Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα The brave new world. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα The brave new world. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

12/6/09

Η επόμενη μέρα...


Και υπό το φώς του Αγίου Πνεύματος ξημέρωσε η επομένη των Ευρωεκλογών. Και τι επομένη! Για το κυβερνόν κόμμα μας, η επομένη ενός τυφώνα θα δημιουργούσε μικρότερη αίσθηση απώλειας, η αξιωματική αντιπολίτευση πανηγυρίζει την νίκη, που όμως καμιά μεταβολή στην κοινοβουλευτική αντιπροσώπευση τους δεν έχει, και οι παραδοσιακή αριστερά αναζητάει στα συντρίμμια του τυφώνα που λέγαμε, το χαμένο κλειδί της επιτυχίας.

Και ενώ στα παράθυρα των τηλεοπτικών εκπομπών το εκλογικό αποτέλεσμα ερμηνεύεται ως άλλη μια δημοσκόπηση, εν' όψη πιθανών εθνικών εκλογών, το δικό μου ανίδεο από πολιτική μάτι κόλλησε σε μερικές γαργαλιστικές λεπτομέρειες.

Η αυξημένη αποχή από τις κάλπες συζητήθηκε απ' όλους, καθώς το ποσοστό συμμετοχής μόλις που ξεπέρασε το μισό των ψηφοφόρων. Ένταξη, βοήθησε και η ξαφνική επιδρομή του καύσωνα, σε έναν θανατηφόρο συνδυασμό με προκλητικό τριήμερο για τους δημοσίους υπαλλήλους, όμως αν απομακρύνουμε το βλέμμα από τον στενό εθνικό μας "πορτραίτο" και δούμε το ευρύτερο πλαίσιο, ο μεσογειακός μας ήλιος μπαίνει σε έκλειψη. Έχουμε και λέμε: ο μέσος όρος συμμετοχής για το σύνολο των σχεδόν 400 εκατομμυρίων ψηφοφόρων, μετά βίας έφτασε το 42.94%, ενώ το χαμηλότερο ποσοστό παρατηρήθηκε στη Σλοβακία όπου έμεινε κάτω από 20% (19.64% για την ακρίβεια) !!! Αν μάλιστα λάβουμε υπ' όψη μας πως στη Μ. Βρετανία, μία από τις 9 ιδρυτικές χώρες της ΕE, το ποσοστό σ' όλη την ιστορία των Ευρωεκλογών δεν ξεπέρασε το 38%, θα πρέπει να αποφανθούμε πως είμαστε από τους πιο συνειδητούς Ευρωπαίους!

Το ακόμα πιο γαργαλιστικό όμως, είναι η σταθερή καθοδική
τάση που ακολουθεί το εν λόγο ποσοστό, και η οποία από στατιστικής απόψεως είναι προκλητικά γραμμική. Τόσο γραμμική, που με μια αφελής πρόβλεψη μπορεί κανείς να διαπιστώσει πως αν ο ρυθμός καθόδου δεν μεταβληθεί, στον εορτασμό των 100 χρόνων από το πρώτο αιρετό Κοινοβούλιο δεν θα υπάρξει κανένας που να θέλει να εκλέξει το νέο! (βλέπε το παρακάτω σχήμα)


Με άλλα λόγια παραιτούμαστε οι ίδιοι από το δημοκρατικό μας δικαίωμα του να εκλέγουμε. Να είναι άραγε λόγο αδιαφορίας, έλλειψη εμπιστοσύνης ή μήπως απογοήτευση για την αδυναμία των αιρετών να χειριστούν τα φλέγοντα προβλήματα που ταλαιπωρούν τον κόσμο; Το παράδοξο είναι ότι ο ρυθμός ένταξης των κρατών στην Ευρωπαϊκή ένωση δεν φαίνεται να έχει αντίστοιχες τάσεις, καθώς από το 2004 έχουν προστεθεί 17 νέα κράτη-μέλη, αριθμός ρεκόρ, μιας και από την ίδρυση της ΕΕ το 1952 μέχρι το 2004 τα μέλη δεν είχαν ξεπεράσει τα 10!!

Μια άλλη ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια, που προκύπτει από το εκλογικό αποτέλεσμα της Κυριακής, είναι η σημαντική αύξηση του ποσοστού των οικολόγων που πλέον παίρνουν 52 από τις 736 έδρες, έναντι των 42 από τις 785 που είχαν στην προηγούμενη πενταετία. Όμως αυτό που πραγματικά χτυπάει στο μάτι είναι το 12.6% των "λοιπών", που πλέον αντιστοιχεί σε 93 έδρες έναντι 30 στο προηγούμενο κοινοβούλιο. Παρά του ότι αρκετοί από τους 93, μετά την ταξινόμηση θα βρεθούν ενδεχομένως σε κάποιες από τις υπάρχουσες πολιτικές ομάδες, το γεγονός ότι είναι αταξινόμητοι, άρα και φρέσκοι στο κουρμπέτι, δηλώνει την διάθεση του κόσμου να στραφεί σε κάτι νέο, όχι απαραίτητα καλύτερο αλλά σίγουρα διαφορετικό.Δεν είμαι ειδική στις πολιτικές αναλύσεις και φαντάζομαι η προσωπική μου άποψη λίγο μετράει, όμως νομίζω ότι πλησιάζουμε σε καιρούς έντονων πολιτικών αλλαγών. Το όλο κλίμα μοιάζει με προζύμη που το έχουν βάλει να φουσκώσει, και με τη χαλαρότητα του " άστο λίγο ακόμα" αυτό παραφούσκωσε και απειλεί να ξεχειλίσει από τη λεκάνη του. Και αν το προζύμη που θα ξεχειλίσει θα δώσει καλύτερο ψωμί, το εν λόγο πολιτικό κλίμα κατά πάσα πιθανότητα θα οδηγήσει σε ραγδαίες αλλαγές, που όμως δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι πόσο καλές για το πετσί μας θα είναι. Επειδή όμως το καλό ή το κακό δεν είναι ποτέ απόλυτο, και κάθε αλλαγή είναι καλύτερη από τη στασιμότητα, ας βάλουμε ο καθένας τα δυνατά μας να σπρώξουμε την μυλόπετρα, μπας και φτιάξουμε ένα καλό αλεύρι για το αχνιστό ζυμωτό ψωμάκι, που θα θέλαμε να μας περιμένει στο τραπέζι μας...


Σημείωση
: Τα στατιστικά δεδομένα είναι απο την επίσημη ιστοσελίδα των Ευροεκλογών 2009 (http://www.elections2009-results.eu/)


17/2/09

Love is...

enduring centuries together. 
 
