση της ζωής ήταν ένα τυχαίο γεγονός, και τα τυχαία συμβάντα εξ ορισμού δεν έχουν λόγο ύπαρξης. Επομένως είναι άτοπο να αναζητούμε κάποιο απώτερο νόημα στην ζωή μας, πέρα από την ίδια την ζωή. Οι Δαρβινιστές, από την άλλη, υποστηρίζουν ότι, παρ’ ότι η γένεση του πρώτου κυττάρου ήταν αποτέλεσμα μιας σειράς τυχαίων γεγονότων, η ουσία της ζωής είναι η διαιώνιση του γονιδίου, δια μέσου μιας συνεχόμενης πορείας προσαρμογής στις μεταβαλλόμενες συνθήκες του περιβάλλοντος, διαδικασία που το ονομάζουν εξέλιξηΩραία, μέχρι εδώ και οι δύο απόψεις φαίνονται απόλυτα επαρκείς για να δικαιολογήσουν την εξάπλωση και την διαιώνιση των ειδών του φυτικού και ζωικού βασιλείου.

Ο άνθρωπος όμως, όπως ισχυρίζονται τουλάχιστον οι θρησκείες, δεν είναι απλά ένα ζώο. Έχει και πνευματικότητα! (Τώρα τι μπορεί αυτό να σημαίνει, είναι αλλού παπά ευαγγέλιο...). Εκεί λοιπόν είναι που αρχίζουν να περιπλέκονται τα πράγματα. Και αρχίζουμε να σκαλίζουμε στις σκοτεινές γωνίες του είναι μας, για να βρούμε τι είναι αυτό που θα μπορούσε να μας δώσει ένα λόγο ύπαρξης, πέρα από το συμβατικό μαμ κακά κοκό και νάνι.

Ψάχνοντας, προς μεγάλη μου έκπληξη διαπίστωσα ότι δεν υπάρχει απάντηση. Ή τουλάχιστον δεν έχει διατυπωθεί ΜΙΑ απάντηση. Ο καθένας φαίνεται να προτιμάει τη δικιά του εκδοχή, η οποία μεταβάλλεται ανάλογα με το τι καπνό φουμάρει στην εκάστοτε χρονική στιγμή που καλείται να απαντήσει. Δηλαδή, για έναν πεντάχρονο άνθρωπο η ουσία της ζωής είναι να εκτονώσει την ενεργητικότητα του, κάνοντας σούζες με εκείνο το ωραίο ποδήλατο που είχε δει στην βιτρίνα της γειτονιάς. Ο ίδιος άνθρωπος ως έφηβος ονειρεύεται τρελά φοιτητικά πάρτι ενώ ως ενήλικάς πασχίζει να πείσει τον περίγυρό του για την σοβαρότητα και την επαγγελματική του αξία. Χωρίς να θέλω να φανώ βλάσφημη, αλλά αν ο άνθρωπος έχει δημιουργηθεί καθ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση του θεού, αναρωτιέμαι τι σκεφτόταν ο Θεός όταν δημιουργούσε τους ανθρώπους.

Ο ίδιος Σαιξπηρ που εμπνεύστηκε τον απαισιόδοξο Αμλετ, είχε περιγράψει πολύ παραστατικά τα διαδοχικά στάδια της ανθρώπινης ζωής με τις κυρίαρχες, για την εκάστοτε στιγμή, ανησυχίες:

One man in his time plays many parts, his acts being seven ages.
At first the infant, mewling and puking in the nurse's arms.

And then the whining school-boy, with his satchel, and shining morning face,
creeping like snail unwillingly to school.

And then the lover, sighing like furnace, with a woeful ballad made to his mistress' eyebrow.

Then a soldier, full of strange oaths, and bearded like the pard, jealous in honour, sudden and quick in quarrel, seeking the bubble reputation even in the cannon's mouth.

And then the justice, in fair round belly with food capon lin'd, with eyes severe, and beard of formal cut, full of wise says and modern instances; And so he plays his part.

The sixth age shifts into the lean and slipper'd pantaloon with spectacles on nose and pouch on side, is youthful hose well sav'd a world too wide for his shrunk shank; and his big manly voice, turning again toward childish treble, pipes and whistles in his sound.

Last scene of al, the ends his strange eventful history, is second childishness and mere oblivion sans teeth, sans eyes, sans everything...

Το ρεζουμέ αυτού: κάνουμε έναν κύκλο για να καταλήξουμε εκεί που ξεκινήσαμε, προσθέτοντας απλά λίγη ακόμα ενέργεια στην ήδη ξεχειλίζουσα εντροπία του σύμπαντος. «Ματαιότης Ματαιοτήτων τα πάντα Ματαιότης..»

Ζονγκ! Αυτό ονομάζεται αρνητική σκέψη, όπως μας πληροφορούν οι ψυχολόγοι, και δεν βοηθάει στην αυτοπραγμάτωση και την υπέρβαση του εαυτού, που θα μπορούσε να δώσει νόημα στη ζωή μας. Μάλιστα, ο Viktor Frankl διατυπώνει μια ενδιαφέρουσα άποψη, που λέει πως βιώνεις το νόημα της ζωής, ανταποκρινόμενος στις απαιτήσεις των εκάστοτε καταστάσεων, ανακαλύπτοντας και αφιερώνοντας τον εαυτό σου στον δικό σου μοναδικό σκοπό, και επιτρέποντας στον εαυτό σου να βιώνει και να εμπιστεύεται ένα απώτερο νόημα, που μπορεί να περιέχει ή να μην περιέχει τον όρο «Θεός». Μια σχηματική παράσταση του τι θα μπορούσε να ονομαστεί «αυτοπραγμάτωση» μοιάζει κάπως έτσι: (όπου στοχεύουμε στο άσπρο τριγωνάκι στο κέντρο)

Αυτό με τη σειρά του μου θύμισε μια άλλη τοποθέτηση (που μου διαφεύγει ο εμπνευστής της) που λέει πως υπάρχουν τρείς κατηγορίες ανθρώπων (αν μπορεί κανείς να βάλει τους ανθρώπους σε κατηγορίες): οι απλοί άνθρωποι, που ζούνε την ζωή όπως τους έρχεται, οι έξυπνοι άνθρωποι, που ακολουθούν στη ζωή τους μια κατευθυντήρια γραμμή που την ονομάζουν μοίρα, και οι έξυπνοι και μορφωμένοι άνθρωποι, που φτιάχνουν μόνοι τους τη μοίρα τους. Το μόνο που μας μένει να αποφασίσουμε είναι σε ποια κατηγορία θέλουμε να ανήκουμε... Νομίζω ότι επιτέλους αρχίζω να καταλαβαίνω τι σημαίνει: «μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, ότι αυτών εστιν η βασιλεία των ουρανών..», και σχεδόν ζηλεύω τους "πτωχούς τω πνεύματι". Όχι πως έλπιζα ποτέ να κατοικίσω στα ουράνια, αλλά δεν θα με χάλαγε να έχω ένα σπίτι με θέα από ψηλά, που να την χαζεύω χωρίς να σκέφτομαι το «γιατί» των πραγμάτων!

«Κάθε παραμύθι έχει μια δόση αλήθειας» , λέει μια παροιμία. Μήπως επειδή κάθε δικιά μας αλήθεια έχει μια δόση παραμυθιού, για να μπορούμε να ελπίζουμε σε ένα καλό τέλος, όπως έχουν όλα τα καθώς πρέπει παραμύθια; Μήπως τελικά αυτό είναι η ουσία της ζωής, το να ζήσεις το δικό σου παραμύθι, προσδοκώντας πως όλα θα γίνουν όπως πρέπει και τελικά «θα ζήσουν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα»;

Οι έρωτες, καρδιά μου, δεν πεθαίνουν μα κοιμούνται

για να μπορούν κρυφά να κοροϊδεύουν τον καιρό...

Στις ατέλειωτες ώρες, στις παραλίες με τα καταγάλανα νερά, βρέθηκα να ξεφυλλίζω το βιβλίο της Μάρως Βαβουνάκη «Το φάντασμα της αξόδευτης αγάπης». Συνέπεσε (τυχαία άραγε;) με μια γενικότερη διάθεση που με διακατέχει τους τελευταίους μήνες, της αναπόλησης παλιών και περασμένων, στιγμών και ανθρώπων που περάσανε από την ζωή μου, και που συνεχίζουν ή όχι να με επηρεάζουν με την παρουσία τους στις σκέψεις μου.

Ο έρωτας πάντα είχε κυρίαρχο ρόλο στη ζωή μου. Δεν θα μπορούσα να σκεφτώ καλύτερη περιγραφή του πως αντιλαμβάνομαι την έννοια του έρωτα, από αυτήν που βρήκα στις σελίδες του βιβλίου: «Να θες να ζήσεις σε βαθμό θανάτου με τον αγαπημένο. Να θες να διαλυθείς μέσα στη δική του σάρκα και να αφανιστείς μέσα στο δικό του αίμα, για να υπάρξεις περισσότερο.» Είναι αυτό το συναίσθημα που «σε μεταβάλλει σε σπόρο που από μόνος του ποθεί να ζήσει πεθαίνοντας, βυθιζόμενος στο χώμα του άλλου». Υπό αυτήν την έννοια δεν μπορεί παρά να είναι μοναδικός. Δεν χωράει αντικαταστάτες και υποκατάστατα. Και φυσικά ούτε διακανονισμούς και ρόλους.

«Είναι, και αυτό είναι αρκετό.
Και ονειρεύεται πολύ...»