Διανύουμε μήνα ερωτικό. Τι και αν η μέρα του Αγίου Βαλεντίνου πέρασε αθόρυβα… «Love is in the air» , όπως λέει και το τραγούδι. Είναι αυτή η γλυκιά προσμονή πως κάτι νέο, ελπιδοφόρο θα συμβεί και ας είναι μόνο τα μπουμπούκια που θα κάνουν την πανηγυρική τους εμφάνιση. Φημολογείται μάλιστα πως αυτή η ίδια η μέρα του Αγίου Βαλεντίνου είναι εκφυλιστικό κατάλοιπο αρχαίας Ρωμαϊκής γιορτής, που ήθελε τους άνδρες ντυμένους σε προβιές να κυνηγάνε παρθένες για να τις… «τις βρέξουν», ώστε να αυξηθεί η γονιμότητά τους. Έρωτας, γονιμότητα, αγάπη, συντροφικότητα… Εκ πρώτης όψεως τόσο διαφορετικές μεταξύ τους έννοιες γίνονται ένα κουβάρι για να καταλήξουν σ’ αυτό που αποκαλούμε «σχέσεις ζωής». Μέσα στο γενικότερο κλίμα της απομυθοποίησης που με διακατέχει αυτήν την περίοδο της ζωής μου, δεν ήθελα να αφήσω τίποτα όρθιο. Ούτε καν τα ροζ συννεφάκια με τις καρδούλες που έχουν ιδιαίτερη πέραση στο γυναικείο φύλλο.
Μεταξύ άλλων, λοιπόν, ανακάλυψα , πως στους ερωτικούς παραλληλισμούς με δρώμενα του ζωικού βασιλείου, τα…κουνέλια ξεπεράστηκαν πια και το καινούριο πιασάρικο σλόγκαν είναι «κάντε το σαν τα ινδικά χοιρίδια». Σε όσους είναι άγνωστο το είδος, αναφέρω πως πρόκειται για τρωκτικά, λίγο μεγαλύτερα από χαμστεράκια, και ιδιαίτερα αγαπητά στους ανά τον κόσμο ερευνητές των βιολογικών επιστημών. Το μεγάλο πλεονέκτημα του είδους είναι ότι αναπαράγεται κατά δεκάδες (τη φορά), και γι’ αυτό είναι βολικό εξιλαστήριο θύμα στο βωμό της επιστήμης.
Όμως δεν είναι η υπογεννητικότητα, που μαστίζει της ανεπτυγμένες χώρες τα τελευταία χρόνια, που έφερε στο προσκήνιο τα συμπαθέστατα τρωκτικά, αλλά μάλλον ο αυξημένος αριθμός των διαζυγίων. Εκτός λοιπόν από εξαιρετικά καρποφόρα, τα ζωάκια αυτά είναι και υποδειγματικοί εραστές, καθώς διαλέγουν το ταίρι τους μια φορά στη ζωή τους και για όλη την υπόλοιπη ζωή τους.
Άραγε, εκτός από πειραματόζωα για την ανακάλυψη της λειτουργίας των γονιδίων θα γίνουν και πειραματόζωα για την ανακάλυψη της λειτουργίας του έρωτα; Το σίγουρο πάντως είναι ότι η καρδιά είναι μάλλον το λάθος όργανο για να συμβολίζει τα τρυφερά αισθήματα των εραστών. Ο εγκέφαλος θα ήταν πιο κοντά στην πραγματικότητα, για να μην μιλήσουμε για τους ενδοκρινείς αδένες που στερούνται παντελώς καλαισθητικής καταλληλότητας ως ρομαντικά σύμβολα. Επομένως λοιπόν, γιατί να μην ξεπερνάμε την ερωτική απογοήτευση με…ερωτικά χαπάκια, κατά τρόπο αντίστοιχο που χειριζόμαστε τον υποθυρεοειδισμό; Ή, όπως προτείνει στο παρακάτω βίντεο ο John Hodgman, κατά τρόπο πιο σύγχρονο, με …εισπνεόμενα σπρέι για πριν το κρεβάτι. 
 

Το διεστραμμένο μου μυαλό ήδη φαντάζεται την σουρεαλιστική απεικόνιση του «Love is in the air» , μετά από ρήψη βόμβας …ερωτικού αερίου. 
 
Επομένως, ο έρωτας ή και η αγάπη δεν είναι τίποτα άλλο από παιχνίδια του μυαλού, πολύ παρόμοια με αυτά που γεννούν οι παραισθησιογόνες ουσίες. Άλλο ένα τέχνασμα της φύσης, ώστε να διασφαλίσει τον επαρκή ρυθμό διασταυρώσεων που θα διαιωνίσει το είδος. Όπως λέει και ο Erich Fromm: «Η αγάπη είναι η μόνη λογική και ικανοποιητική απάντηση στο άλυτο πρόβλημα της ανθρώπινης ύπαρξης.». Ακούγεται σκληρό και πικρόχολο, όμως καλύτερα να δεις την πραγματικότητα κατάματα παρά να βιώνεις διαρκώς μια φαντασίωση.
Βέβαια, το γιατί διαλέγουμε το άτομο που τελικά αποδιοργανώνει τον εγκέφαλό μας, συνεχίζει να είναι πρόβλημα της ψυχολογίας. Απ’ ότι φαίνεται, το «Μου θυμίζεις τη μάνα μου» του λαϊκού άσματος ίσως να είναι μια μεγάλη επιστημονική αλήθεια για τον τρόπο που διαλέγουμε τον σημαντικό «κάποιον». Λυπηρό, κατά την γνώμη μου, γιατί καταλήγουμε συχνά να ανακυκλώνουμε πρότυπα σχέσεων και συμπεριφορών, που απέχουν πολύ από αυτό που πραγματικά ποθεί η ψυχή μας… Μετά απ’ όλη αυτή τη φιλολογία, μπορώ με σιγουριά να ισχυριστώ πως προτιμώ να είμαι ερωτευμένη παρά ναρκομανής, ακόμα και αν οι τελικές συνέπειες των δύο καταστάσεων μπορεί να καταλήξουν πολύ παρόμοιες. Ίσως τελικά είναι αυτό που λέει και ο Mark Twain: «Είναι εντελώς ακαταμάχητη η επιθυμία του να είσαι ακαταμάχητα επιθυμητός», κατάσταση την οποία ορίζει ως αγάπη.
 
Φωτογραφία της ανάρτησης είναι τα απομεινάρια ενός Ρωμαίου και μιας Ιουλιέτας 5000 ετών που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα στη Βερόνα της Ιταλίας. Μπορεί βέβαια να ήταν απλά αδέρφια, όμως η ρομαντική εκδοχή φαντάζει πολύ πιο ελκυστική και φυσικά ταιριάζει περισσότερο στο μεσογειακό μας ταμπεραμέντο.

30/10/08

Pavlov-DNA: 1-1


Για κάποια χρονική περίοδο της ζωής μου σύχναζα σε ένα καφενεδάκι, μιας μικρής πλατείας του Παγκρατίου. Ένα βράδυ καλοκαιριού ήρθε στο καφενεδάκι ένα κοριτσάκι που πουλούσε χαρτομάντιλα. Το όλο της παρουσιαστικό, ο τρόπος που σε προσέγγιζε, θύμιζε το κοριτσάκι με τα σπίρτα, ή τουλάχιστον όπως θα έπρεπε να είναι, κατά τους αδερφούς Γρήν: διάφανο δέρμα στα μάγουλα, φωνούλα που ίσα που ακουγόταν , με τη θλίψη στα μάτια έτοιμη από στιγμή σε στιγμή να ξεσπάσει σε ρυάκια δακρύων, και με μια διάχυτη προσμονή πως κάποιος θα βρεθεί να της απλώσει ένα χέρι βοήθειας. Δεν θα ήταν πάνω από δέκα χρονών. Κάποιος από τους θαμώνες, ενοχλημένος από την παρουσία της, της μίλησε άσχημα. Τα ρυάκια των δακρύων ξεχύθηκαν με τη μία και το κοριτσάκι χαμήλωσε το κεφάλι και το έβαλε στα πόδια.


Έκανε αρκετό καιρό να ξαναεμφανιστεί. Ίσως και μήνες. Όταν όμως ξαναεμφανίστηκε, δεν είχε καμία σχέση με το αθώο κοριτσάκι του παραμυθιού. Το βλέμμα δεν είχε ίχνος θλίψης, ήταν σκληρό και θρασύ και η φωνούλα, ενοχλητικά έντονη και απαιτητική. Σε μια όχι ιδιαίτερα ευγενική απάντηση κάποιου πελάτη του καφέ, η αντίδρασή της ήταν εξίσου αυθάδης, με λεξιλόγιο που σε άφηνε με ανοιχτό το στόμα. Η μεταστροφή ήταν τόσο έντονη που προκαλούσε σοκ.


Όταν πρωτοδιατυπώθηκε η έννοια του γονιδίου, έγινε ο αποδιοπομπαίος τράγος για όλα τα κακώς κείμενα της δομής και οργάνωσης της ανθρώπινης κοινωνίας. «Δεν φταίμε εμείς. Είναι η φύση η κακιά που τα φταίει .» Από τους πρώτους αμφισβητίες, ο Ivan Pavlov, υποστήριξε την θεωρία ότι δεν είναι όλα τα πρότυπα των κοινότυπων αντιδράσεων ένστικτα με αποκλειστικά γενετική καταβολή. Αρκετά από αυτά είναι «εξαρτημένα αντανακλαστικά», που τα μάθαμε κάποια στιγμή της ζωής μας και συνεχίσαμε να τα διατηρούμε, χωρίς να αναρωτιόμαστε το «γιατί».


Ένα δημοφιλές σχετικό «πείραμα» (με άγνωστο, ως τόσο ερευνητή και εργαστήριο διεκπεραίωσης) είναι αυτό που αναφέρεται σε 5 (άλλοτε σε 8) πιθήκους, κλεισμένους σ’ ένα κλουβί, που προσπαθούν να φτάσουν μια αρμαθιά μπανάνες. Ανεξάρτητα από την πραγματική (ή μη) υπόστασή του, το πείραμα αποτελεί μια εύγλωττη περιγραφή για το πώς λειτουργούν τα πράγματα στις «καλά οργανωμένες» κοινωνίες. (Για λεπτομέρειες στην παράπλευρη παρουσίαση)


Όταν έγινε η αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου DNA, οι επιστήμονες βρέθηκαν προ εκπλήξεως. Με βάση την ποικιλομορφία των φαινοτύπων, περιμένανε να ανακαλύψουν κάτι κοντά στο 100.000 γονίδια. Ο αριθμός όμως δεν ξεπέρασε το 30.000. Το δε ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι το ότι αρκετά από τα γονίδια ήταν κοινά σε όλους τους ζωντανούς οργανισμούς, και το ποσοστό των κοινών γονιδίων αύξανε, όσο οι οργανισμοί βρίσκονταν πιο κοντά μεταξύ τους, στην εξελικτική αλυσίδα.


Το 1933 ο W. Kelloggs τάραξε τις συμβατικές κοινωνικές αντιλήψεις της εποχής του, κάνοντας ένα πρωτότυπο πείραμα: «υιοθέτησε» ένα βρεφικής ηλικίας χιμπατζή και για 9 μήνες το μεγάλωνε μαζί με τον βρεφικής ηλικίας γιό του. Σκοπός του ήταν, όπως δήλωσε, να μελετήσει τις «ανθρώπινες καταβολές» του χιμπατζή. Τα αποτελέσματα όμως έδειξαν πολύ περισσότερα από αυτό.


Ο Gua, ο χιμπατζής, έμαθε να παίζει με τον Donald, ενστερνίστηκε τις συνήθειές του και ακολούθησε από κοντά την αντιληπτική εξέλιξη του παιδιού. Η ψαλίδα άνοιξε μόνο όταν ήρθε η ώρα να αρθρώσουν λέξεις, κάτι που ο Gua τελικά δεν κατάφερε ποτέ. Και αυτό είναι, απ’ ότι φαίνεται, το μεγάλο πλεονέκτημα του Homo sapiens έναντι των υπολοίπων θηλαστικών. Βέβαια, το αν τελικά μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε το πλεονέκτημα αυτό, εξαρτάται από το αν στα πρώτα χρόνια της ζωής μας βρεθούμε σε περιβάλλον ανθρώπων, και όχι σε αγέλη ζώων. Το γενικότερο συμπέρασμα που διατυπώθηκε στο τέλος του πειράματος ήταν ότι το ψυχολογικό περιβάλλον, τους πρώτους μήνες μετά την γένεση, είναι καθοριστικής σημασίας για την νοητική και αντιληπτική ανάπτυξη των πρωτευόντων και των ανώτερων θηλαστικών, και ως εκ τούτου και του ανθρώπου.


Αυτό δεν σημαίνει βέβαια πως αυτό που κουβαλάμε από την μαμά μας και τον μπαμπά μας δεν μετράει. Ούτε ότι μπορούμε να κάνουμε τούμπα την φύση μας. Ο Gua δεν πρόκειται ποτέ να μάθει να μιλάει, όση προσπάθεια και αν καταβάλουμε. Όμως παρά τις επίμονες έρευνες, κανένας ερευνητής δεν κατάφερε να αποδώσει σε κάποιο(-α) γονίδιο(-α) την αποκλειστική ευθύνη της εγκληματικής συμπεριφοράς. Και παρ’ ότι η διανοητική καθυστέρηση σχετίζεται με ορισμένες κληρονομικές ασθένειες, κανένας δεν τόλμησε να αποφανθεί ότι βρήκε το γονίδιο της ευφυΐας.


Αυτό όμως είναι και το ευτύχημα. Όσο πιο πολύπλοκη είναι η σχέση μεταξύ γονιδίων και περιβάλλοντος τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα να γίνει ένα τυχαίο σφάλμα. Ή και πολλά σφάλματα, για να μας δώσει την μονάδα που θα ξεχωρίσει. Ο Άλντους Χάξλεϋ στο βιβλίο του « Ο θαυμαστός καινούριος κόσμος» περιγράφει μια κοινωνία τέλειας αρμονίας, όπου τα πάντα ελέγχονται και καθορίζονται με βάση τις ανάγκες του συνόλου. Μια τέτοια κοινωνία στερείται ορισμένων βασικών ιδιοτήτων: της ιδιότητας της ελεύθερης επιλογής, της ποικιλομορφίας των ιδεών, και τελικά, της εξελικτικής ικανότητας. Παραμένει στάσιμη, και όπως τα στάσιμα νερά, καταδικασμένη να πνιγεί στην μπόχα της αποσύνθεσης.


Το κοριτσάκι με τα χαρτομάντιλα είναι ένα παράδειγμα αδύνατου κρίκου της «οργανωμένης» κοινωνίας μας. Η μεταστροφή στη συμπεριφορά, σου σπαράζει την καρδιά και σοκάρει. Όμως δεν παύει να είναι μια υγιής αντίδραση σε ένα σαθρό περιβάλλον. Σημαίνει ότι υπάρχει ακόμα κάτι ζωντανό μέσα της. Κάτι που όταν βρει γόνιμο έδαφος μπορεί δειλά -δειλά να απλώσει ρίζες και να δώσει ένα γερό δέντρο.


Η φύση έχει φροντίσει να μας δώσει ένα πολύτιμο αγαθό: την προσαρμοστικότητα. Αυτό που μας μένει, είναι να φροντίσουμε να προσφέρουμε το κατάλληλο περιβάλλον, ώστε η προσαρμογή να είναι ελπιδοφόρα.

4/10/08

Εσείς έχετε ISO ; (UPDATED)



Η επιστροφή εντός των τειχών δεν είναι ποτέ εύκολη. Έχοντας μοιράσει κοντά δύο μήνες μεταξύ των δύο άκρων της Ελλάδας , έπρεπε να ξαναανακαλύψω το ...κέντρο! Και το ανακάλυψα με το παραπάνω...


Ο κόσμος μουδιασμένος από την επίδραση των διακοπών, εκδηλώνει την δυσαρέσκειά του για την επιστροφή με αυξημένη γκρίνια και νωχελικότητα, οι δημόσιες υπηρεσίες είναι σε αποδιοργάνωση, και η κίνηση στους δρόμους αυξημένη, με το ποσοστό των αφηρημένων οδηγών να χτυπάει κόκκινο. Και σαν να μην έφτανε αυτό, να σου και η απεργία των τελωνειακών, και δωσ’ του οι ουρές στα βενζινάδικα! Η εικόνα άρχισε να θυμίζει σκηνικό ταινίας όπου αναμένεται επερχόμενη καταστροφή. Ευτυχώς η καταστροφή δεν ήρθε και η τεράστια ρόδα της καθημερινής ρουτινιάρικης αθηναϊκής ζωής, τρίζοντας και αγκομαχώντας άρχισε να μπαίνει στην αέναη περιστροφική της πορεία.