Και όταν ένας έρωτας πεθάνει «πονάει, γιατί δεν πονάει μόνο για εκείνο που συνέβη, αλλά κυρίως, για εκείνο που παραλίγο να συμβεί.». Και όμως ακόμα και τότε δεν θέλεις να συμβιβαστείς με κάτι λιγότερο από αυτό που είχες νιώσει. Η σκέψη και μόνο του συμβιβασμού σε κάνει να αισθάνεσαι σαν να το μαγαρίζεις. Προτιμάς να πονάς παρά να αναπολείς αυτά που θα ήθελες να αισθανθείς και δεν νιώθεις πλέον...

«Που πάει ο έρωτας όταν πεθάνει,
σε ποιο αστέρι, σε ποιον ουρανό;»

Τι είναι αυτό που χάνεται άραγε; Είναι η εμπιστοσύνη; Ή είναι τα κοινά όνειρα, που παύουν να είναι κοινά; Ή είναι απλά η συσσωρευμένη απογοήτευση, από τα πράγματα που χρόνια περίμενες, και που ποτέ δεν γεύτηκες γιατί απλά απευθυνόταν στο «φάντασμα» του άλλου, τον ιδανικό άλλο, και όχι το υπαρκτό πρόσωπο που ήταν δίπλα σου;

Η απομυθοποίηση ίσως είναι αυτή που τσούζει περισσότερο, μαζί με την συνειδητοποίηση ότι αυτός που θεωρούσες ως «το άλλο σου μισό» ουδέποτε κατάφερε να δει την πραγματική σου υπόσταση... Είναι αυτό που ξέρεις, και αυτό που νομίζει ο άλλος ότι δεν ξέρεις, που μετατρέπουν το ροζ συννεφάκι σε μουντό και γκρίζο νέφος, το οποίο κάθεται σαν μουντζούρα πάνω στα καλογυαλισμένα μπιμπελό των ονειρικών σου «θέλω».

Και τότε είναι που λες:

«Πιο καλή η μοναξιά,
από σένα που δεν φτάνω,
μια σε βρίσκω μια σε χάνω....»

Και η Μ. Βαμβουνάκη συμπληρώνει: «Η μοναξιά είναι το ορυχείο της δύναμης και της αυτογνωσίας. Μια μοναξιά , όμως, που δεν αποτελεί καταφύγιο δειλίας. Η επιλεγμένη μοναχικότητα, όχι η εξαναγκαστική. Ένας ελεύθερα μόνος άνθρωπος μπορεί να καταλάβει τον άλλο. Γιατί δεν τον φοβάται, δεν εξαρτάται από αυτόν, δεν τον χρησιμοποιεί, δεν τον απομυζά για να πάρει ζωτικούς χυμούς.»

Για χρόνια φοβόμουνα την μοναξιά. Μέχρι που συνειδητοποίησα ότι το να φοβάσαι την μοναξιά είναι σαν να φοβάσαι τον εαυτό σου. Και έπειτα, πώς να βρεις το άλλο σου μισό όταν αποφεύγεις να αντιμετωπίσεις το δικό σου μισό; Και τότε είναι που την αγάπησα. Έγινε η καλύτερή μου φίλη, και το καταφύγιό μου όποτε έχω ανάγκη να ανασυνταχθώ και να ξανασχεδιάσω των χάρτη της ζωής μου.

Μπορεί ένας έρωτας να αναζωπυρωθεί; Να αναγεννηθεί από τις στάχτες του; Και αμέσως δημιουργείται ο αντίλογος: είναι άραγε έρωτας αυτό ή η ανάγκη για παρουσία ενός «άλλου», ενός οποιουδήποτε άλλου που απλά θα γεμίσει το κενό μιας ζωής χωρίς όνειρα και στόχους;

Πεθαίνει ο έρωτας άραγε ή κοιμάται; Και αν απλά κοιμάται, πόσο «ελαφρύς» μπορεί να είναι ο ύπνος του;

Οι λεπτομέρειες που γοητεύουν...

Η παραμονή στα Κύθηρα επιφυλάσσει καθημερινές μικρές γαργαλιστικές εκπλήξεις...

Και επειδή μια καλή μέρα απ’ το πρωί φαίνεται ( και όταν λέμε πρωί εννοούμε πολύ πρωί) ξεκινώντας με μια ανατολή σαν αυτήν δεν μπορεί παρά να είναι...καυτή!
Ιδανική απόδραση το νερό, αλλά όχι της θάλασσας αυτήν την φορά. Τρεχούμενο νεράκι, λιγοστό είν’ η αλήθεια αυτήν την εποχή, αρκετό όμως για να θρέψει παχιά σκιά και ζουμερό πράσινο:

Σε μερικές γωνιές οι φτέρες θυμίζουν τροπικό δάσος:

Αυτό το μονοπάτι στις πηγές του Αμηρ Αλή μου έφερε στο νου σκηνικό από τον Άρχοντα των Δακτυλιδιών, με τον τρόπο που το φως εναλλάσσεται με τις σκιές και το ζωντανό πράσινο με το εύθραστο ξερό των κλαδιών. Πλατάνια, νερό και βραχάκια, που σχηματίζουν φυσικό μονοπάτι στου νερού το πέρασμα. Θα μπορούσε να είναι γωνιά του Πηλίου ή της Σαμοθράκης. Περίεργο το πώς μοιάζουν κάποιοι τόποι μεταξύ τους. Ή μήπως είναι απλά η ιδέα μου;

Οι μόνιμοι κάτοικοι της περιοχής δείχνουν ενοχλημένοι από τους υπερβολικά πολλούς για τα λημέρια τους επισκέπτες και φτερουγίζουν ανήσυχα. Ακόμα και τις ελάχιστες στιγμές που ακινητοποιούνται είναι έτοιμα με το παραμικρό θρόισμα να απογειωθούν. Ένας κάβουρας, προς μεγάλη μου έκπληξη (αλήθεια, υπάρχουν κάβουρες του γλυκού νερού;! ) έσκασε μύτη για να λιαστεί σε ένα ξέφωτο. Μόλις όμως αντιλήφθηκε ότι δεν ήταν μόνος, έγινε μπουχός, αρνούμενος επιδεικτικά να ποζάρει στο φακό.

Το μάτι σταματάει σε κάτι ασυνήθιστο: η μοναδική πινελιά κόκκινου μέσα σ’αυτό το βασίλειο του πράσινου δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη:

Ο ήλιος έχει ξεκινήσει την καθοδική του πορεία. Οι σκιές αυξήθηκαν, και συννεφάκια έκαναν την εμφάνιση τους στον, μέχρι εκείνη την ώρα, καταγάλανο ουρανό. Το ηλιοβασίλεμα από την μονή της Αγίας Ελέσσας είναι από τα καλύτερα του νησιού, λένε. Ως φανατική οπαδός των ηλιοβασιλεμάτων δεν θα μπορούσα να αντισταθώ στον πειρασμό! Μου τη χάλασαν τα συννεφάκια, αλλά .... τελικά και αυτά έχουν την γοητεία τους, δεν συμφωνείτε;

Εντυπώσεις, χρώματα, μουσικές και αρώματα

Το καράβι από τον Πειραιά φτάνει στα λιμάνι των Κυθήρων μαύρα μεσάνυχτα (στην κυριολεξία!). Αυτό που σου μένει σαν πρώτη εντύπωση είναι μια άχαρη προκυμαία με ένα άχρωμο έως και κακόγουστο τετράγωνο κτίριο στη μέση. Και μετά ο δρόμος με τις ατέλειωτες στροφές που σου φαίνεται πως δεν φτάνει πουθενά. Και σκέφτεσαι : «Αυτά είναι τα Κύθηρα;!» .
Αν το επόμενο πρωί ακολουθήσετε τον ίδιο δρόμο προς αντίθετη κατεύθυνση θα καταλήξετε σ’ αυτό:


Προσωπικά βλέποντάς το δεν μπόρεσα να συγκρατήσω το αυθόρμητο επιφώνημα: «Ουάου!!» . Ο τοπικός ραδιοσταθμός βάζει συχνά μια διαφήμιση: «Αν ονειρεύεστε άσπρες παραλίες με πράσινα νερά και κοκοφοίνικες τότε...ήρθατε σε λάθος νησί!». Ακούγοντάς την για πρώτη φορά γέλασα θεωρώντας την μάλλον πετυχημένη. Αντικρίζοντας την θέα όμως σκέφτηκα ότι οι ντόπιοι απλά δεν ξέρουν να διαφημίζουν τον τόπο τους.


Πάντα μου άρεσαν οι μικρές πολιτείες όπου οι «δρόμοι» είναι ουσιαστικά σοκάκια, τόσο στενά που μόνο ένας πεζός, και μάλιστα όχι τεραστίων διαστάσεων, μπορεί να περάσει. Κάτι σαν αυτό δηλαδή:















Αυτός είναι ο δεύτερος κεντρικότερος δρόμος της Χώρας των Κυθήρων, που όταν την αντικρίζεις από το Κάστρο φαίνεται κάπως έτσι:

Η Χώρα ακολουθεί τον γενικό κανόνα του νησιού. Θα πρέπει να ψάξεις για να δεις την ομορφιά της. Τι εννοώ;

Παράδειγμα: η οδός Μέσα Βούργου :

ή η οδός Αγίας Βαρβάρας:

Ο περισσότερος κόσμος προτιμάει να μένει στην μεγάλη εικόνα και αφήνει τις λεπτομέρειες. Οι λεπτομέρειες όμως έχουν και αυτές την δικιά τους γοητεία. Όπως για παράδειγμα αυτή η πινακίδα:















Ή αυτό το «παράθυρο στον κόσμο» ενός παλιού οχυρού στον Αβλέμονα, μοναδικό άνοιγμα που συνδέει τα φαντάσματα των πολεμιστών, που χειρίζονταν τα σκουριασμένα και νεκρά πια κανόνια του οχυρού, με την διαρκώς μεταβαλλόμενη εικόνα του ζωντανού κόσμου.