Πριν όμως μπεις στη ρόδα σαν καλό χαμστεράκι, έχεις την πολυτέλεια μερικών στιγμών διαύγειας όπου αισθάνεσαι ως εξ αποστάσεως παρατηρητής. Σε μια από αυτές τις στιγμές αναρωτήθηκα τι να σημαίνει άραγε η έννοια που έχει γίνει ψωμοτύρι στα προγράμματα της κοινωνικής πολιτικής των κομμάτων, και που τιτλοφορείται ως «ποιότητα ζωής».


Οι «ειδικοί» λοιπόν, λένε πως με τον εν λόγο όρο εννοούμε την ύπαρξη, των συνθηκών εκείνων που εξασφαλίζουν την ευτυχία σε μια δεδομένη κοινωνία ή περιοχή. Συμπεριλαμβανομένου και της δυνατότητας πρόσβασης στις συνθήκες αυτές. Επειδή όμως η έννοια «ευτυχία» είναι επίσης αμφιβόλου ορισμού, γίνονται πιο συγκεκριμένοι, τονίζοντας την αναγκαιότητα της ύπαρξης «αντικειμενικών» και «υποκειμενικών» δεικτών... ευτυχίας. Μάλιστα λένε πως «έγκυροι δείκτες είναι η υγεία, το φυσικό περιβάλλον, η ποιότητα του χώρου στέγασης και άλλες υλικές προϋποθέσεις». Και η ύπαρξη των κατάλληλων δεικτών είναι απολύτως απαραίτητα για να διατηρήσουμε «σώας τας φρένας» μας και να μην εκδηλώσουμε προβλήματα ψυχικής υγείας. (1). Η αναφορά σε δείκτες μου έφερε στο μυαλό άλλο τερτίπι της βιομηχανοποιημένης κοινωνίας μας, το ΙSO.


Για να μπορέσουν να είναι ανταγωνιστικά τα όποια νέα προϊόντα εισέρχονται στην αγορά, θα πρέπει να τηρούν κάποιες προδιαγραφές που είναι αυστηρά καθορισμένες. Να είναι δηλαδή σύμφωνα με το αντίστοιχο, για το προϊόν τους, ISO standard. Για του αμύητους σαν και ‘μένα, ISO προέρχεται από το Ελληνικό «ίσο» (πάλι γράψαμε ως Έλληνες!) και είναι συμβατικά ακρωνύμια για το International Organization of Standardardization. Από την άλλη, σε άρθρο που είχε δημοσιευτεί το 2005 στο περιοδικό ECONOMIST αναφέρονται εννέα στατιστικά μεγέθη που καθορίζουν τον «δείκτη ποιότητας ζωής» (quality-of-life index). Κάποια από αυτά είναι η συχνότητα ....προσέλευσης στην εκκλησία, η πολιτική σταθερότητα και ασφάλεια, οι κλιματολογικές συνθήκες αλλά και η ισότητα μεταξύ των φύλων. Δεν είμαι η ειδική να κρίνω την αξιοπιστία του δείκτη και την καθολικότητα της ισχύς του ανά τα έθνη, αλλά αν δεχτούμε ότι ισχύει, αναρωτιέμαι κατά πόσο δεν είμαστε και εμείς ένα προϊόν του σύγχρονου κοινωνικο-οικονομικού συστήματος και ο εν λόγο δείκτης δεν αποτελεί κάποιο είδος ISO ζωής...


Προεκτείνοντας τον ISO ζωής η Unesco ανέπτυξε και το ΙSO της ανθρώπινης ανάπτυξης (HDI=human development index), όπου εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι η ΕΛΛΑΔΑ βρίσκεται στη 24 θέση, μόλις δύο θέσεις πιο κάτω από την Γερμανία και σε απόσταση αναπνοής από την Σιγκαπούρη και την Δημοκρατία της Κορέας. Όσο δε αφορά το ISO ζωής, τρώμε την Αγγλία για λάχανο! Υποθέτω ότι φταίει ο ήλιος που μας φτιάχνει την διάθεση και η ...δημοφιλής κυριακάτικη λειτουργία, και ξεχνάμε την χαμηλή αγοραστική δύναμη και την έλλειψη της πολιτικής σταθερότητας!


Νομίζω τελικά ότι θα πρέπει να είμαστε ευτυχείς ως Έλληνες, καθώς περιμένουμε ότι θα ζήσουμε τουλάχιστον μέχρι τα 78.9 μας χρόνια, ενώ υπάρχουν κάποιοι στη Ζάμπια που νιώθουν γέροι στα 40.5, και το ακαθάριστο οικογενειακό μας εισόδημα είναι μόλις 2.000 δολάρια μικρότερο από αυτό των Αραβικών Εμιράτων, που φτάνει τα 25.000 δολάρια, ακριβώς όσα χρειάζονται για να περάσεις μια νύχτα σε σουίτα του ξενοδοχείου ATLANTIS του Dubai. Να υποθέσουμε ότι οι κακόμοιροι Άραβες δουλεύουν ένα χρόνο για να απολαύσουν μια νύχτα στο Atlantis ;


(UPDATE) Διαβάζοντας τα σχόλια που μου άφησαν οι φίλτατες Λιακάδα και Γλαύκη, και χωνεύοντας κάποιες συζητήσεις με φίλους καταλήγω σε δύο συμπεράσματα:


1) το ISO standard δεν εγγυάται βέλτιστη ποιότητα προϊόντων. Δίνει όμως ένα φιλικό «χτύπημα στην πλάτη» σε προϊόντα που το διαθέτουν, και που τυχαίνει να είναι συνήθως αυτά που παράγονται σε μεγάλους αριθμούς (από αντίστοιχα μεγάλες εταιρίες).


2) Το ISO standard της ζωής ενσωματώνει στατιστικά μεγέθη που ευνοούν την διατήρηση της δεδομένης κοινωνικής δομής και ισορροπίας των πραγμάτων. Κατά συνέπεια είναι ένα χρήσιμο εργαλείο στις πολιτικές παρατάξεις που στοχεύουν στην διατήρηση αυτής της δομής ή ισορροπίας, καμία σχέση δεν έχει όμως με την ποιότητα ζωής που βιώνει ο μέσος πολίτης αυτής της δεδομένης κοινωνίας. Ή με άλλα λόγια: οι στατιστικές μπορεί να λένε ότι είμαστε από τους προνομιούχους του κόσμου ετούτου, και εμείς να νιώθουμε ότι ζούμε σ’ ένα κακό όνειρο που κάποια στιγμή θα τελειώσει, για να ξυπνήσουμε και να δούμε το χαμόγελο του ήλιου ακριβώς από πάνω μας. Μόνο που αυτό το κακό όνειρο δεν λέει να τελειώσει!!!


(1) Οικονόμου Μ, Κοκκώση Μ, Τριανταφύλλου Ε, Χριστοδούλου Γ (2001) Ποιότητα ζωής και ψυχική υγεία. Εννοιολογικές προσεγγίσεις, κλινικές εφαρμογές και αξιολόγηση. Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής 18(3): 239-253.




26/6/08

The circles of our mind

…Round, like a circle in a spiral
Like a wheel within a wheel.
Never ending or beginning,

On an ever spinning wheel

Like a snowball down a mountain

Or a carnival balloon

Like a carousell that's turning

Running rings around the moon

Like a clock whose hands are sweeping
Past the minutes on its face
And the world is like an apple
Whirling silently in space
Like the circles that you find
In the windmills of your mind…

Windmills of your mind

M.LeGrand/M.Bergman/A.Bergman

ΕΔΩ από την Alison Moyet

Σας έχει τύχει ποτέ να νιώσετε ότι η ζωή σας ακολουθεί μια περίεργη συγκλίνουσα πορεία; Τυχαία γεγονότα να μπαίνουν σε μια σειρά και να αποκαλύπτουν ένα μυστήριο νόημα, που μέχρι εκείνη τη στιγμή, παρ’ ότι μπροστά στα μάτια σας, παρέμεινε ασύλληπτο;

O Daneel Olivaw ήταν ένα ρομπότ 20.000 ετών που, κατά τον Ισαάκ Ασιμοφ, στo βιβλίο του Foundation and Earth, επηρέαζε το μυαλό των κατοίκων ολόκληρου του σύμπαντος, με σκοπό την ίδρυση ενός ισχυρού ενιαίου «σούπερ-οργανισμού.»

Ο Carl Gustav Jung αντί για ρομπότ οραματίστηκε το συλλογικό ασυνείδητο, μια διαπροσωπική αλήθεια που επηρεάζει τις ψυχικές λειτουργίες του ατόμου.

«Ο μικρότερος σούπερ-οργανισμός που θα ήταν πραγματικά σταθερός είναι ένας ολόκληρος κόσμος, και μάλιστα αρκετά μεγάλος και σύνθετος ώστε να έχει μια σταθερή οικολογία.» λέει με το στόμα του Daneel ο Ασίμοφ.

Αντίστοιχα ο Jung φαντάζεται την ψυχή του ανθρώπου ως έναν αντικατοπτρισμό σε μικρογραφία, του ευρύτερου σύμπαντος.

Τα αρχέτυπα του Jung ή τα αρχαϊκά υπολείμματα του Freud, είναι εικόνες ή σκέψεις που η παρουσία τους δεν είναι δυνατόν να εξηγηθεί με οτιδήποτε στη ζωή του ατόμου, αλλά εμφανίζονται ως αρχέγονα, έμφυτα και κληρονομημένα πρότυπα του ανθρώπινου νου. Το δε βίωμα ενός αρχετυπικού συμβόλου καταλήγει να είναι μια αίσθηση συμμετοχής στις κινήσεις του κόσμου, και ένας άρρηκτος δεσμός με τις εσωτερικές διεργασίες της ζωής.

Όποιος ισχυριστεί ότι δεν έχει κάνει ποτέ κάτι νιώθοντας «σαν κάτι να τον σπρώχνει», θα πει ψέματα. Όπως επίσης μη μου πείτε ότι δεν έτυχε ποτέ να σκεφτείτε έναν φίλο σας και την ίδια στιγμή να χτυπάει το τηλέφωνο και να ακούτε τη φωνή του. Συμπτώσεις, που μερικές φορές φαίνονται ανατριχιαστικά περίεργες. Ή απλά νοήμονες.

Ο Jung τους έδωσε όνομα. Τις ονόμασε «συχρονιστικά γεγονότα». Ο γενικός ορισμός λέει πως πρόκειται για γεγονότα όπου η υποκειμενική ψυχική κατάσταση συμβαίνει ταυτόχρονα με ένα αντικειμενικό συμβάν, χωρίς όμως να υπάρχει κάποια ανιχνεύσιμη αιτιακή σχέση μεταξύ τους.

Κατά τη γνώμη μου η σύλληψη αυτή είναι ιδιαίτερα ευφυής, γιατί καταφέρνει και συνδέει την εξωαισθητηριακή αντίληψη, και φαινόμενα, όπως προαίσθημα ή διαίσθηση, με τον φυσικό κόσμο. Είναι, όπως λέει και ο ίδιος ο Jung, σαν να παρατηρούμε την μετακίνηση ενός σώματος στο χωροχρόνο, όχι όμως σαν εξωτερικοί παρατηρητές αλλά σαν ψυχικές οντότητες.

Όταν η μητέρα μου βλέπει «άσχημο όνειρο» παίρνει τηλέφωνο για να μάθει αν είμαι καλά. Κατά περίεργο τρόπο, αρκετές φορές έχει δίκιο, και κάτι ιδιαίτερα δυσάρεστο μου έχει συμβεί. Απ’ ότι φαίνεται η σχέση αυτή είναι αμφίδρομη, γιατί σχεδόν πάντα ξέρω πως κάτι «περίεργο» της συμβαίνει, και μάλιστα την στιγμή που συμβαίνει, και ας βρίσκεται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Αυτού του είδους η «σύνδεση» μεταξύ των ανθρώπων δεν είναι σπάνιο φαινόμενο. Μπορεί να είναι μεταξύ ατόμων με φυσική συγγένεια, αλλά και ατόμων που αντάμωσαν τυχαία, η "θέση" τους όμως στο "χωροχρονικο συνεχές" του συλλογικού ασυνείδητου να είναι σχετικά κοντά, οπότε μιλάμε για «αδερφές ψυχές».

Όσο λιγότερο ασκούμε λογικό έλεγχο στις εκδηλώσεις των ψυχικών φαινομένων, τόσο πιο «αντικειμενικά» γίνονται. Για να καταλάβουμε πόσο σημαντικό ρόλο έχουν παίξει τα εν λόγο φαινόμενα στη πορεία της ιστορίας της ανθρωπότητας, αρκεί να αναλογιστούμε ότι δεν υπήρξε πολιτισμός στον οποίο να μην υπάρχει αναφορά σε πρόσωπα με «μεταφυσικές» ικανότητες. Το μόνο που αλλάζει είναι το ουσιαστικό που τους αντιστοιχεί: μπορούσε να λέγεται ιέρεια, μάντης, μάγος, ή ακόμα και άγιος. Σε λιγότερο εξελιγμένες κοινωνίες, η εξουσία των προσώπων αυτών, έφτανε αρκετές φορές να ξεπερνάει ακόμα και την εξουσία του κοινωνικού ηγέτη.

Κανένας δεν μπορεί να δώσει έναν ακριβή ορισμό για την ανθρώπινη ψυχή. Ούτε μπορεί να αποδείξει ότι υπάρχει κάποιο πεπρωμένο, και αν υπάρχει, τη σχέση που μπορεί να έχει η δικιά μας βούληση στην διαμόρφωσή του. Προσωπικά, πάντος, πιστεύω στην απεριόριστη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής. Όχι όμως της ψυχής, έτσι όπως την ορίζει η οποιαδήποτε θρησκεία, αλλά της ψυχής που μετέχει στη ροή των πραγμάτων. Της ψυχής που αισθάνεται, «βλέπει» και προβλέπει.

Αντιλαμβάνομαι πως κινδυνεύω να χαρακτηριστώ προληπτική, αιθεροβάμων έως και λιγάκι τρελή. 'Ομως αυτό το αόρατο «σπρώξιμο» έχει αποδειχτεί πολύτιμος σύμβουλος σε σημαντικές στιγμές της ζωής μου, για να μπορώ να το αγνοώ. 'Αλλωστε, η τετράγωνη λογική είναι για τους μαθηματικούς, όχι για αμπελοφιλοσόφους!

10/6/08

Τα τρία πρόσωπα μιας γυναίκας, ο Άγιος Αλβέρτος και το ταξίδι στο χρόνο.