Κάθε τόπος έχει τα χρώματά του, τα αρώματά του και τους ήχους του. Εδώ, από το ξημέρωμα μέχρι αργά το βράδυ οι μεγάλοι σολίστ είναι τα τζιτζίκια. Αυτό που ακούγεται θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως κονσέρτο για χορωδία τζιτζικιών και παφλασμό κυμάτων, με χαλαρή υπόκρουση από θρόισμα φύλλων. Και ακούγεται στερεοφωνικά, οπουδήποτε και αν βρίσκεστε απλά με εναλλασσόμενη ένταση. Αν προσθέσετε σ’ αυτό μια διάχυτη μυρωδιά από ρίγανη, θυμάρι και δεντρολίβανο μέσα σε μια διακριτική χροιά από νοτισμένη θαλάσσια αύρα, έχετε την πλήρη εικόνα των αισθησιακών προκλήσεων του νησιού.

Δεν σας κρύβω ότι η αγαπημένη μου ασχολία αυτές τις μέρες είναι να αράζω σε μια ιδιωτική σκιά βράχου, σαν αυτήν αριστερά, και να συγκεντρώνομαι στους ήχους και τις μυρωδιές, μέχρι που το μυαλό να αδειάσει από τις σκέψεις, και το μόνο που μένει να κυριαρχεί, είναι το γαλάζιο του ουρανού.... Μπορεί κανείς να βρει καλύτερο ορισμό για τον όρο «διακοπές»;

Τα δικά μου Κύθηρα...

«…τα Κύθηρα φαίνεται ότι έμοιασαν, στα καπρίτσια τουλάχιστον, στην προστάτιδα τους την Αφροδίτη και δεν πρόκειται να σας αφήσουν να πλησιάσετε αν δεν το αποφασίσουν τα ίδια…» όπως αναφέρει η συγγραφέας του τουριστικού οδηγού για τα Κύθηρα. Υπό αυτό το πρίσμα θα πρέπει πιθανών να κάνω ευχαριστήρια θυσία στην θεά Αφροδίτη που με αξίωσε να επισκεφτώ τη γενέτειρα της. Και μάλιστα όχι απλά να επισκεφτώ αλλά να …λιμνάσω για ολόκληρο μήνα. Αναρωτιέμαι σε τί οφείλω την χάρη. Μήπως ένιωσε τύψεις που με ταλαιπώρησε τα προηγούμενα 25 χρόνια της ζωής μου; Ή απλά είναι ένα διάλειμμα για να με ταλαιπωρήσει για τα επόμενα 50;
Πολλοί πιστεύουν ότι οι ταξιδιωτικές εντυπώσεις είναι υπόθεση καθαρά προσωπική. Η ματιά του ταξιδιώτη βλέπει αυτό που το μυαλό του είναι διατεθειμένο να δει. Όπως όλα τα πράγματα άλλωστε που αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας. Άρα ο καλύτερος τουριστικός οδηγός είναι το δικό μας ένστικτο και ένας λεπτομερής οδικός χάρτης, απλά για να βρίσκουμε το δρόμο της επιστροφής.
Το τέλος της πρώτης εβδομάδας στο νησί μου πρόσθεσε μερικές πολύ ενδιαφέρουσες εμπειρίες. Κατ’ αρχήν μια νέα αντίληψη για την ασφαλή οδήγηση. Εχετε οδηγήσει σε πίστα του καρτ με το κανονικό σας αυτοκίνητο; Αν όχι, σας πληροφορώ ότι η εμπειρία είναι άκρως απολαυστική, μετά τα πρώτα 100 χιλιόμετρα! Βέβαια, το γλυκό χαλάει αν τύχει και βρεθείτε πίσω από κάποιον που μόλις ξεκίνησε να διανύσει τα πρώτα του 100 χιλιόμετρα, και γίνεται μέχρι και πικρόξινο, όταν βρεθείτε σε μη ασφαλτοστρωμένο δρόμο (όπου έχετε την ευκαιρία να διπλοχτυπήσετε τον πρωινό σας φραπέ ή να μετατρέψετε το γάλα σας σε μιλκ-σεικ απ’ ευθείας στην κοιλότητα του στομάχου σας).
Παραλίγο να ξεχάσω να αναφέρω την γραφικότητα της «Μυρτιδιώτισσας», το πλοίο της γραμμής ντε, που δεν πρέπει να το χάσουμε, γιατί κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για το πότε θα έχει επόμενο δρομολόγιο. Όχι, δεν πρόκειται για δικό μου σαρκασμό, αλλά για πληροφορία που δίνεται στον εν λόγω τουριστικό οδηγό. Α, και που είσαστε; «..καλό είναι να μην προγραμματίσετε δουλειές δύο μέρες πριν και δύο μέρες μετά το ταξίδι σας» γιατί τα απρόβλεπτα είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. Πάλι πληροφορία του τουριστικού οδηγού. (Νομίζω πιο ακριβή οδηγό για τα Κύθηρα δύσκολα θα βρείτε! ) Ίσως γι’ αυτό οι μόνιμοι κάτοικοι του νησιού έχουν την δικιά τους κοσμοθεωρία , που περιγράφετε με μία λέξη: «Χ α λ α ρ ά α α !!!» . Λοιπόν, η γραφικότητα του πλοίου δεν περιορίζεται στην συχνότητα και την συνέπεια των δρομολογίων του, ούτε καν στην ταχύτητα κίνησης του. Μπορείτε να το διαπιστώσετε και μόνοι σας. Ναι, δεν γελιέστε! Πρόκειται για τις σωσίβιες λέμβους. Δεν ξέρω βέβαια αν ο χρωματισμός βοηθάει στην πλευστότητα και για να είμαι ειλικρινής δεν θα ήθελα να βρεθώ στην θέση να το δοκιμάσω. Όμως σίγουρα δεν περνάει απαρατήρητος!
Ένταξη, σοβαρεύω. Το δικό μου ταξιδιωτικό μάτι είναι επιρρεπές να επικεντρώνεται σε χρώματα. Και έχει μπόλικα. Είναι μεταξύ Αιγαίου και Ιονίου και θυμίζει κάτι από Κυκλάδες-άσπρα σπίτια με μπλέ παντζουράκια, μέσα σε φόντο, χαρακτηριστικό για νησί του Ιονίου, με πλούσιες αποχρώσεις πράσινου.

Σήμα κατατεθέν; Οι μπουκαμβίλιες! Τις συναντάς ουσιαστικά παντού: σε χαλάσματα, σε παραθαλάσσια τοιχάκια αλλά και ως φυσικό διακοσμητικό των λευκών τοίχων των σπιτιών.

Όμως το νερό που περιβάλλει αυτό το κομματάκι ξηράς είναι άλλη μια μεγάλη ιστορία. Με δικό του χρώμα. Και δικούς του κατοίκους. Οι βράχοι και ο βυθός σφύζουν από ζωή. Καβούρια, καβουράκια, ψάρια, ψαράκια.

Μέχρι και η φίλτατη, γνώριμη πλέον aplysia fasciate έκανε την εμφάνιση της σε ένα βαθούλωμα βράχου στο γραφικό λιμανάκι του Αβλέμονα.

Οι κάτοικοι πιστεύουν ότι το νησί τους διαθέτει μια ξεχωριστή ενέργεια, που τυλίγει με το σύννεφο του παραμυθιού τον τόπο τους, προσελκύοντας και πυροδοτώντας τη ζωή όποια μορφή και αν αυτή μπορεί να πάρει. Και η ζωή είναι απόρροια του έρωτα . «Κεύθω» σημαίνει κρύβω στην κοιλιά μου (τον έρωτα ή τη ζωή) και κατά μία άποψη αποτελεί την ρίζα της ονομασίας των Κυθήρων. Προσωπικά δεν μπορώ να εκφέρω άποψη ... Ίσως η δικιά μου ενέργεια είναι ακόμα σε υπερβολικά υψηλά επίπεδα για να νιώσω την ενέργεια που με περιβάλλει... Αλλά νομίζω είναι νωρίς για να βγάλω τους Κυθαριώτες ψεύτες . Καλή εβδομάδα να έχουμε και... τα ξαναλέμε!

Μικρή εξομολόγηση σε έναν ιδανικό φίλο

«Ο άνθρωπος την χρειάζεται την εξομολόγηση», όπως λέει η Βαμβουνάκη. Περισσότερο για να ακούσει ο ίδιος τις σκέψεις του, να τις μοντάρει, για να ταιριάζουν τελικά στο καλούπι του είναι του.

Για χρόνια με κατατρέχει ένα όνειρο. Γεννήθηκε πριν πολύ καιρό, τότε που καθόμουνα δίπλα στην αδερφή μου, σ’ έναν παλιό καναπέ στο σπίτι των παιδικών μου χρόνων, και κρεμόμουν από τα χείλη της, ακούγοντας το ένα παραμύθι πίσω από το άλλο.

Με την πάροδο του χρόνου, το όνειρο άλλαξε πολλές φορές μορφή, διατηρώντας πεισματικά τον βασικό του σκελετό, που μπορεί να περιγραφεί από δυο λέξεις, Ευτυχία και Πληρότητα, μέσα σε ένα background από άπλετο φως.

Αναρωτήθηκα πολλές φορές για το βαθύτερο περιεχόμενο που μπορεί να έχουν αυτές οι δύο λέξεις. Σαν εικόνες σε ένα παιδικό καλειδοσκόπιο, άλλαζαν χρώμα και σχήμα στην πορεία της ζωής μου. Όμως πάντα υπήρχε η σκιά ενός σημαντικού κάποιου, που πρόσθετε το θεμέλιο λιθαράκι , γύρω από το οποίο περιστρέφονταν όλα τα άλλα. Και άνοιγε, η καρδιά, και φύραινε, για να χωρέσει τον αγαπημένο, και μετά κίναγε για αλλού ο αγαπημένος, και η καρδιά έμενε να κρέμεται σαν απομεινάρια από σκασμένο μπαλόνι.

«Δεν αλλάζουν οι άνθρωποι,» συνήθιζαν να μου λένε όλοι γύρω μου. Κάπου βαθειά μέσα μου κράταγα τις επιφυλάξεις μου. Εγώ άλλαζα , άρα πρέπει να αλλάζουν και οι άλλοι. Το θέμα είναι προς πια κατεύθυνση. Την βολική ή την άλλη;

Δεν θα πάψω ποτέ να πιστεύω ότι δεν μπορεί κανείς να θέτει όρους και να ζητάει συγκεκριμένους ρόλους. Αυτά διαμορφώνονται στην πορεία. Εκτός και αν δεν υπάρχει ουσιαστικό ενδιαφέρον για το άτομο ως άτομο, αλλά μόνο για τους ρόλους και τη σωστή τήρηση των όρων. Όμως τι σχέση μπορεί να έχει αυτό με την Ευτυχία και την Πληρότητα;

Και έπειτα είναι και η Συνέπεια. Δεν μιλάω για την εκτέλεση των όποιων καθηκόντων μας προς τους άλλους. Αλλά την πραγματοποίηση των υποσχέσεων στον ίδιο μας τον εαυτό. Πως είναι δυνατόν να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη των άλλων, όταν, ενώ διατυμπανίζουμε την ανάγκη να κάνουμε κάποια πράγματα, δεν καταβάλουμε καμία προσπάθεια για να τα πετύχουμε;

Δεν μ’ ενδιαφέρει πια να παίζω κρυφτό με τα ίδια μου τα αισθήματα. Ούτε μ’ ενδιαφέρει να ψάχνω στις τσέπες ενός κρεμασμένου σακακιού, για ξεχασμένα σημειώματα, που μπορεί κάτι να μου πούνε για τις πραγματικές σκέψεις και προθέσεις του ιδιοκτήτη του. Όποιος διαλέγει να μην είναι ειλικρινής, απλά αποφασίζει ότι δεν μπορεί να έχει καμία σχέση μαζί μου.

Δεν είναι τόσο τραγική τελικά η μοναξιά. Πιο τραγική βρίσκω την εκδοχή, μια ζωή να προσπαθείς να απλώσεις τα πόδια σου, όντας σε ένα κοφίνι που σε χωράει μόνο διπλωμένο.

Άρωμα καλοκαιριού...

Το καλοκαίρι μπήκε πια για τα καλά εντός των πυλών. Το θερμόμετρο χτυπάει κόκκινο και οι κάτοικοι του μεγάλου χωριού, σαν κυνηγημένα τρωκτικά ψάχνουν να βρουν δροσερό μέρος να βάλουν το κεφάλι τους. Και καθ’ ότι η υπό την άμμο επιφάνεια μόνο δροσερή δεν μπορεί να θεωρηθεί, απλώνουν τις ατέλειωτες (προς όλες τις διευθύνσεις) κορμάρες τους πάνω από αυτήν, με το κεφάλι να βουτάει που και που στο 0.1 τετραγωνικό νερού (θαλασσινού κατά προτίμηση, αλλά αν δεν βρεθεί και αυτό της βρύσης καλό είναι) που αναλογεί στον καθένα τους.

Οι ψηλές θερμοκρασίες της ατμόσφαιρας δεν ευνοούν την εγρήγορση, λένε οι επιστήμονες. Νομίζω ότι είναι πάρα πολύ βολική δικαιολογία για μας τους έλληνες, ώστε να ισχυριστούμε πως, όχι, δεν είμαστε τεμπέληδες, έχουμε απλά θερμό κλίμα. Γι’ αυτό και μπορούμε να κοιμόμαστε λίγο παραπάνω, να παίρνουμε καμιά άδεια παραπάνω από τη σημαία, και φυσικά, να φιλοσοφούμε στο ενδιάμεσο, εκμεταλλευόμενοι το ράθυμο κλίμα του καλοκαιριού. (Περίεργο πράγμα η φιλοσοφία, βρε παιδί μου. Ακόμα δεν έχω αποφασίσει αν είναι καλό ή κακό. «Αργία μήτηρ πάσης κακίας» λέγανε οι αρχαίοι, όμως οι φιλόσοφοί τους δεν είχαν καμία άλλη απασχόληση πέρα του φιλοσοφείν. )

Μέσα σ’ αυτό το κλίμα τσιμεντένιου καζανιού που βράζει, και της αποσύνθεσης που ακολουθεί αναπόφευκτα κάθε περίοδο σπιναρίσματος, σκεφτόμουν την ουσία του καλοκαιριού. Στη φύση, η εποχή αυτή του χρόνου ταυτίζεται με την ολοκλήρωση, το θέρισμα, την συγκομιδή των καρπών. Μία τελεία δηλαδή, σε μια ακόμα εκφρασμένη πρόταση. Μετά ακολουθεί κενό και ξεκινάει μια καινούρια. Νομίζω ότι πολύ λαθεμένα γιορτάζουμε την πρωτοχρονιά στις 1 Ιανουαρίου αντί για τις 1 Σεπτεμβρίου, όπου θα είχε πράγματι κάποιο νόημα η αναγγελία ενός νέου ξεκινήματος.

Φαντάζεστε έναν χρόνο χωρίς καλοκαίρια; Από την άνοιξη να πηγαίναμε κατ’ ευθείαν στο φθινόπωρο. Η σκέψη μου φέρνει στο μυαλό έναν δίσκο βινυλίου σε ένα παλιωμένο πικ-απ, όπου η βελόνα πηδάει πάντα στο ίδιο σημείο, με αποτέλεσμα να μην μπορείς να ακούσεις ποτέ ολοκληρωμένη τη φράση του τραγουδιού. Οι Σουηδοί το εκφράζουν πιο ρομαντικά: «A life without love is like a year without summer.»
Τα πάντα φαντάζουν εύκολα το καλοκαίρι. Ακόμα και οι χειρότερες αναμνήσεις είναι πλημμυρισμένες με φώς και με το πέρασμα του χρόνου χάνουν τελείως την μουντή χροιά τους, μένοντας απλώς σκουρόχρωμοι λεκέδες άνευ σημασίας στον καμβά της ζωής μας.

Summertime,
And the livin' is easy
Fish are jumpin'
And the cotton is high

Κάθε καλοκαίρι είναι ευκαιρία να ονειρευτούμε τα ταξίδια που δεν κάναμε ακόμα, και που μπορεί να περιμένουν να μας κάνουν «τσα» στην επόμενη γωνιά του τετραγώνου. Μ’ αρέσουν οι εκπλήξεις. Αρκεί να μην σου κόβεται η χολή!

Όμως αυτό που προέχει είναι η ενέργεια. (Τα πάντα για την ενέργεια δεν γίνονται τελικά;) Να φορτίσουμε τις εσωτερικές μας μπαταρίες. Και μετά ο κόσμος όλος είναι στα πόδια μας! Λοιπόν, νομίζω ότι τα ενσωματωμένα φωτοβολταϊκά στοιχεία που διαθέτουμε θα τα ζήλευε και το τελειότερο πράσινο σπίτι. Στη διαχείριση αυτής της ενέργειας υστερούμε κάπως. Το που την ξοδεύουμε και με ποιον τρόπο.

Τελευταία συνειδητοποίησα πως και στη ζωή των ανθρώπων ισχύει η αρχή της αλυσιδωτής αντίδρασης. Τι εννοώ; Εννοώ ότι αν δώσεις ένα μικρό κομματάκι ενέργειας μ’ όλη σου την καρδιά σε κάτι που νιώθεις ότι το αξίζει, αυτό το κομματάκι επιστρέφει πίσω υψωμένο σε δύναμη του 10, αφού στο μεταξύ έχει ενεργοποιήσει νέες παράλληλες αλυσιδωτές αντιδράσεις. Το αποτέλεσμα όμως στην περίπτωσή μας δεν είναι ένα θερμικό μανιτάρι, αλλά ένα πέπλο, σαν αυτό που δείχνουν στις ταινίες επιστημονικής φαντασίας ότι περνάει από μια κατεστραμμένη περιοχή, και ο τόπος ξαναποκτάει ζωή.

Μαγικό πράγμα η ενέργεια! Και το καλοκαιράκι επίσης... Δεν έχει σημασία αν είσαι ο κροίσος της διπλανής έπαυλης ή το φτωχαδάκι του παραδιπλανού υπογείου. Καλή διάθεση να υπάρχει και όλα τα υπόλοιπα έρχονται!

Άσε τον παλιόκοσμο να σκούζει
σε πλαζ, εστιατόρια, πανσιόν
Εμείς με σλίπιγκ μπαγκ και με καρπούζι
θα κάνουμε το γύρο τον νησιών...

Καλό υπόλοιπο καλοκαίρι σας εύχομαι! Φορτώστε ενέργεια, και βουρ για νέες αλυσιδωτές αντιδράσεις!