Είχε γίνει πρωτοσέλιδο στο National Geographic το 1985. Η μικρή Αφγανή με το κόκκινο ρούχο και τα διαπεραστικά πράσινα μάτια. Σχεδόν μια εικοσαετία αργότερα ξαναέγινε πρωτοσέλιδο στο ίδιο περιοδικό... Τα σημάδια του χρόνου αποτυπωμένα ολοκάθαρα στο φιλμ του φωτογράφου. Τα μάτια έχουν θαμπώσει, το δέρμα έχει χάσει την διάφανη όψη του. Ο κακός μάγος χρόνος σε όλο το μεγαλείο του.
Περίεργο που ένας ιδιόμορφος αγιογράφος ο φραγκισκανός μοναχός Robert Lentz, φαντάστηκε στο πρόσωπο της μικρής Αφγανής την προσωπικότητα μιας άλλης γυναίκας που έζησε πριν 2000 χρόνια, της Μαρίας Μαγδαληνής.
Η μικρή Αφγανή ούτε που είχε φανταστεί πόση επίδραση είχε η εικόνα των ματιών της στους ανθρώπους που την αντίκρισαν. Όπως ακριβώς και η Μαρία Μαγδαληνή δεν θα μπορούσε να φανταστεί την επίδραση της δικιάς της εικόνας στις θρησκευτικές αντιλήψεις εκατομμυρίων ανθρώπων στο πέρασμα του χρόνου.
Θα μπορούσαν άραγε αυτές οι γυναίκες να είναι όντως το ίδιο πρόσωπο; Προφανώς όχι, και είναι το μάτι του καλλιτέχνη που φαντάζεται κάτι που δεν ξέρουμε αν υπήρχε, με τα χρώματα μιας πραγματικής ύπαρξης. Από την άλλη όμως ... τι ξέρουμε για την δομή και την φύση του χρόνου;
Ο Αριστοτέλης διατύπωσε την άποψη ότι ο χρόνος μπορεί να παρασταθεί με μια ευθεία γραμμή που δεν έχει αρχή και τέλος. Η ύπαρξή μας πάνω σ’ αυτήν την γραμμή, κατά μία μεταγενέστερη άποψη, δεν μπορεί να οριστεί παρά μόνο σε σχέση με κάτι άλλο. Ένα πλαίσιο αναφοράς, όπως για παράδειγμα το ΤΩΡΑ. Ή το ΤΩΡΑ σε σχέση με ένα άλλο ΤΩΡΑ.
Και μετά μας ήρθε ο Άγιος Αλβέρτος για να διατυπώσει ότι το ΤΩΡΑ δεν είναι άσχετο από το ΧΘΕΣ και το ΑΥΡΙΟ. Και ότι το πόσο γρήγορα φτάνουμε από το ΧΘΕΣ στο ΑΥΡΙΟ εξαρτάται από το πόσο γρήγορα κινούμαστε εμείς στο χώρο, με απόλυτη σταθερά σύγκρισης την ταχύτητα κίνησης του φωτός. Αν καταφέρουμε να κινηθούμε με την ταχύτητα του φωτός, ο χρόνος μας θα είναι πολύ διαφορετικός από τον χρόνο που θα ισχύει για τον κακομοίρη που έμεινε να κινείται με την συνηθισμένη τσαφα-τσούφα. Επομένως, ο χρόνος δεν μπορεί να είναι άσχετος από τον χώρο. Άρα, αφού μπορούμε να ταξιδεύουμε στο χώρο γιατί να μην μπορούμε να το κάνουμε στο χρόνο;
Η ιδέα φαίνεται τόσο ελκυστική που ήδη έχει αποκτήσει φανατικούς οπαδούς, οι οποίοι σας παροτρύνουν να κάνετε κράτηση για ένα ταξίδι στο χρόνο, που θα σας δώσει την δυνατότητα να συνεχίσετε την ζωή σας με τα ....εκατομμυριοσ-έγγονά σας , επενδύοντας μόλις 10 δολάρια ! Ισχυρίζονται μάλιστα, ότι το να σας «επαναφέρουν» οι μακρινοί σας συγγενείς μετά τον θάνατο σας, ακριβώς την στιγμή του θανάτου σας, είναι ο ασφαλέστερος τρόπος να αποφύγετε το παράδοξο του να κάνετε κάτι που θα σας στερούσε το μέλλον σας. Η επένδυση των 10 δολαρίων , λένε, είναι αρκετή για να σας «αναγεννήσουν» και να σας «ξανανιώσουν»... (για όσους ενδιαφέρονται απευθυνθείτε εδώ! )Τρέλα ή διορατικότητα; Υποθέτω μόνο αν όντως καταφέρουμε να ταξιδέψουμε στο χρόνο θα καταφέρουμε να το μάθουμε.
Όμως, ας γυρίσουμε στην Μαρία Μαγδαληνή και την μικρή Αφγανή, και την πιθανότητα να είναι το ίδιο πρόσωπο. Κατά τον Αϊνσταίν δεν υπάρχει μόνο ένα σύμπαν, αλλά πολλά που συνυπάρχουν παράλληλα. Δηλαδή, εγώ και εσείς υπάρχουμε σε πολλαπλές κόπιες που ζούνε σε διαφορετικές εκδοχές του ΤΩΡΑ. Και είμαστε απολύτως ίδιοι ως ηλικία και εμφάνιση. Εκείνο που κανένας δεν είναι σε θέση να απαντήσει είναι αν όλες οι κόπιες συγκεντρώνουν το σύνολο των χαρακτηριστικών μιας προσωπικότητας ή αποτελούν ξεχωριστές προσωπικότητες.
Μήπως τελικά η ιδέα της μετενσάρκωσης δεν είναι τίποτα άλλο από μια άλλη διατύπωση της θεωρίας των πολλαπλών συμπάντων;

Ενδιαφέρουσες συνδέσεις για το ταξίδι στο χρόνο:
Time Travel
Time travel in Modern Physics

Time travel for beginners

29/5/08

Μια φορά και έναν καιρό...

Μια απρόσμενη ανακάλυψη της φίλτατης Λιακάδας, την οδήγησε σε ένα παιχνίδι . Το παιχνίδι από μόνο του είναι μια πρόκληση, αλλά όταν η πρόκληση ενισχύεται, είναι εντελώς αδύνατο να αντισταθείς. Πόσο μάλλον όταν η πρόκληση σε οδηγεί να ανακαλύψεις ένα παραμύθι.

Η αρχική ανακάλυψη ήταν μια aplysia fasciate, ένα είδος φτερωτού θαλάσσιου σαλιγκαριού, με δυο κεραίες που προεξέχουν σαν αυτιά λαγού. Αυτός είναι και ο λόγος που οι Άγγλοι το αποκαλούν sea hare = θαλάσσιος λαγός. Στην Ελλάδα, καθ’ ότι θερμόαιμοι, με πλούσια παράδοση στις ερωτικές φαντασιώσεις, οι ψαράδες το αποκαλούνε «μουνί της θάλασσας».

Το είδος είναι αρκετά διαδεδομένο στις νότιες ακτές της Βρετανίας και Ιρλανδίας αλλά και σε όλες τις ζεστές θάλασσες ανά τον κόσμο. Συναντάται σε διάφορες χρωματικές ποικιλίες, που τα καθιστούν ιδιαίτερα ελκυστικά στο μάτι.

Ίσως αυτό να ενέπνευσε τους αδερφούς Γκριμ να γράψουν και το ομώνυμο παραμύθι, που εδώ θα βρείτε σε ελεύθερη μετάφραση, με ελάχιστες περικοπές.

Πριν όμως αγγίξουμε την παραμυθένια διάσταση, θα πρέπει να αναφέρω ότι το εν’ λόγο πλάσμα ήταν το πειραματόζωο που χάρισε ένα Νόμπελ στον νευρο-επιστήμονα Eric Kandel, καθώς τον βοήθησε να διατυπώσει την θεωρία για την οργάνωση και την δομή της μνήμης. Ο λόγος που το επέλεξε: έχει μόνο 20.000 νευρώνες, έναντι των 100 δις που έχει ο ανθρώπινος εγκέφαλος και επιπλέον, είναι τα μακρύτερα νευρικά κύτταρα στο ζωικό βασίλειο. Αναφορά για το έργο του, αλλά και το βιβλίο που περιγράφει την δουλειά του θα βρείτε εδώ

Και τώρα, πάρτε μια ρουφηξιά καφέ, ή ότι άλλο προτιμάτε, αράξτε και απολαύστε το παραμύθι...