Α, όχι! Κακώς σας πέρασε από το μυαλό ότι θα χαθούμε... Εδώ θα είμαστε και θα τα λέμε. Απλά, λέω να απλώσω τα φωτοβολταϊκά μου στον ήλιο και να βάλω τον υπολογιστή μου σε καραντίνα για λίγο (αν και, ως γνήσιος PC-μανής δεν νομίζω ότι θα αντέξω χωρίς τις «τζούρες» μου!)

The circles of our mind

…Round, like a circle in a spiral
Like a wheel within a wheel.
Never ending or beginning,
On an ever spinning wheel
Like a snowball down a mountain
Or a carnival balloon
Like a carousell that's turning
Running rings around the moon

Like a clock whose hands are sweeping
Past the minutes on its face
And the world is like an apple
Whirling silently in space
Like the circles that you find
In the windmills of your mind…

“Windmills of your mind”

M.LeGrand/M.Bergman/A.Bergman

ΕΔΩ από την Alison Moyet

Σας έχει τύχει ποτέ να νιώσετε ότι η ζωή σας ακολουθεί μια περίεργη συγκλίνουσα πορεία; Τυχαία γεγονότα να μπαίνουν σε μια σειρά και να αποκαλύπτουν ένα μυστήριο νόημα, που μέχρι εκείνη τη στιγμή, παρ’ ότι μπροστά στα μάτια σας, παρέμεινε ασύλληπτο;

O Daneel Olivaw ήταν ένα ρομπότ 20.000 ετών που, κατά τον Ισαάκ Ασιμοφ, στo βιβλίο του Foundation and Earth, επηρέαζε το μυαλό των κατοίκων ολόκληρου του σύμπαντος, με σκοπό την ίδρυση ενός ισχυρού ενιαίου «σούπερ-οργανισμού.»

Ο Carl Gustav Jung αντί για ρομπότ οραματίστηκε το συλλογικό ασυνείδητο, μια διαπροσωπική αλήθεια που επηρεάζει τις ψυχικές λειτουργίες του ατόμου.

«Ο μικρότερος σούπερ-οργανισμός που θα ήταν πραγματικά σταθερός είναι ένας ολόκληρος κόσμος, και μάλιστα αρκετά μεγάλος και σύνθετος ώστε να έχει μια σταθερή οικολογία.» λέει με το στόμα του Daneel ο Ασίμοφ.

Αντίστοιχα ο Jung φαντάζεται την ψυχή του ανθρώπου ως έναν αντικατοπτρισμό σε μικρογραφία, του ευρύτερου σύμπαντος.

Τα αρχέτυπα του Jung ή τα αρχαϊκά υπολείμματα του Freud, είναι εικόνες ή σκέψεις που η παρουσία τους δεν είναι δυνατόν να εξηγηθεί με οτιδήποτε στη ζωή του ατόμου, αλλά εμφανίζονται ως αρχέγονα, έμφυτα και κληρονομημένα πρότυπα του ανθρώπινου νου. Το δε βίωμα ενός αρχετυπικού συμβόλου καταλήγει να είναι μια αίσθηση συμμετοχής στις κινήσεις του κόσμου, και ένας άρρηκτος δεσμός με τις εσωτερικές διεργασίες της ζωής.

Όποιος ισχυριστεί ότι δεν έχει κάνει ποτέ κάτι νιώθοντας «σαν κάτι να τον σπρώχνει», θα πει ψέματα. Όπως επίσης μη μου πείτε ότι δεν έτυχε ποτέ να σκεφτείτε έναν φίλο σας και την ίδια στιγμή να χτυπάει το τηλέφωνο και να ακούτε τη φωνή του. Συμπτώσεις, που μερικές φορές φαίνονται ανατριχιαστικά περίεργες. Ή απλά νοήμονες.

Ο Jung τους έδωσε όνομα. Τις ονόμασε «συχρονιστικά γεγονότα». Ο γενικός ορισμός λέει πως πρόκειται για γεγονότα όπου η υποκειμενική ψυχική κατάσταση συμβαίνει ταυτόχρονα με ένα αντικειμενικό συμβάν, χωρίς όμως να υπάρχει κάποια ανιχνεύσιμη αιτιακή σχέση μεταξύ τους.

Κατά τη γνώμη μου η σύλληψη αυτή είναι ιδιαίτερα ευφυής, γιατί καταφέρνει και συνδέει την εξωαισθητηριακή αντίληψη, και φαινόμενα, όπως προαίσθημα ή διαίσθηση, με τον φυσικό κόσμο. Είναι, όπως λέει και ο ίδιος ο Jung, σαν να παρατηρούμε την μετακίνηση ενός σώματος στο χωροχρόνο, όχι όμως σαν εξωτερικοί παρατηρητές αλλά σαν ψυχικές οντότητες.

Όταν η μητέρα μου βλέπει «άσχημο όνειρο» παίρνει τηλέφωνο για να μάθει αν είμαι καλά. Κατά περίεργο τρόπο, αρκετές φορές έχει δίκιο, και κάτι ιδιαίτερα δυσάρεστο μου έχει συμβεί. Απ’ ότι φαίνεται η σχέση αυτή είναι αμφίδρομη, γιατί σχεδόν πάντα ξέρω πως κάτι «περίεργο» της συμβαίνει, και μάλιστα την στιγμή που συμβαίνει, και ας βρίσκεται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Αυτού του είδους η «σύνδεση» μεταξύ των ανθρώπων δεν είναι σπάνιο φαινόμενο. Μπορεί να είναι μεταξύ ατόμων με φυσική συγγένεια, αλλά και ατόμων που αντάμωσαν τυχαία, η "θέση" τους όμως στο "χωροχρονικο συνεχές" του συλλογικού ασυνείδητου να είναι σχετικά κοντά, οπότε μιλάμε για «αδερφές ψυχές».

Όσο λιγότερο ασκούμε λογικό έλεγχο στις εκδηλώσεις των ψυχικών φαινομένων, τόσο πιο «αντικειμενικά» γίνονται. Για να καταλάβουμε πόσο σημαντικό ρόλο έχουν παίξει τα εν λόγο φαινόμενα στη πορεία της ιστορίας της ανθρωπότητας, αρκεί να αναλογιστούμε ότι δεν υπήρξε πολιτισμός στον οποίο να μην υπάρχει αναφορά σε πρόσωπα με «μεταφυσικές» ικανότητες. Το μόνο που αλλάζει είναι το ουσιαστικό που τους αντιστοιχεί: μπορούσε να λέγεται ιέρεια, μάντης, μάγος, ή ακόμα και άγιος. Σε λιγότερο εξελιγμένες κοινωνίες, η εξουσία των προσώπων αυτών, έφτανε αρκετές φορές να ξεπερνάει ακόμα και την εξουσία του κοινωνικού ηγέτη.

Κανένας δεν μπορεί να δώσει έναν ακριβή ορισμό για την ανθρώπινη ψυχή. Ούτε μπορεί να αποδείξει ότι υπάρχει κάποιο πεπρωμένο, και αν υπάρχει, τη σχέση που μπορεί να έχει η δικιά μας βούληση στην διαμόρφωσή του. Προσωπικά, πάντος, πιστεύω στην απεριόριστη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής. Όχι όμως της ψυχής, έτσι όπως την ορίζει η οποιαδήποτε θρησκεία, αλλά της ψυχής που μετέχει στη ροή των πραγμάτων. Της ψυχής που αισθάνεται, «βλέπει» και προβλέπει.

Αντιλαμβάνομαι πως κινδυνεύω να χαρακτηριστώ προληπτική, αιθεροβάμων έως και λιγάκι τρελή. 'Ομως αυτό το αόρατο «σπρώξιμο» έχει αποδειχτεί πολύτιμος σύμβουλος σε σημαντικές στιγμές της ζωής μου, για να μπορώ να το αγνοώ. 'Αλλωστε, η τετράγωνη λογική είναι για τους μαθηματικούς, όχι για αμπελοφιλοσόφους!

Sex story

Δεν ξέρω αν φταίει το βιαστικό καλοκαιράκι, με την έξαρση του «τα πετάω όλα έξω» που το συνοδεύει, ή αν απλά είναι τυχαία σειρά συμπτώσεων. Όπως και αν έχει, συνέβη τις τελευταίες μέρες να επανέλθει στο προσκήνιο ένα παλιό (εώς αρχαίο) θέμα της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Το σεξ!

Είχα καιρό να διαβάσω κάποιο βιβλίο και η απραξία του προηγούμενου τριημέρου με ενέπνευσε στο να σκαλίσω τα ράφια της βιβλιοθήκης μου. Το μάτι έπεσε σε ένα βολικά λεπτό βιβλιαράκι με τον τίτλο «Ο κόσμος του σεξ» του Χενρι Μιλερ. Για όσους δεν το γνωρίζουν, είναι πραγματιστική αυτοβιογραφική αφήγηση δοκιμιακού χαρακτήρα, όπου ο συγγραφέας δικαιολογεί την τάση που έχει στα (πρώτα, τουλάχιστον, γνωστά) βιβλία του, να περιγράφει τις ερωτικές του φαντασιώσεις και περιπέτειες, με την γλώσσα που τους αρμόζει.

Βλέπετε, τον καιρό που γράφτηκαν, τα βιβλία του χαρακτηρίστηκαν ως πορνογραφικά. Υποπτεύομαι πως κάποιοι πιστοί στο ρητό «τα εν οίκω ουκ εν δήμο» το έκαναν, φοβούμενοι μην τυχών και χαλάσει η ερεθιστική επίδραση του απαγορευμένου, στις οικόσιτες φαντασιώσεις τους.

Εκεί, λοιπόν, που είχα απορροφηθεί από το διάβασμα σκάει το τηλεφώνημα από εργένη φίλο μου, ο οποίος δήλωνε απόλυτα εξοργισμένος με το γεγονός οτι οι γυναίκες που γνωρίζει (και είναι πολλές οφείλω να ομολογήσω) ...δεν τον θέλουν για το κορμί του! Το τηλεφώνημα πήρε τη μορφή ολονυκτίας, όπου προσπαθούσα να τον αποτρέψω από το να βγάλει σε δημοψήφισμα αποκαλυπτικές φωτογραφίες του εαυτού του, για να επιβεβαιώσει τον ισχυρισμό. (Πήγα πάσο μόνο όταν διαπίστωσα ότι εναλλακτικά θα έπρεπε να δολοφονήσει έναν ενοχλητικό αντίζηλο, με τον οποίον συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: τον θέλουν όλες για το κορμί του...)

Η έλλειψη ύπνου, την επόμενη μέρα λειτούργησε ως αφροδισιακό για να κάνω... σεξ καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας , προσπαθώντας να σταθώ στο ύψος των καθημερινών μου υποχρεώσεων, ζώντας σε μια πόλη μπορδέλο. Μπαίνοντας στο σπίτι αργά το βράδυ, βρήκα τον γάτο μου να περιφέρεται από δωμάτιο σε δωμάτιο, βγάζοντας όσο αρρενωπή φωνή μπορεί να βγάλει ένας teenager γάτος, σε μια προσπάθεια να εκτονώσει τις ορμές που του γέννησε η γειτόνισσα της διπλανής πόρτας. Ως εδώ και μη παρέκει!

Άρχισα να αναρωτιέμαι μήπως έχω κάποιο είδος διαστροφής που δεν εκδηλώνω σύνδρομο στέρησης, σε καταστάσεις που επιβάλλουν αποχή από την αναπαραγωγική δραστηριότητα. Να είναι θέμα φύλου ή σεξουαλικότητας; Και σαν να μην έφτανε αυτό, βρέθηκε και άνθρωπος να με ρωτήσει γιατί δεν χρησιμοποιώ θηλυκό ψευδώνυμο στο blog. Λες να...; Με όλη αυτήν την φιλολογία περί αμφισεξουαλικών προτιμήσεων και ομοφυλοφιλικών σχέσεων που γίνονται τον τελευταίο καιρό αγχώθηκα!

Μπήκα λοιπόν στο διαδίκτυο να μορφωθώ, και πέφτω πάνω σε τεστ που εξετάζει το φύλο του μυαλού σου. (Αν θέλετε να δοκιμάσετε την τύχη σας, ΕΔΩ) Εκεί ήταν το κερασάκι στην τούρτα! Σε σκόρ από 0-100 προς θηλυκό ή αρσενικό, παίρνω το απόλυτο 0. Έχω ερμαφρόδιτο μυαλό! Να χαρώ άραγε ή να κλάψω;

Πριν αποφασίσω τι θα έπρεπε να κάνω είπα να το φιλοσοφήσω το θέμα, (τι διάολο αμπελοφιλόσοφος είμαι, έστω και με η ως άρθρο!). Ξανάνοιξα τον Μίλερ: «Όταν σκέφτομαι το σεξ, το φαντάζομαι σαν μια επικράτεια που έχει εξερευνηθεί μονάχα τμηματικά, το μεγαλύτερο μέρος, για μένα τουλάχιστον, παραμένει μυστηριώδες και άγνωστο, και πιθανόν προορισμένο να μείνει ανεξιχνίαστο για πάντα. Μας περιβάλλει ένα πέλαγος δυνάμεων που μοιάζουν να αψηφούν την αδύναμη και ισχνή νοημοσύνη μας. Έως ότου αποδεχθούμε το γεγονός ότι η ίδια η ζωή θεμελιώνεται στο μυστήριο, δεν θα έχουμε μάθει τίποτα.».

Εξίσου ενδιαφέρουσα βρήκα και την άποψή του περί της διαφοράς, με την οποία αντιμετωπίζουν το θέμα τα δύο φύλα . « Μισή ευκαιρία να της δώσεις, και μια γυναίκα σου προσφέρει όλο της το είναι. Το έχει μέσα της από ένστικτο. Ο άντρας όχι! [...] Για τους άντρες το αληθινό δράμα πάντα παίζεται στο παγκόσμιο προσκήνιο. Το δράμα της συνύπαρξης, που είναι το δράμα κάθε ανθρώπου και μάλιστα είναι εξόχως ζωτικό, διεισδύει στη συνείδηση του αρσενικού μονάχα όταν είναι αντιμέτωπος με το διαζύγιο. [...] Ελάχιστοι άνδρες μοιάζουν ικανοί να αντιληφθούν τη σχέση με το άλλο φύλο σαν ένα δημιουργικό αγώνα.»

Κατά έναν περίεργο τρόπο, αυτή του η άποψη μοιάζει να συμφωνεί με τις τελευταίες έρευνες σχετικά με την σεξουαλικότητα των δύο φύλων. Ο μύθος της ανοργασμικής γυναίκας διαλύεται, αφήνοντας να φανεί απλά η συνθετότητα των ερεθισμάτων που οδηγούν τον άνθρωπο γένους θηλυκού στον δικό του οργασμό (Scientific American, 5/2008). Η έκπληξη των ερευνητών ήταν να ανακαλύψουν πως η σεξουαλική διέγερση του γυναικείου εγκέφαλου επιτυγχάνεται με ευρύτερη γκάμα ερεθισμάτων απ’ ότι αυτού, του άνδρα. Από την άλλη, βρέθηκαν αντιμέτωποι με την ανακάλυψη ότι, κατά την στιγμή του γυναικείου οργασμού, υπάρχει «κατέβασμα του διακόπτη» σε περιοχές του εγκεφάλου που ευθύνονται για την ένταση και τις αναστολές, καθώς επίσης και μειωμένη ενεργοποίηση των κέντρων που ευθύνονται για την κρίση και αντανακλαστική αντίδραση.

«Ο φόβος και το άγχος, οποιουδήποτε είδους, θα πρέπει να αποφεύγονται με κάθε κόστος», τονίζουν οι ερευνητές, «για να φτάσει η γυναίκα στο σημείο του οργασμού». Και σαν να μην φτάνει αυτό, η αυξημένη, αυτήν τη φορά, ενεργοποίηση κέντρων που συσχετίζονται με την έκφραση εκδηλώσεων αγάπης, συνηγορούν στην υπόθεση ότι ο συναισθηματικός δεσμός του θηλυκού με τον παρτενέρ της είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την σεξουαλική ευχαρίστηση.

Μετά απ' όλη αυτή τη φιλοσοφία, νομίζω ότι δεν είναι τόσο κακό να έχεις ερμαφρόδιτο μυαλό. Σε τελική ανάλυση το χρησιμοποιείς κατά περίσταση, και κατά πως σε βολεύει. Άλλωστε, «το παν στη ζωή είναι η αυτοέκφραση. Όχι το τι εκφράζεις ή το πώς, αλλά απλώς το να εκφράζεις τον εαυτό σου», όπως λέει και ο Μίλερ.

Μικρή περιπλάνηση στα σοκάκια του νου...

Συχνά χάνομαι μέσα στις ονειρικές σκιές των «γιατί; ». Εκεί που το φώς αντανακλάται σε αόρατους καθρέφτες φωτίζοντας τα είδωλα με τρόπο εξωπραγματικό.

Κάθε «γιατί» έχει το δικό του είδωλο, ανάλογο με τον καθρέφτη, την πηγή του φωτός, και τον καιρό έξω από το παράθυρο του σήμερα.

Ακολουθώ το κουβάρι που ξετυλίγεται, μόνο και μόνο για να το αφήσω να ξανατυλιχτεί. Δεν υπάρχουν απαντήσεις. Μοναχά αιωρούμενα ερωτηματικά και ένα σμήνος από πιθανά υποκατάστατα των απαντήσεων.

Δεν θέλω να δημιουργώ ψευδαισθήσεις, ούτε να ζω σ’ αυτές. Ο κόσμος είναι ήδη αρκετά ψεύτικος για να προσθέσω και άλλο παραισθησιογόνο στο ποτήρι του.

Δεν θέλω να εμφανίσω τον εαυτό μου ως τέλειο, στα μάτια κανενός. Άλλωστε στην ομορφιά και την μοναδικότητα της ατέλειας βρίσκεται η ουσία του να είσαι άνθρωπος.

Αυτό που θέλω είναι να ζήσω την ζωή που μου αναλογεί, μέχρι την τελευταία στάλα της, αφήνοντας, αν γίνεται, το κομματάκι μου στο ψηφιδωτό του κόσμου.

Δεν ξέρω αν θα τα καταφέρω τελικά. Όμως νιώθω ότι οφείλω τουλάχιστον να κάνω την προσπάθεια...

Πέντε και άλλα πέντε...

Είχα την ευτυχή συγκυρία να λάβω μια πρόσκληση από τον αγαπητό Παράφωνο, να αποκαλύψω πέντε «μου αρέσουν» και άλλα τόσα «δεν μου αρέσουν» . Φύσηξα ξεφύσηξα , αλλά , είπαμε, είναι αγένεια να απορρίψεις μια πρόσκληση...

Οπότε έχουμε και λέμε:

1) Μου αρέσει το γωνιακό κομμάτι της πίτας , συμπεριλαμβανομένου και του μπακλαβά. Ειδικά αν είναι ξεροψημένο!

Δεν μου αρέσουν οι άνθρωποι που θέλουν όλη την πίτα , συμπεριλαμβανομένου και της γωνίας, και αφήνουν τον σκύλο τους να τον ταΐσει ο γείτονας.

2) Μου αρέσει το καλοκαιράκι στην ακρογιαλιά, με το αεράκι να μου χαϊδεύει τα μαλλιά.