«Μια φορά και έναν καιρό, σ’ ένα κάστρο κάπου κοντά στο τέλος του κόσμου, ζούσε μια αλαζονική πριγκίπισσα. Από το δώμα του κάστρου της, που είχε δώδεκα παράθυρα , μπορούσε να βλέπει οτιδήποτε γινόταν στον κόσμο. Όταν πλησίαζε το πρώτο παράθυρο, το βλέμμα της γινόταν πιο οξύ από οποιοδήποτε ανθρώπου. Όταν πλησίαζε το δεύτερο, μπορούσε να διακρίνει και τα πιο μικρά αντικείμενα στον μακρινό ορίζοντα και όσο προχωρούσε από παράθυρο σε παράθυρο η όρασή της βελτιωνόταν ακόμα περισσότερο. Όταν έφτανε στο δωδέκατο μπορούσε, να δει οτιδήποτε υπήρχε πάνω ή κάτω από τη γη.

Καθώς ήταν αλαζονική και κακομαθημένη, και δεν ήθελε κανέναν πάνω από το κεφάλι της, έβγαλε διάγγελμα ότι για να μπορέσει κάποιος να γίνει σύζυγός της θα πρέπει να είναι σε θέση να κρυφτεί τόσο καλά, ώστε εκείνη να μην μπορεί να τον ανακαλύψει. Όποιος, δε, έκανε το τόλμημα και αποτύγχανε, έμενε χωρίς κεφάλι!

97 κεφάλια φιλόδοξων γαμπρών ήδη φιγουράριζαν σε πασσάλους μπροστά από το κάστρο, όταν έσκασαν μύτη τρία αδέρφια, που δήλωσαν ότι επιθυμούν να δοκιμάσουν την τύχη τους. Ο μεγαλύτερος, μπήκε σε έναν ασβεστόλακο, αλλά η πριγκίπισσα τον είδε από το πρώτο παράθυρο και το κεφάλι του μπήκε στον 98ο πάσσαλο. Ο δεύτερος κρύφτηκε στο κελάρι, και είχε την ίδια τύχη, και το κεφάλι του έγινε το δείγμα νούμερο 99.

Ο μικρός προβληματίστηκε. Πήγε και παρακάλεσε την πριγκηπέσα να του δώσει μία μέρα προθεσμία για να βρει καλή κρυψώνα. Κατάφερε μάλιστα να την πείσει να του δώσει τρεις ευκαιρίες. Αν αποτύγχανε και στις τρείς τότε ...θα της χάριζε το κεφάλι του.

Έφυγε λοιπόν από το κάστρο, και καθώς δεν του ερχόταν τίποτα στο μυαλό πήγε για κυνήγι. Βλέποντας ένα κοράκι, το σημαδεύει με το όπλο του, αλλά πριν προλάβει να πατήσει τη σκανδάλη, το κοράκι με ανθρώπινη λαλιά τον παρακαλεί να του χαρίσει την ζωή και αυτό θα του το ξεπλήρωνε. Κατεβάζει το όπλο ο λεβέντης μας και συνεχίζοντας το δρόμο του φτάνει σε μια λίμνη.

Βλέπει ένα μεγάλο ψάρι, που τα κύματα το είχαν ανεβάσει στην επιφάνεια. Το σημαδεύει αλλά πριν προλάβει να το πυροβολήσει, το ψάρι με ανθρώπινη λαλιά, τον παρακαλεί να του χαρίσει την ζωή με αντάλλαγμα μια εξυπηρέτηση. Το δέχεται ο νεαρός μας και συνεχίζει το δρόμο του.

Λίγο πιο πέρα συναντάει μια κουτσή αλεπού. Την σημαδεύει και πυροβολεί. Αστόχησε όμως και ακούει την αλεπού να του φωνάζει «Ει, αντί να σημαδεύεις μια κουτσή αλεπού βοήθησέ με να βγάλω το αγκάθι από το πόδι μου και εγώ θα σ’ το ξεπληρώσω» . Την ακούει το παλικάρι, και αφού την βοήθησε πήρε το δρόμο του γυρισμού μια και είχε βραδιάσει.

Την επόμενη μέρα ήταν η μέρα που θα έκανε την πρώτη του προσπάθεια να κρυφτεί. Ξεκινάει και πάει κάτω από τη φωλιά του κόρακα . «Κόρακα πες μου καμιά ιδέα, εγώ που σου χάρισα τη ζωή». Σκέφτεται ο κόρακας για λίγο και μετά κρώζει « Το βρήκα! Θα σπάσω ένα από τα αυγά και θα σε βάλω μέσα.» Έτσι και έγινε. Μπήκε ο νέος μας στο αυγό, το κόλλησε πάλι ο κόρακας, το έβαλε στη φωλιά και κάθισε επάνω. Η πριγκίπισσα βγήκε στο πρώτο παράθυρο και δεν τον είδε. Προχώρησε στα επόμενα , και πάλι δεν τον έβλεπε. Άρχισε να αγχώνεται. Όταν όμως έφτασε στο ενδέκατο, τον είδε! Αναστέναξε με ανακούφιση και διέταξε να σκοτώσουν το κοράκι και να σπάσουν τα αυγά, και έτσι ο νέος μας αναγκάστηκε να εμφανιστεί.

Την δεύτερη μέρα το παλικάρι πήγε στη λίμνη. Κάλεσε το ψάρι και του ζήτησε βοήθεια. Το ψάρι αφού σκέφτηκε για κάμποση ώρα του λέει: «Θα σε καταπιώ και θα βουτήξω όσο πιο βαθειά μπορώ». Πράγματι, βουτάει το ψάρι, με τον παλικάρι μας στο στομάχι του, βαθειά και κρύβεται πίσω από ένα βράχο. Βγαίνοντας η πριγκηπέσα μας στα παράθυρα άρχισε να το ψάχνει, αλλά δεν τον έβλεπε πουθενά. Κρύος ιδρώτας την έλουσε μέχρι που από το δωδέκατο παράθυρο, μακριά στο βάθος τον είδε! Διέταξε να πιάσουν το ψάρι και να το τεμαχίσουν, και έτσι ο νεαρός μας αναγκάστηκε να εμφανιστεί.

Την επόμενη μέρα έπρεπε να κάνει την τελευταία του προσπάθεια. Η πριγκίπισσα, σίγουρη ότι ο νεαρός θα αποτύγχανε και πάλι, του τόνωσε το ηθικό λέγοντας ότι θα έχει έτοιμο τον εκατοστό πάσσαλο το βράδυ.

Με το ηθικό πεσμένο βρίσκει ο νεαρός μας την αλεπού και της λέει τον πόνο του. Σκέφτεται η αλεπού , σκέφτεται, και κάποια στιγμή αναφωνεί: «Το βρήκα!». Τον παίρνει από το χέρι και πάνε σε μια πηγή. Εκεί βουτάει το παλικάρι στην πηγή και μετατρέπεται σε aplysia fasciate. Βουτάει και η αλεπού και μετατρέπεται σε πλανόδιο έμπορα. Παίρνει το aplysia fasciate και το πάει στην αγορά για να το πουλήσει. Κόσμος πολύς μαζεύτηκε γύρω για να δεί το περίεργο πλάσμα. Κατέβηκε και η πριγκηπέσα μας και γοητευμένη από το πλάσμα το αγοράζει. Πριν το παραδώσει ό έμπορας-αλεπού ψιθυρίζει: «Όταν βρεθείς στο δωμάτιό της, να χωθείς κάτω από τα μαλλιά της. Έτσι όταν θα κοιτάει από τα παράθυρα δεν θα σε δει».