Δεν μου αρέσει όταν το αεράκι κουβαλάει μαζί του τη δυσωδία των σαπισμένων σκουπιδιών και την ηχορύπανση από το παραλιακό σκυλάδικο.

3) Μου αρέσουν τα παιχνίδια του μυαλού και των αισθήσεων, που απευθύνονται σε νοήμονες ανθρώπους.

Δεν μου αρέσει να με θεωρούν ιδιόκτητο υποζύγιο και μάλιστα σε στάβλο δεμένο.

4) Μου αρέσουν τα χρώματα , ιδιαίτερα αυτά που τα συναντάμε στη φύση.

Δεν μου αρέσει να βλέπω ότι ο αέρας που εισπνέω έχει χρώμα, και μάλιστα στις μουντές αποχρώσεις του γκρίζου.

5 ) Μου αρέσει να ονειρεύομαι στον ξύπνιο μου, και να βλέπω τα όνειρά μου να αποκτούνε χωρο-χρονική υπόσταση.

Δεν μου αρέσει που διαπιστώνω ότι πλέον οι μόνοι που ονειρεύονται είναι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας και οι πρεζάκηδες.

Σας αρέσουν, δεν σας αρέσουν αυτά είναι! Όχι ότι δεν υπάρχουν και άλλα, βέβαια. Αυτά όμως είναι της στιγμής. Τα άλλα θα ‘ρθούν στην πορεία .

Τα Κύθηρα ποτέ δεν θα τα βρούμε...

...μας «τέλειωσε» το καράβι της γραμμής.

Το ομολογώ. Ο διακαής μου πόθος είναι να κάνω ένα ταξίδι στα Κύθηρα! Το έχω σχεδιάσει τουλάχιστον δύο φορές στο παρελθόν και καμία δεν ευόδωσε... Είπα λοιπόν και εγώ, τριήμερο έρχεται, έχω και την κολλητή μου να μου ροκανίζει τα αυτιά «άντε πότε θα έρθεις» , να κάνω και εγώ το πολυπόθητο ταξίδι.
Οι πρώτοι ψύλλοι μου μπήκαν όταν μπαίνοντας στην ιστοσελίδα της ΑΝΕΝ line, που έχει το μοναδικό καράβι που πάει Κύθηρα , βρήκα το μήνυμα «δεν υπάρχουν προγραμματισμένα δρομολόγια για τον προορισμό που ζητάτε». Δεν μπορεί, λέω, θα αλλάζουν απλά τα δρομολόγια λόγο καλοκαιρινής σεζόν. Μπήκα στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας , τζίφος.
Αποφάσισα να το μάθω από πρώτο χέρι, παίρνοντας το Λιμεναρχείο Κυθήρων.

Η στιχομυθία παίχτηκε κάπως έτσι:
«Καλημέρα σας. Θα μπορούσατε να μου πείτε τα δρομολόγια των πλοίων που φτάνουν στο νησί σας;»
«Δυστυχώς το πλοίο μας βρίσκεται για επισκευή και δεν υπάρχουν δρομολόγια.»
«Τι εννοείται; Και πως φτάνει κανείς στα Κύθηρα;»
«Με αεροπλάνο ή... με λάντζα...»

Η αλήθεια είναι ότι πρέπει να κάνω μια λάντζα στο σπίτι μου, αλλά μου ήταν αδύνατο να φανταστώ τι σχέση μπορεί να έχει αυτό με το ταξίδι μου στα Κύθηρα!

«Πως το ‘πατε αυτό το τελευταίο;»
«Λάντζα...Λάντζα που φεύγει από την Νεάπολη»

Το μυστήριο διαλευκάνθηκε όταν ο ευγενικός κύριος, από την άλλη άκρη της γραμμής, μου εξήγησε ότι πρόκειται για πλωτές «παντόφλες» που κάνουν τον ανεφοδιασμό του νησιού.

«Και καλά, μπορεί να πάρει ο οποιοσδήποτε μια λάντζα και να περάσει απέναντι ; Παίρνει και αυτοκίνητα;»
«Ε, όχι...Εσείς πότε θέλετε να ταξιδέψετε;»
«Παρασκευή»
«Ε, καλαααά! Μέχρι την Παρασκευή κάτι θα βάλουν!»...

Θυμίζω ότι είναι Τρίτη...Περιττό να σας πώ ότι για αεροπορικά εισιτήρια, ούτε λόγος! Δεν υπάρχουν θέσεις ακόμα και αν ήθελα να ταξιδέψω ως... χειραποσκευή, σε περίοδο πλην και συν 3 μέρες από το τριήμερο! Ζήλεψα εκείνη την βάρκα, από την ταινία του Αγγελόπουλου...

Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να σας πώ πως στο λιμάνι του νησιού, όπως πληροφορήθηκα, γίνονται διαδηλώσει από τους κατοίκους που περιμένουν πως και πως το τριήμερο για να τσιμπήσουν κανένα ευρουλάκι.

Το Ταξίδι στα Κύθηρα μου φαίνεται ότι έχει στοιχειώσει ... Τώρα καταλαβαίνω την σημασία των στοίχων στο ομώνυμο τραγούδι:

Και όλο περιμένει πάλι τη στιγμή,
να ξαναρθεί
το καράβι στο λιμάνι να φανεί
θαλασσινό πουλί στα όνειρά μας!

Τα τρία πρόσωπα μιας γυναίκας, ο Άγιος Αλβέρτος και το ταξίδι στο χρόνο.

Είχε γίνει πρωτοσέλιδο στο National Geographic το 1985. Η μικρή Αφγανή με το κόκκινο ρούχο και τα διαπεραστικά πράσινα μάτια. Σχεδόν μια εικοσαετία αργότερα ξαναέγινε πρωτοσέλιδο στο ίδιο περιοδικό... Τα σημάδια του χρόνου αποτυπωμένα ολοκάθαρα στο φιλμ του φωτογράφου. Τα μάτια έχουν θαμπώσει, το δέρμα έχει χάσει την διάφανη όψη του. Ο κακός μάγος χρόνος σε όλο το μεγαλείο του.

Περίεργο που ένας ιδιόμορφος αγιογράφος ο φραγκισκανός μοναχός Robert Lentz, φαντάστηκε στο πρόσωπο της μικρής Αφγανής την προσωπικότητα μιας άλλης γυναίκας που έζησε πριν 2000 χρόνια, της Μαρίας Μαγδαληνής.

Η μικρή Αφγανή ούτε που είχε φανταστεί πόση επίδραση είχε η εικόνα των ματιών της στους ανθρώπους που την αντίκρισαν. Όπως ακριβώς και η Μαρία Μαγδαληνή δεν θα μπορούσε να φανταστεί την επίδραση της δικιάς της εικόνας στις θρησκευτικές αντιλήψεις εκατομμυρίων ανθρώπων στο πέρασμα του χρόνου.

Θα μπορούσαν άραγε αυτές οι γυναίκες να είναι όντως το ίδιο πρόσωπο; Προφανώς όχι, και είναι το μάτι του καλλιτέχνη που φαντάζεται κάτι που δεν ξέρουμε αν υπήρχε, με τα χρώματα μιας πραγματικής ύπαρξης. Από την άλλη όμως ... τι ξέρουμε για την δομή και την φύση του χρόνου;

Ο Αριστοτέλης διατύπωσε την άποψη ότι ο χρόνος μπορεί να παρασταθεί με μια ευθεία γραμμή που δεν έχει αρχή και τέλος. Η ύπαρξή μας πάνω σ’ αυτήν την γραμμή, κατά μία μεταγενέστερη άποψη, δεν μπορεί να οριστεί παρά μόνο σε σχέση με κάτι άλλο. Ένα πλαίσιο αναφοράς, όπως για παράδειγμα το ΤΩΡΑ. Ή το ΤΩΡΑ σε σχέση με ένα άλλο ΤΩΡΑ.

Και μετά μας ήρθε ο Άγιος Αλβέρτος για να διατυπώσει ότι το ΤΩΡΑ δεν είναι άσχετο από το ΧΘΕΣ και το ΑΥΡΙΟ. Και ότι το πόσο γρήγορα φτάνουμε από το ΧΘΕΣ στο ΑΥΡΙΟ εξαρτάται από το πόσο γρήγορα κινούμαστε εμείς στο χώρο, με απόλυτη σταθερά σύγκρισης την ταχύτητα κίνησης του φωτός. Αν καταφέρουμε να κινηθούμε με την ταχύτητα του φωτός, ο χρόνος μας θα είναι πολύ διαφορετικός από τον χρόνο που θα ισχύει για τον κακομοίρη που έμεινε να κινείται με την συνηθισμένη τσαφα-τσούφα. Επομένως, ο χρόνος δεν μπορεί να είναι άσχετος από τον χώρο. Άρα, αφού μπορούμε να ταξιδεύουμε στο χώρο γιατί να μην μπορούμε να το κάνουμε στο χρόνο;

Η ιδέα φαίνεται τόσο ελκυστική που ήδη έχει αποκτήσει φανατικούς οπαδούς, οι οποίοι σας παροτρύνουν να κάνετε κράτηση για ένα ταξίδι στο χρόνο, που θα σας δώσει την δυνατότητα να συνεχίσετε την ζωή σας με τα ....εκατομμυριοσ-έγγονά σας , επενδύοντας μόλις 10 δολάρια ! Ισχυρίζονται μάλιστα, ότι το να σας «επαναφέρουν» οι μακρινοί σας συγγενείς μετά τον θάνατο σας, ακριβώς την στιγμή του θανάτου σας, είναι ο ασφαλέστερος τρόπος να αποφύγετε το παράδοξο του να κάνετε κάτι που θα σας στερούσε το μέλλον σας. Η επένδυση των 10 δολαρίων , λένε, είναι αρκετή για να σας «αναγεννήσουν» και να σας «ξανανιώσουν»... (για όσους ενδιαφέρονται απευθυνθείτε εδώ! )Τρέλα ή διορατικότητα; Υποθέτω μόνο αν όντως καταφέρουμε να ταξιδέψουμε στο χρόνο θα καταφέρουμε να το μάθουμε.

Όμως, ας γυρίσουμε στην Μαρία Μαγδαληνή και την μικρή Αφγανή, και την πιθανότητα να είναι το ίδιο πρόσωπο. Κατά τον Αϊνσταίν δεν υπάρχει μόνο ένα σύμπαν, αλλά πολλά που συνυπάρχουν παράλληλα. Δηλαδή, εγώ και εσείς υπάρχουμε σε πολλαπλές κόπιες που ζούνε σε διαφορετικές εκδοχές του ΤΩΡΑ. Και είμαστε απολύτως ίδιοι ως ηλικία και εμφάνιση. Εκείνο που κανένας δεν είναι σε θέση να απαντήσει είναι αν όλες οι κόπιες συγκεντρώνουν το σύνολο των χαρακτηριστικών μιας προσωπικότητας ή αποτελούν ξεχωριστές προσωπικότητες.

Μήπως τελικά η ιδέα της μετενσάρκωσης δεν είναι τίποτα άλλο από μια άλλη διατύπωση της θεωρίας των πολλαπλών συμπάντων;

Ενδιαφέρουσες συνδέσεις για το ταξίδι στο χρόνο:
Time Travel
Time travel in Modern Physics
Time travel for beginners

Παράδοξα και αληθινά ψέματα υπό το φώς του φαναριού...(UPDATED 2)

Η Λιακάδα με προσκάλεσε πριν μερικές μέρες να αποκαλύψω πέντε παράδοξα του χαρακτήρα μου. Η Γιολάντα από την άλλη περιμένει να πω τρία ψέματα και μία αλήθεια.

Βρέθηκα σε δύσκολη θέση γιατί το να μιλάω για τον εαυτό μου με κάνει να αισθάνομαι άβολα. Θεωρώ αγένεια όμως να αγνοήσω μια πρόσκληση, χωρίς τουλάχιστον έναν καλό λόγο. Επιπλέον, το παιχνίδι είναι πάντα ...ένα παιχνίδι!

Και έτσι αποφάσισα να κάνω μια προσπάθεια...

Έχουμε και λέμε... Πέντε παράδοξα του χαρακτήρα μου:

1) 'Ανθρωποι που με γνωρίζουν με θεωρούν ιδιαίτερα κοινωνική και πράγματι, μου είναι αρκετά εύκολο να δημιουργήσω κλίμα οικειότητας με ανθρώπους που συναντάω για πρώτη φορά. Σε προσωπικό επίπεδο όμως, το βρίσκω δύσκολο να νιώσω οικειότητα με τον οποιονδήποτε, και είναι μετρημένοι στα δάκτυλα του ενός χεριού μου, οι άνθρωποι που εμπιστεύομαι και αποκαλώ φίλους μου.

2) Νιώθω ικανοποίηση όταν μπορώ να φανώ χρήσιμη και να προσφέρω βοήθεια. Ελάχιστες φορές όμως δέχτηκα την βοήθεια άλλων, και ακόμα λιγότερες ζήτησα βοήθεια από αυτούς.

3) Λατρεύω τις αποδράσεις και πετάω την σκούφια μου για ταξίδια σε εξωτικά μέρη. Εντούτοις, δεν έχω ταξιδέψει ποτέ σε εξωτικότερο μέρος από την Σαμοθράκη, και έχω τρία χρόνια (τουλάχιστον) να κάνω καθώς πρέπει διακοπές.

4) Αισθάνομαι πολύ συχνά την ανάγκη ύπαρξης ανθρώπων δίπλα μου, με τους οποίους να μπορώ να μοιράζομαι σκέψεις και εμπειρίες. Και όμως, ο προσωπικός μου χώρος και χρόνος, μου είναι τόσο αναγκαίος που όταν δεν τον έχω, νιώθω να ασφυκτιώ.

5) Λατρεύω, (σε σημείο εξάρτησης) να ψωνίζω ρούχα, αρώματα, καλλυντικά και αξεσουάρ... Ωστόσο η καθημερινή μου γκαρνταρόμπα αποτελείται από μερικά τζην , φόρμες και μακό μπλουζάκια.

Και τώρα άρχισαν τα δύσκολα....Βλέπετε δεν τα πάω καλά με τα ψέματα, οπότε φοβάμαι ότι θα αποδειχτεί πολύ εύκολο να μαντέψετε την αλήθεια. Για να δούμε...

1) (updated 2) Λατρεύω τα ταχύπλοα σκάφη και έχω γενικά τρέλα με την ταχύτητα.

Ψέμα: Τρέφω ιδιαίτερη αντιπάθεια για τα ταχύπλοα σκάφη.
Εχετε βρεθεί ποτέ σε άπνοια, μέσα σε ένα dingy (μικρό ιστιοπλοϊκό σκάφος), όπου σταματάς ακόμα και να αναπνέεις για να μην κοπεί η φόρα από άγαρμπο κούνημά του σκάφους; Και εκεί που νιώθεις ευτυχής που επιτέλους "τσουλάει", να σκάει δίπλα σου προκλητικά ένα μεγαθήριο με τους Χ ίππους του και να σε πνίγει στα απόνερα του; Αν δεν το έχετε βιώσει πολύ φοβάμαι ότι δεν θα με καταλάβετε!

Η ταχύτητα ως "ταχύτητα" μ' αφήνει παγερά αδιάφορη. Με συγκινεί μόνο ως δείκτης της ανθρώπινης προσπάθειας για κάτι καλύτερο: ένα ωραίο πλανάρισμα, (που δεν καταλήγει σε αναποδογύρισμα του σκάφους), μια γρήγορη κούρσα των 200m ελεύθερο, (που καταλήγει σε χρόνο σαφώς καλύτερο από αυτόν που έκανε ο αθλητής πριν ένα μήνα, και ο οποίος έχει φτύσει αίμα για να το καταφέρει) κλπ.

2) (updated) Είχα συνήθως τους καλύτερούς μου βαθμούς στα φιλολογικά μαθήματα και μου άρεσε ιδιαίτερα το μάθημα της έκθεσης.

Ψέμα: Η κακή μου σχέση με τα φιλολογικά μαθήματα ξεκινάει από την πρώτη δημοτικού, όπου είχα πάρει τον χειρότερο βαθμό στη γλώσσα, και φτάνει ως την αποτυχία μου στην σχολή της πρώτης προτίμησης, λόγω χαμηλού βαθμού στην έκθεση. Η δε ανορθογραφία μου είναι παροιμιώδης. (Ο διορθωτής κειμένου είναι από τα πρώτα προγράμματα που εγκαθιστώ ..)

3) ( updated 2 ) Είμαι fan των εξωτικών πολεμικών τεχνών και έχω παρακολουθήσει και μαθήματα καράτε.

Αλήθεια: Πάντα με έλκυαν οι εξωτικές πολεμικές τέχνες, όχι τόσο για την αποτελεσματικότητά τους (που, όπως εύστοχα παρατήρησε ο ΕgoIpse, σκοτώνει αλλά δεν ματώνει) αλλά για τη φιλοσοφία που θέλει αυτόν που τις ασκεί, να έρθει πρώτα σε ισορροπία με τον εαυτό του και τα στοιχεία του περιβάλλοντος. Παρακινούμενη από αυτόν τον θαυμασμό θέλησα κάποια στιγμή να δοκιμάσω στην πράξη την εφαρμογή. Δυστυχώς το μόνο που μπορούσα να βρω στην πόλη που μεγάλωσα, να πλησιάζει αυτό που είχα στο νου, ήταν μια σχολή καράτε. Μετά τα πρώτα 10 μαθήματα όμως διαπίστωσα ότι η φιλοσοφία που επικρατούσε στα μαθήματα, καμία σχέση με τη φιλοσοφία που είχα υπ' όψη μου εγώ είχε, και απογοητευμένη εγκατέλειψα το άθλημα.

4) (updated 2 ) Δεν χορεύω ποτέ. Με κάνει να αισθάνομαι σαν αρκούδα που την έβαλαν πάνω στον πάγο να κάνει καλλιτεχνικό πατινάζ.

Ψέματα: Μ' αρέσει να χορεύω. Και το κάνω αρκετά συχνά ακόμα και σπίτι μου, όταν είμαι χαρούμενη και μου αρέσει ο ρυθμός που ακούω. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν φαίνομαι σαν αρκούδα με παγοπέδιλα. Αλλά, αυτό δεν είναι δικό μου πρόβλημα... Όποιον ενοχλεί, ας αλλάξει οπτικό πεδίο!

Θυμίζω ότι η αληθινή πρόταση είναι μία...Παρακαλώ τους στενούς και κοντινούς φίλους να κρατήσουν την απαιτούμενη εχεμύθεια!

Τώρα το παιχνίδι λέει ότι θα πρέπει να καλέσω δύο άτομα που δεν έχουν παίξει για να το παίξουν... Χμ, για να δούμε... Ας πούμε τον Σκιώδη (μήπως και τον καταφέρουμε να βγει από την σκιά στο φώς) και topatsiouri (α, όλα και όλα! νομίζω ότι ήρθε η ώρα να δείξτε ...λίγο χαρακτήρα κυρία μου! )