Πράγματι, αφού κοίταξε και ξανακοίταξε η κοπελιά μας από τα παραθύρια της, δεν είδε τίποτα. Από την τσαντίλα της βρόντηξε με τέτοια δύναμη τα παράθυρα που σείστηκε το κάστρο και σπάσανε τα κρύσταλλα. Από την ταραχή πέφτει κάτω και το aplysia fasciate. Το βλέπει η πριγκηπέσα και από τα νεύρα της το κλωτσάει φωνάζοντας: «Χάσου από τα μάτια μου παλιόπραμα!» .

Άλλο που δεν ήθελε το σαλιγκάρι μας, σούρνετε μέχρι τον έμπορα-αλεπού και τρέχουνε στην πηγή, όπου βουτάνε και παίρνουν ξανά την μορφή τους. Ευχαρίστησε το παλικάρι την αλεπού λέγοντας: « Το κοράκι και το ψάρι είναι ηλίθια πλάσματα σε σχέση με σένα. Εσύ μόνο ξέρεις την ουσία του παιχνιδιού, και αυτό στο αναγνωρίζω».

Όταν πήγε το παλικάρι στο κάστρο τα πάντα ήταν έτοιμα για το γάμο. Ποτέ δεν είπε στην πριγκίπισσα που είχε κρυφτεί και ποιος τον βοήθησε. ‘Eτσι, εκείνη έτρεφε μεγάλο σεβασμό γι’ αυτόν, καθώς πίστευε ότι ήταν πιο ικανός από αυτήν, αφού μπορούσε να κάνει περισσότερα απ’ όσα εκείνη.»

(Η εικονογράφηση είναι του David Hockney για την έκδοση μιας συλλογής παραμυθιών των αδερφών Γκριμ , του 1969.)

Θα πρέπει να ομολογήσω ότι το παραμύθι χωράει πολλές ψυχολογικό-κοινωνικές προεκτάσεις για τις σχέσεις των δύο φύλων ( βλέπω τους μισογύνηδες να τρίβουν τα χέρια τους!) επειδή όμως δεν θα ήθελα να μακρηγορήσω άλλο, το αφήνω στην κρίση και τα σχόλιά σας.


22/5/08

Τίνος είναι, βρε γυναίκα, τα παιδιά;


Ερώτηση που αποκτάει καινούρια υπόσταση καθώς:

-Η προσφώνηση «γυναίκα» δεν ταυτίζεται πλέον αποκλειστικά με το ρόλο της μητέρας-συζύγου

-Ο ερωτών μπορεί να έχει το ίδιο φύλο με τον ερωτηθέντα.

-Τα παιδιά μπορεί να είναι προϊόν τεχνητής γονιμοποίησης με άγνωστο ή και ...πολλούς άγνωστους πατέρες (Ο ανασυνδυασμός του DNA είναι μια τεχνική που σου επιτρέπει να εισάγεις καινούρια γονίδια σε ένα μόριο DNA. Έχει πολλές γνωστές εφαρμογές, και ... δεν ξέρουμε πόσες άγνωστες!)

Απ’ ότι φαίνεται ο πόλεμος των φύλων βρίσκεται σε … σύγχυση μιας και οι αντιμαχόμενες παρατάξεις έχουν χάσει τους στόχους τους . Οι παραδοσιακοί ρόλοι δεν αμφισβητούνται πλέον μόνο ατομικά αλλά και κυβερνητικά.

Στο Αγγλικό κοινοβούλιο υπερψηφίστηκε διάταγμα που αναιρεί, από τον σχετικό νόμο, την διευκρίνιση πως για να μπορεί μια γυναίκα να υποβληθεί σε τεχνητή γονιμοποίηση θα πρέπει να διασφαλίσει την ύπαρξη ενός «πατρικού» προτύπου για το παιδί της. Αυτό, όπως είναι ευνόητο, ανοίγει, σε ομοφυλοφιλικά ζευγάρια γυναικών, τις πόρτες να αποκτήσουν παιδί χρησιμοποιώντας δότη σπέρματος, και στους αρχηγούς της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας, τις πύλες της κολάσεως καθώς καλούνται να απαντήσουν για το «που βαδίζει το ποίμνιο τους». (Timesonline,20/5/2008)

Και όλα αυτά την ίδια στιγμή που λίγο παραπέρα, στις ισλαμικές χώρες, η γυναίκα ακόμα θεωρείται «κτήμα» του άνδρα, με ελάχιστα δικαιώματα και φυσικά κανένα περιθώριο επιλογής ως προς το πατέρα του παιδιού της.

Εντάξει, ανάμεσα στο άσπρο και το μαύρο υπάρχει και όλη η παλέτα των χρωμάτων. Υπάρχουν όμως ερωτήματα που ίσως είναι πιο σημαντικά να απαντηθούν. Τι σημαίνει τελικά «πατρικό πρότυπο» και πόσο σημαντικό είναι να ταυτίζεται με συγκεκριμένο φύλο; Τι σχέση μπορεί να έχει η προσωπική μας σεξουαλικότητα (η πραγματική και όχι η φαινοτυπική) με την αντικειμενική ανάγκη για την διαιώνιση του είδους;

Και να το θέσω σε άλλο επίπεδο. Εχω κατά νου δύο αρκετά συνηθισμένα πρότυπα συμβατικών ετεροφυλικών οικογενειών: στη μία περίπτωση ένας άνδρας- πατέρας που εκτονώνει την ένταση, από την περίσσεια της τεστοστερόνης του, δέρνοντας την γυναίκα και το παιδί του, και στην άλλη μία κυρα-κατίνα μητέρα που έχει ισοπεδώσει με κάθε τρόπο τον άρρενα πατέρα των παιδιών της. Ποιο από τα δύο πρότυπα μπορεί να προσφέρει τις βάσεις για την σωστή ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού;

Όχι, δεν είμαι οπαδός των ομοφυλοφιλικών οικογενειών. Πιστεύω σθεναρά στην ανάγκη ύπαρξης ενός πατέρα και μιας μητέρας διαφορετικού φύλου, όμως παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες δεν έχω καταφέρει να ταυτίσω το «ιδανικό» (από άποψη ψυχολογική-συμπεριφοριστική) πατρικό ή μητρικό πρότυπο με κάποιο από τα κυκλοφορούντα. Άραγε υπάρχει;

19/5/08

Ο παράλογος ετούτος κόσμος...

Την στιγμή που ένα ζωικό είδος απειλείται από εξαφάνιση, κάποια άλλα ανακοινώνουν την ύπαρξή τους.

Πάνω από δέκα νέα μέλη φαίνεται να προστέθηκαν στον κατάλογο των μελών του θαλάσσιου ζωικού βασιλείου. Ο λόγος για την ανακάλυψη νέου βιότοπου σε υποθαλάσσια οροσειρά νότια της Νέας Ζηλανδίας. (λεπτομέρειες εδώ). Το ισχυρό ρεύμα της περιοχής ευνόησε την ανάπτυξη του μικρού αστερία της φωτογραφίας, διώχνοντας τους φυσικούς εχθρούς του.

Στην αντιπέρα όχθη, η πολική αρκούδα αντιμετωπίζει τον κίνδυνο της εξαφάνισης, καθώς προβλέπεται ότι το 2050 ο αριθμός τους θα έχει μειωθεί από 25.000 σε 3-4.000, ως συνέπεια τον κλιματικών αλλαγών. (ΒημαScience, 18/5/2008)

Δακτυλος φυσικής επιλογής ή δάκτυλος ανθρώπου;

Αραγε πόσο «φυσική» μπορεί να είναι η επιλογή στον μη-φυσικό τούτο κόσμο;